ΚΕΦΑΛΑΙΟ XV
Παγιδευμένος μέσα στο ίδιο του το χρονοδιάγραμμα! Ξαφνιασμένος που έπρεπε να διαλέξει ανάμεσα στο να πεθάνει ή να επιβιώσει, να καταρρεύσει προς τα μέσα ή να μεγαλώσει, είχε υποτιμήσει το μέγεθος της πρόκλησης. — Δεν απαλλάσσεται κανείς από τον έρωτα, ακόμη κι ύστερα από μια ασυνείδητη κυοφορία που τον κατατρώει σαν καρκίνος για περισσότερο από μια δεκαετία. Δεν ξεφορτώνεται κανείς αυτόν τον σπόρο του Θεού, την κοσμική του πεμπτουσία· τον γονιμοποιεί, τον μεταμορφώνει προς το καλύτερο ή προς το χειρότερο, τον εξαγνίζει ή τον εξευτελίζει.
Δεκαοχτώ ώρες! Κοιμήθηκε δεκαοχτώ ώρες! … Τίποτε δεν έχει τελειώσει!
Έξαλλος με τον εαυτό του, λογομαχεί με τον χρόνο, που δεν υποκλίθηκε ως το σημείο να αποκοιμηθεί μαζί του. Αυτή η αδικαιολόγητη έκρηξη θυμού, αυτή η ακατονόμαστη οργή, φουντώνει μέσα του το αίσθημα της αποτυχίας. Μια ολόκληρη μέρα χάθηκε. Κι ακόμη περισσότερες ώρες, αν αποφασίσει να ξαναρχίσει από το μηδέν. Σαράντα δύο ώρες εξαφανισμένες. Όλα εξαιτίας αυτού του δικαιολογημένου μα ανεπιθύμητου ύπνου.
Συνέρχεται. Στο κάτω κάτω, δεν είχε πληρώσει προκαταβολικά τέσσερις μέρες ενοίκιο γι’ αυτούς τους χώρους που ξεχειλίζουν από την εικόνα και τη φωνή της Nielle; Αυτή τη φορά παραχωρεί στον εαυτό του μια αόριστη παράταση. Η επέκταση της ενδοσκόπησης θα γίνει χωρίς το άγχος ενός ρολογιού που χρονομετρά την ανακατάκτηση του εαυτού του.
Ο ονειροπαθής επιτρέπει στον εαυτό του μια δεύτερη απόπειρα να απελευθερωθεί από αυτό το βάρος που ακόμη τον μπλοκάρει, από αυτή την αναστάτωση που τον εμποδίζει να αφήσει τη συναισθηματικότητά του να ωριμάσει. Συγκεντρώνεται στην αναδρομή που είχε ήδη ολοκληρώσει, σ’ εκείνες τις αναμνήσεις που είχε σκαλίσει την προηγουμένη και τις ξαναπιάνει από το μηδέν. Εξαντλητικά; … Όχι, περιληπτικά, όπως τα θέματα που συνθέτουν την ουβερτούρα ορισμένων όπερων.
— … Οι σκιές μας να χαιρετιούνται. Συνάντηση ή σύγκρουση; — Εκείνη η στιγμιαία ύπνωση στη γιορτή της γειτονιάς, εκείνος ο αμοιβαίος κεραυνοβόλος έρωτας που, ωστόσο, ράγισε μόνο μία καρδιά, τη δική μου. Λάθος πρόσωπο; Ήταν μεθυσμένος ο Έρως; — Το διαζύγιο με τη Mylène, τον πρώτο άγγελο της ζωής μου… Μια μη αναστρέψιμη κίνηση που επιταχύνθηκε από την ύπαρξη της Nielle; — Η άκαιρη και ωμή πρόταση να κοιμηθώ με τη γειτόνισσά μου… Θράσος! — Οι μηχανορραφίες των Bruce, Lou και Carlos. Σκληρά προμελετημένες; … — Η εντολή να υποκλέψουν την αλληλογραφία… Το χειρότερο τέχνασμα! Η πιο καυστική στρατηγική! Μα σχεδιασμένη από ποιον, στ’ αλήθεια; — Η συνεργασία στο σενάριο, που την αφάνισε η ανυπομονησία μου, και εκείνη η προσβλητική απόπειρα επαναπροσέγγισης, την ημέρα της Αγίας Αικατερίνης, με την άνοστη γενναιοδωρία ενός κοινότοπου ασπρόμαυρου σχεδίου. Δύο διαδοχικές προσβολές αντί για πρόταση γάμου! — Το κρυφτό της Nielle για να με αποφεύγει. Μια δυσφορία που προσπαθούσε να ξεφύγει από τον πόνο; — Τα μονόδρομα μηνύματα, σε στερεοφωνία. Μια απάντηση! … Ferré: «… avec le temps…» — Οι χειμωνιάτικες περιπέτειες του κωμικού μασκοφόρου με το φτυάρι. Ένα ευφυολόγημα! Ένα λογοπαίγνιο χωρίς αντίλαλο; — Η επιστροφή του Jonathan! … Παγίδα; — Το ερωτικό όνειρο. Ένα διαλυμένο «wet dream»… Δύο καινούργιες ζωές εξοντωμένες!
Κολλημένος σ’ αυτή την τελευταία ακολουθία, ο άρρωστος ονειρευτής κρίνει πως, ως τώρα, οι πιθανές αιτίες της δυστυχίας του παραμένουν αόρατες, ανεπαίσθητες ή σχεδόν ανεπαίσθητες μέσα στις αναμνήσεις του. Οι καλοπροαίρετες χειρονομίες, οι ασυναίσθητες ή σκόπιμες λεπτότητες της μούσας απέναντί του τον είχαν αγκιστρώσει. Οι γλυκύτητες της Nielle, σπάνια κομμάτια μιας συλλογής, είχαν απαγάγει την ευφάνταστη καρδιά του.
Πόρτες και παντζούρια έχουν ξανακλείσει. Έξω, ο ήλιος δύει σαν για δεύτερη φορά μέσα στην ίδια μέρα. Ο ονειροπαθής ανοίγεται ξανά ως την ψυχή, όπως οι σελίδες του ημερολογίου του. Η φθαρμένη φωτογραφία της Nielle ξαναζωντανεύει κι αυτή. Τα δύο αντικείμενα ενώνονται σαν φίλοι για να στηρίξουν τον ονειρευτή απέναντι στην αναβίωση ενός τραύματος που έζησε την τελευταία ημέρα του Ιανουαρίου…
— Είναι τρελός! … Αφού σας λέω πως είναι τρελός! Η σκληρή κατηγορία περνούσε μέσα από όλα τα χωρίσματα, χωρίς να χαρίζεται σε τίποτε, ούτε καν στην καρδιά του ονειρευτή.
— Εγώ είμαι… τι; ψέλλισε ο Damien, συνεχίζοντας να λειαίνει το πρόσωπο της προτομής για να εντείνει τη γυαλάδα του: οι τελευταίες πινελιές στο μοντελάρισμά του.
— Τρελός! Τρελός! Η φωνή της Nielle γινόταν ολοένα πιο αιχμηρή και όξινη.
Το ότι η μούσα του έδειχνε με το δάχτυλο την τρέλα δεν τον δυσαρεστούσε εντελώς: ενδιαφερόταν γι’ αυτόν. Μα εξαπέλυε αυτή τη βαριά κατηγορία στο σπίτι των Brouillette. Εκεί! … Αυτό δεν του άρεσε, και εκείνη η στριγκή κατηγορητική έξαρση τον παραξένευε, τον ξάφνιαζε και τον ανησυχούσε· τώρα συνέδεε κι άλλους ανθρώπους με το ζήτημα της πιθανής του ανισορροπίας.
Ο Damien θεωρούσε πως αυτό το ανησυχητικό συμπέρασμα της Nielle μετατρεπόταν σε καθαρή απόδειξη συνεννόησης ανάμεσα σ’ εκείνη και στους ιδιοκτήτες. Αναρωτιόταν ποιο ήταν το πραγματικό κίνητρο της «dolce» του να επιδίδεται σε συκοφαντίες μέσα στο σπίτι αυτών των δόλιων ανθρώπων, που μπορούσαν ανά πάσα στιγμή να στραφούν εναντίον της όπως είχαν στραφεί εναντίον του.
Αυτή η λεκτική επίθεση δεν έσβησε όταν έφυγε από το διαμέρισμα των συνεργών-ιδιοκτητών· έληξε μόνο με το βρόντημα της δικής της πόρτας. Είχε προηγηθεί μια εμφατική επανάληψη της πεποίθησής της, που απευθυνόταν στο κενό κρυμμένο πίσω από κουρτίνες δίχως σιλουέτα… δίχως κίνηση που να προδίδει παρουσία.
Μέσα στην τρώγλη του, έκανε πέρα δώθε για να χαλαρώσει. Δεν τολμούσε να λείψει από το σπίτι. Το να βγει να πάρει αέρα, είτε για να ξεχαστεί είτε για να κατευνάσει τον πυρετό που άρχιζε να ανεβαίνει, του φαινόταν και παράλογο και επικίνδυνο. Φοβόταν μήπως συναντήσει μέλη της οικογένειας Brouillette, ή τον Lou και τον Carlos, ή τη Mia, ή ακόμη και… εκείνη! Γιατί τότε, ποιες αντίστοιχες αντιδράσεις θα έσκαγαν στα πρόσωπα όλων; …
Ήξερε πως ήταν δειλός και, γι’ αυτό, αποφάσισε να παραμείνει έτσι «ad vitam aeternam». Τόσο ανήσυχος ώστε ξέχασε ακόμη και να φάει, εγκαταστάθηκε στην αγαπημένη του δειλία, όχι χωρίς ενοχές.
— Αυτό που θα ήθελα να τους πω όλους, ακόμη και στη Nielle, είναι ακριβώς τι σκέφτομαι. Ναι, οπωσδήποτε! — Να! … Θα στεκόμουν μπροστά της με τους ώμους ψηλά και το στήθος φουσκωμένο, και τότε θα της έλεγα πως την άκουσα να με αποκαλεί τρελό περισσότερες από μία φορές! … Ύστερα θα της έλεγα… πως έχει δίκιο, γιατί την αγαπώ σαν τρελός. Ως τη βλακεία!
Ο μονόλογος χωρίς αντίλαλο διακόπηκε απότομα από ένα μικρό, επίμονο χτύπημα στην πίσω πόρτα. Πόρτα προς την αυλή, πόρτα διαφυγής, σχεδόν πόρτα έσχατης καταφυγής… Ο ιδιοκτήτης επέμενε να κάνει αισθητή την παρουσία του. Ο Damien του άνοιξε πριν λιώσει τις αρθρώσεις των δαχτύλων του.
— Γεια σου, Damien! … Ήρθα να δω τι γίνεται. Η κοπέλα από πάνω — καμιά αναφορά στη Nielle, από προφύλαξη — μόλις βγήκε από το σπίτι μας έξαλλη, ταμπαρνάκ! … Είπε πως είσαι τρελός… Είναι αλήθεια αυτό; έλεγε, αφήνοντας ταυτόχρονα να σχηματιστεί πάνω στα ζυγωματικά του ένα πονηρό, λακωνικό χαμόγελο.
Πρώτα κλονισμένος από τη συντριπτική δήλωση της Nielle και ύστερα αποσβολωμένος από την ανεπιθύμητη επίσκεψη του πατέρα Brouillette, ο Damien έμεινε άφωνος. Σιωπηλός, σταμάτησε να κυλιέται στη δειλία του μόνο όσο χρειαζόταν για να βάλει λίγη τάξη στη λογική του.
— Εγώ… δεν είμαι… τρελός, κύριε Brouillette! … Και παραδέχομαι πως θα μπορούσα να σας δώσω αυτή την εντύπωση. Αν ήσασταν στη θέση μου, πώς θα αντιδρούσατε αν προσπαθούσαν να σας ξεγελάσουν αναγκάζοντάς σας να πιστέψετε ψέματα, ή και χειρότερα…; … Τι θα κάνατε αν σας βούταγαν γράμματα που είχατε γράψει; … Αν σας τα έκλεβαν… μπροστά στα μάτια σας; … Κι αν ήταν εκείνη η τρελή; … Αν ήταν εκείνη, τι θα κάνατε; …
Ο Damien ήλπιζε να αφήσει άναυδο τον ιδιοκτήτη, εκείνον τον γέρο που θα μπορούσε κάλλιστα να είχε διαπράξει ο ίδιος την κλοπή. Μα η πονηριά και η πείρα του τελευταίου αντέστρεψαν την καχυποψία του καλλιτέχνη και έστρεψαν εναντίον του τις υποψίες από τις οποίες προσπαθούσε να απαλλαγεί.
— Ακριβώς! Η κοπέλα από πάνω έχει πρόβλημα με τα υδραυλικά. Ο νεροχύτης της στάζει, … έτσι μου είπε. Θα πάω να το φτιάξω και…, θα δω αν είναι τρελή. Εντάξει; … Γεια!
Τολμηρός να συνεχίσει την έρευνά του παρά το δυσάρεστο καθήκον… να χορτάσει το μάτι του με τις αρμονικές καμπύλες των δύο αδελφών, ο γέρος αρσενικός, υδραυλικός από υποχρέωση και κύριος επιθεωρητής ελλείψει άλλου, έσπευσε να χτυπήσει το κουδούνι του τρίτου. Αν δεν είχε κατορθώσει να πείσει τον εαυτό του για την τρέλα του ενοικιαστή του, ήταν ωστόσο ικανοποιημένος που είχε κακομεταχειριστεί την ευθραυστότητα και την ήδη περιορισμένη ελευθερία του ονειρευτή. Επιπλέον, από τη συνομιλία τους είχε συμπεράνει πως ένας καλλιτέχνης ίσως να μην είναι απολύτως φυσιολογικός άνθρωπος.
Η συνηθισμένη μοναξιά του διαμερίσματός του τον εγκατέλειπε. Η Nielle μόλις είχε εισβάλει σ’ ό,τι του απέμενε από χώρο και ανεξαρτησία. Είχε ελπίσει σ’ ένα ενδιαφερόμενο βλέμμα από τη μούσα του, μα το ενδιαφέρον που είχε προκαλέσει αποκτούσε τραχιά υφή. Στερημένος από κάθε λεπτότητα εκ μέρους της, δεν περίμενε πια παρά κι άλλα βέλη στραμμένα πάνω του, να τρυπήσουν την περηφάνια του και να σχίσουν την ψυχή του, ακόμη κι όταν έμενε κλεισμένος στο σπίτι του.
Μόνος στην κουζίνα του, άκουγε λιγότερο τον πατέρα Brouillette να μπαλώνει τους σωλήνες και περισσότερο τα παραληρήματα και τις καυχησιολογίες. Έχοντας ήδη δοκιμάσει ο ίδιος την ανακριτική τεχνική των ιδιοκτητών, περίμενε πια μόνο τον υδραυλικό υπηρεσίας να μαζέψει τις διαρροές που η Nielle θα καταδεχόταν να αφήσει να ξεφύγουν… Ακίνητος σαν βάθρο, ο ονειρευτής δεν κουραζόταν να περιμένει για ν’ ακούσει.
— Να! … Είκοσι λεπτά τώρα υδραυλικολογεί…! Φτιάχνει τη διαρροή ενώ μιλά για το τίποτε. Όπως τον ξέρω, κανονικά θα έπρεπε να θίξει το θέμα. — Εκτός κι αν ξεπηδήσει λίγη σοφία και τον συμβουλέψει να το αφήσει. Καλύτερα να ασπρίσουν τα κάρβουνα παρά να ρίξει λάδι στη φωτιά. — Ακούω τον θόρυβο των εργαλείων που ξαναβάζει στο μεταλλικό του κουτί.
Μόλις ακουστά, επειδή τα σκέπαζε κατά το ήμισυ ο θόρυβος του πρόχειρου τακτοποιήματος, τα λόγια του γέρου playboy έφταναν στ’ αυτιά του Damien σε αποσπάσματα.
— … λέει… όχι τρελός… Εσύ… τρελή!
— Τι! … Τολμά να λέει πως είμαι τρελή! Αυτός ο τιποτένιος τόλμησε…! Τον μισώ! Τον μισώ! Μα είναι τρελός! Είναι τρελός!
Αυτό το δικαιολογημένο ξέσπασμα συμβάδιζε με τον ρυθμό των τακουνιών της Nielle που χτυπούσαν το πάτωμα. Σταθερά έντονη, αυτή η ομολογημένη έχθρα, συνοδευμένη από ποδοβολητό, βυθιζόταν στη συνείδηση του ονειρευτή ως τις ρίζες της ενοχής. Η αρχικά εκούσια ακινησία του Damien άρχισε να μοιάζει με παράλυση. Τα πόδια του μούδιαζαν ώσπου τον έπιανε φαγούρα, η κοιλιά του σφιγγόταν, το στήθος του έμενε βουβό από ανάσα. Μία μόνο κίνηση παρέμενε δυνατή: να πιέσει δυνατά τα χέρια πάνω στ’ αυτιά του για να υποκριθεί την κώφωση. Πάνω σ’ αυτή την τεχνητή σιωπή ξεχώριζαν, αναστεναγμό τον αναστεναγμό, τα δάκρυα που ακολουθούσαν τη συνηθισμένη τους πορεία, σαν ποτάμι σκαμμένο στο πρόσωπό του από τις συμφορές που η Nielle και η φατρία της τον είχαν ήδη αναγκάσει να καταπιεί.
Δεν του απέμεινε παρά η δύναμη να ελέγξει αν, εκεί πάνω, είχε αποκατασταθεί η κανονικότητα.
Κρυμμένος πίσω από τις λουλουδάτες κουρτίνες της κουζίνας, που τις είχε κρατήσει κλειστές όλη μέρα, γδύθηκε και άφησε τα ρούχα του να πέσουν εκεί όπου είχε καρφωθεί, σαν φυλακισμένος ώσπου να τον πλησιάσει το μίσος που του έτρεφε η Nielle.
Γυμνός και αδιάφορος για τη ζωή, στριφογύρισε και σήκωσε το κεφάλι προς το ταβάνι, που είχε γίνει η μόνη αντανάκλαση της μούσας του. Με κομμένη ανάσα, σφιγμένο λαιμό, φωνή πνιγμένη από κόμπους, ερμήνευε παράξενα την αλήθεια που ένιωθε. Αυθεντικός, ήταν ταυτόχρονα ηθοποιός, συγγραφέας και θέμα.
— Nielle! … Ω Nielle! Κατέβασε το βλέμμα σου πάνω μου, που είμαι γυμνός σαν σκουλήκι. Το σώμα μου όσο και η ψυχή μου. Κοίτα αυτή την άδεια κόρη του ματιού…, αυτόν τον κερατοειδή που ξεράθηκε όχι από τα δάκρυα αλλά από την απουσία φωτός. Εκείνη τη λάμψη που μου έκλεψες, σφηνώνοντάς με στο μηδέν, κρυβόμενη, φεύγοντας για να μην μπορώ πια να αιφνιδιάσω την ομορφιά, τη γαλάζια χρωστική των ματιών σου. Εκείνων των ματιών που μου έδωσαν γεύση για μελάνι…
Nielle! … Ω Nielle! Μη με καταραστείς! Μην ευχηθείς να καώ στην κόλαση. Γιατί με τα δάκρυά μου θα ταράξω ακόμη και τον ίδιο τον Σατανά. Οι στεναγμοί μου, τα παράπονά μου θα καταγγείλουν την απουσία του βλέμματός σου. Η ερήμωσή μου είναι τέτοια που θα μετάνιωνε που είναι ο άρχοντας της ανάποδης πλευράς της Εδέμ· η θλίψη μου τόσο μεγάλη, που ο ίδιος θα γινόταν ο καταραμένος, το εξιλαστήριο θύμα του χειρότερου βασάνου που θα μπορούσες να μου ευχηθείς: του αιώνιου χαδιού των ματιών σου.
Ξαφνική εξασθένηση. Πέφτοντας στα γόνατα, ο Damien δεν ένιωσε το χτύπημα των επιγονατίδων του πάνω στο σκληρό ξύλινο πάτωμα, τόσο απασχολημένα ήταν τα κυκλώματα του νευρικού του συστήματος να κεντρίζουν τον εσωτερικό του πόνο και να προβάλλουν την οξύτητά του προς μελλοντικά όνειρα.
Ενώ στον τρίτο η παρέα δειπνούσε, επισημαίνοντας καινούργια ελαττώματα και χαράζοντας κακόβουλες έλικες γύρω από την τρέλα, την άνοια του ονειρευτή, του εκκεντρικού από κάτω, εκείνος σερνόταν με κόπο ως το κρεβάτι του.
Όπως τα πουλιά στον Κοντορεβιθούλη έτρωγαν τα ψίχουλα που είχαν σκορπιστεί για να του δείξουν τον δρόμο της επιστροφής, έτσι ο αέρας κατάπινε τα δάκρυα, στεγνώνοντάς τα.
Η γάτα του ήρθε και τρίφτηκε πάνω του, πιστεύοντας μέσα στην αθωότητά της πως ήθελε να παίξει. Ύστερα, σαν ανήσυχη, άφησε να ξεφύγει από το στόμα της ένα απαλό, γλυκό νιαούρισμα, σαν παρηγοριά που υπογράμμιζε την ύπαρξη μιας μεγάλης φιλίας. Τον ακολούθησε ώσπου κατέφυγε στο κρεβάτι του, όπου μετρίασε τη συντριβή του σφίγγοντας με δύναμη το μαξιλάρι, που γρήγορα μούσκευε από τα δάκρυα.
Παράλογη καθώς ήταν, η μοίρα τού υπενθύμιζε πως αν ο Θεός ήταν ο μηχανισμός της ζωής, εκείνος ήταν η ασυμφιλίωτη κινητήρια δύναμή της. Ξαπλώνοντας πάνω στις τύψεις του, γυάλιζε την ιδέα μιας κατάληξης στην παρακμή του: τη φυγή από την αποτυχία. Κι όμως, σαν να ήταν απομονωμένος σε μια έρημο και να υπέφερε εκεί το μαρτύριο του Ταντάλου, φανταζόταν, αντικατοπτρισμό τον αντικατοπτρισμό, δευτερόλεπτο το δευτερόλεπτο, μια σκέψη, ένα όνειρο ή μια όαση που θα του επέτρεπε να ξεδιψάσει, να θρέψει την άσβεστη δίψα του για τη μούσα του.
Κολλημένος στο κρεβάτι από την εξάντληση, εξέταζε αόριστα, μέσα από το πέπλο των υγρών ματιών του, τις λεπτομέρειες της προτομής της Marilyn. Δεν στεκόταν ούτε στα ελαττώματα ούτε στις επιτυχίες του μοντελαρίσματος· της εμπιστευόταν τους στοχασμούς του για το ερωτικό όνειρο, το απρόσμενο της επίδρασής του και τα γεγονότα αυτής της ατέλειωτης μέρας. Καθώς η αναπνοή του επανερχόταν στο φυσιολογικό, της εκμυστηρεύτηκε πως αναρωτιόταν αν η ψυχή του εργαζόταν υπέρ ή εναντίον του ίδιου της του εαυτού, παρά την αβεβαιότητα για την παρουσία της Nielle. Ωστόσο, στο δωμάτιο από πάνω κινούνταν, δραστηριοποιούνταν. Μηχανορραφούσαν!
Με αρκετή διαύγεια, ο Damien διέκρινε πως, παρά τις πολλαπλές προφυλάξεις για να αποφευχθεί ο θόρυβος, εκεί πάνω μετακινούσαν δύο βαριά αντικείμενα. Οξυδερκής, αντιλήφθηκε αναστάτωση, μια παράξενη σκηνοθεσία. Στο κέντρο του δωματίου, κοντά στα πρώτα αντικείμενα, ακούμπησαν κάτι μαλακό, σαν μαξιλάρι. Γύρω του, σχηματίζοντας τις κορυφές μιας πεντάλφας, τοποθέτησαν πέντε αντικείμενα ελαφριά όσο ένα μικρό κηροπήγιο. Ύστερα, για μερικά αποχαυνωτικά λεπτά, η σιωπή κατέλαβε τον τόπο της μηχανορραφίας.
Παραλείποντας το ανέβασμα της αυλαίας, οι ηθοποιοί αυτοσχεδίασαν μια σκηνή με deus ex machina. Δύο χαρακτήρες: θεός ή διάβολος, και η αγία ή η μαγεμένη. Η Nielle κρατούσε τον δεύτερο ρόλο. Ύστερα μια τεχνητά βαθιά φωνή, ενισχυμένη από ηχεία — προφανώς τα δύο βαριά αντικείμενα —, διακήρυξε:
— Πρέπει να υποσχεθείς πως δεν θα ξαναδείς ποτέ τον Damien!
Η φωνή της Nielle απάντησε: «Ναι, αλλά Κύριε, τον αγαπώ!»
Η φωνή του όντος συνέχισε: «Αν αρνηθείς να δώσεις αυτή την υπόσχεση, θα καταδικαστείς!»
Ύστερα από μια σύντομη σιωπή ήρθε η υποταγή: «Ναι, Κύριε, το ορκίζομαι… για όλη μου τη ζωή!»
Σύντομη σκηνοθεσία για μια τελετή μόλις τριών λεπτών! Η ομάδα αποσύρθηκε προς την κουζίνα, όπου όλοι ξέσπασαν σε τρανταχτά γέλια, χωρίς την παραμικρή αμφιβολία για την επιτυχία της φάρσας τους και αγνοώντας, μέσα στα παιδαριώδη καμώματά τους, πως ο Damien αντιλαμβανόταν τόσο τα σαρκαστικά τους γέλια όσο και εκείνη τη φωνή του ψευτο-Αιώνιου που ακόμη αντηχούσε… Τέλος, οι θεατρίνοι μετακινήθηκαν προς τα εμπρός, στο σαλόνι, περνώντας από την υστερική ευθυμία και τον χλευασμό σε απλά σχόλια.
Ο Damien, ως τότε βουβός, δεν περιφρονούσε τις περιελίξεις του μίσους, της μικροπρέπειας και των προδοσιών που στροβιλίζονταν γύρω του, γιατί ο οίκτος που ένιωθε για τους βασανιστές του τον ζέσταινε μέσα στην αντανάκλαση της ίδιας του της αυτοεκτίμησης. Αυτή η κωμωδία που εκτέλεσαν οι από πάνω — οι «ανώτεροι» — γείτονές του… (?) του επέστρεψε ακριβώς τόση ενέργεια όση χρειαζόταν για να συγκρατήσει μια νέα έξαρση των δακρύων του.
Χωρίς να προσπαθήσει να ξεσκεπάσει τις προθέσεις τους, τους κοίταζε αφ’ υψηλού με την ψυχή, μέσα από τη σκέψη.
— Πώς μπορούσαν να ξέρουν πως ήμουν στο δωμάτιό μου; … Σύμπτωση; — Η Mia σπουδάζει κινηματογράφο και ίσως επρόκειτο για μια σκηνή κάποιας εργασίας της… Ναι, αυτό πρέπει να είναι, και αυτό το δωμάτιο της ταίριαζε. Μα πώς να εξηγήσω ότι αμέσως μετά έτρεξαν στην κουζίνα για να ξεκαρδιστούν, να γελάσουν σαν τρελοί… Γιατί επαναλάμβαναν το όνομά μου;
Στρέφοντας τα ερεθισμένα μάτια του προς την αναπαράσταση της νεκρής έμπιστής του…, εκείνης που διασκέδαζε να αποκαλεί πρώτη του εμπνεύστρια, ευλογούσε την ψεύτικη παρουσία της. Το πήλινο αποτύπωμα. Γιατί μόνο εκείνη ήξερε πως η ψυχική του ισορροπία ήταν προσωρινά…
— … Εκτός λειτουργίας! φαινόταν να του λέει.
— Κι εσύ, Marilyn, πιστεύεις πως είμαι τρελός;
— Δεν είπα αυτό! Ανόητε! … Βρίσκεσαι υπό την επήρεια ενός συναισθήματος, αφενός επειδή αρχίζεις να αντιλαμβάνεσαι πως αυτή η γυναίκα δεν θα σ’ αγαπήσει ποτέ και, αφετέρου, επειδή, προσπαθώντας να σε παρουσιάσει ως τρελό, σου δηλώνει καθαρά πως ανήκετε σε δύο διαφορετικούς κόσμους.
— Μα… κι εσύ είσαι από άλλο σύμπαν κι όμως μ’ αγαπάς, γκρίνιαξε ο Damien.
— Όχι! Δεν σ’ αγαπώ. Ξέρεις πολύ καλά πως μου είναι αδύνατον. Δεν μπορώ ούτε την πιο μικρή ένδειξη τρυφερότητας να σου δώσω. Να πάλι! Τα μπέρδεψες, άνθρωπέ μου. Όπως πάντα, αυταπατάσαι! …
Αρέσκεσαι να ονειρεύεσαι, να φαντάζεσαι σε τέτοιο βαθμό ώστε να θεμελιώνεις έτσι τη φήμη σου ως του ηλίθιου του χωριού. Παράδειγμα: μεταμορφώνεις μια κοινή μύγα σε κατάσκοπο ή σε θεϊκή δοκιμασία, ανάλογα με το αν αποφασίζεις να τη λιώσεις ή να της χαρίσεις τη ζωή. Από μια απλή σταγόνα νερό εξάγεις έναν φανταστικό και φαντασμαγορικό κόσμο όπου, δυστυχώς, κανείς άλλος εκτός από σένα δεν μπορεί να εισχωρήσει…!
— Κανείς άλλος εκτός από μένα και… τη Nielle, παρενέβη εκείνος σαν να έκανε παρενθετική παρατήρηση.
— Κι εγώ; Με ξέχασες ήδη; … Κι εγώ; … Κι εγώ; απήγγειλε η Marilyn του δικού του Fantasia.
Ο ονειρευτής κρεμάστηκε ξαφνικά μέσα σ’ αυτόν τον καινούργιο αιθέρα, όχι επειδή αγνοούσε την ουσία της απάντησης — η δική του είχε ήδη γεννηθεί στην άκρη των χειλιών —, αλλά επειδή εκεί πάνω γινόταν χαμός. Εκεί όπου δεν είχε ποτέ δειπνήσει τετ-α-τετ με τη Nielle, μια ζωηρή συζήτηση σκοτείνιαζε, σαν καταιγίδα που μετατρέπεται σε κυκλώνα.
— Τι σαματά κάνουν! … Μηδέν! Δεν πρέπει να τους ακούσω, να κάνω ακόμη περισσότερο κακό στον εαυτό μου. Η διαμάχη πρέπει να αφορά την αποκρυπτογράφηση του βαθμού του παραληρήματός μου. Ο Damien πίεζε τα χέρια στα αυτιά τόσο δυνατά ώστε να ασπρίζουν οι παλάμες και τα πτερύγια των αυτιών του. Μέσα του άκουγε μια σπηλαιώδη φωνή να υποβαθμίζει τον καβγά: «Ίσως συζητούν για την περασμένη νύχτα; … Για το παράξενο όνειρο; … Δεν ξέρω. Και γιατί θα έπρεπε οπωσδήποτε να είμαι εγώ στο κέντρο των τωρινών τους ανησυχιών;»
Άφησε τότε την ευαίσθητη ακοή του ελεύθερη να κατασκοπεύει. Στον τρίτο, η ήδη θυελλώδης αψιμαχία είχε οξυνθεί ώσπου έγινε αιχμηρή λεκτική σύγκρουση. Ο καθηγητής φαινόταν να μονομαχεί λεκτικά με τη Nielle για να υπερασπιστεί ένα κεκτημένο: τη γοητεία που της ασκούσε.
— Πώς μπορείς να αγαπάς έναν pusher; … Έναν μικροδιακινητή ναρκωτικών. Μα δεν βλέπετε πως έχει μούρη γουρουνιού! …
Σιωπή. Ανακωχή; Ο Damien απέδωσε αυτόματα την ξαφνική ηρεμία στην τελευταία φράση του Jonathan, ο οποίος, ολοφάνερα, μόλις είχε δώσει την πιο ακριβή αυτοπεριγραφή του κατηγορώντας κάποιον άλλο για εκείνη την αποκρουστική εμφάνιση.
Βιασύνη από τη μια σκάλα στην άλλη. Η πόρτα είχε κλείσει βίαια ανάμεσά τους.
Με τη μύτη να τρίβεται σ’ ένα φύλλο κουρτίνας και το ένα μάτι χωμένο στο άνοιγμα, ο Damien συμμεριζόταν τον πόνο του λογίου που εγκατέλειπε τη μούσα. Τον πόνο που ο άλλος μόλις είχε πάει να αναζητήσει χωρίς να το ξέρει, το κακό που θα τον καταδίωκε ως το τέλος των ημερών του, ο ονειρευτής τα ζούσε ήδη.
Όταν πάτησε τα πόδια του στην παγωμένη άσφαλτο, ο εξόριστος έριξε μια σύντομη ματιά προς το παράθυρο απ’ όπου τον παρατηρούσε ο Damien, σαν να χαιρετούσε έναν ομότεχνο μιας αίρεσης στην οποία μόλις είχε μυηθεί. Ύστερα έφυγε, ίσως για να παίξει τη σκηνή του δαρμένου σκύλου στα πόδια της νεαρής γυναίκας του, την οποία είχε αναγκαστεί να εγκαταλείψει λίγες μέρες νωρίτερα.
Είχε μόλις απορριφθεί ο λόγιος; … Ή είχε αποκλείσει ο ίδιος τον εαυτό του από εκείνο το κρυστάλλινο κάστρο πριν κοπεί πάνω στα θραύσματα της απογοήτευσης; — Στην αρένα που εγκατέλειπε συγκρούονταν η κατάπληξη μερικών και μια κάποια ανακούφιση που σφύριζε μέσα από τη σιωπή των άλλων.
Έναν όροφο πιο κάτω, ο Damien αναστέναζε για διαφορετικό λόγο.
— Αυτός ο pusher… σε μένα αναφερόταν ο καθηγητής μέσα στον καβγά του, σ’ εμένα που ήμουν διανομέας μόνο για ένα βράδυ; … Ή μιλούσε για τις υπερβολικά συχνές παραδόσεις ναρκωτικών του Bruce Brouillette στη Nielle; — Δεν με είχε προειδοποιήσει ο Lou Jobim, στο εστιατόριο Gula Lupus, πως βρισκόμουν ακριβώς εκεί όπου δεν έπρεπε να είμαι, … ανάμεσα στη Nielle και στον νεαρό παραβάτη; — Σκατά! Άντε χάσου, καθηγητή! … Ακόμη κι η αναχώρησή σου δεν μου χρησιμεύει σε τίποτε! Πάρα πολλοί αρουραίοι στο ίδιο κλουβί. Το βήτα απομακρύνθηκε, μένουν τα άλφα!
Κουνώντας το κεφάλι σαν για να βάλει τις ιδέες του στη θέση τους, επέτρεπε στον εαυτό του ένα ασυνεπές συμπέρασμα. Χωρίς να μένει εντελώς αποσβολωμένος, εξακολουθούσε να σοκάρεται από την ιδέα πως η Nielle μπορούσε να ενδιαφέρεται για τον Bruce, έστω για έναν παροδικό, καθαρά σωματικό έρωτα. Ο Damien αγανακτούσε ακόμη περισσότερο επειδή η οικογένεια Brouillette εμπόδιζε την επιστροφή του στην πραγματικότητα αρνούμενη πεισματικά, μπροστά του, την παρουσία της Nielle εδώ και μήνες. Ακόμη κι αν οι αρνήσεις τους δεν είχαν άμεση επίπτωση στη ζωή του ονειρευτή, ενίσχυαν ωστόσο τη γοητευτική δύναμη του γιου τους, κάνοντάς τον εξίσου ύπουλο μέσα στη συνωμοσία.
Ο Damien επέστρεψε στις φανταστικές του σφαίρες για να ξαναβρεί τη Marilyn. Ήθελε να της εμπιστευτεί τις εντυπώσεις του για τις τελευταίες κακοτυχίες, απαιτώντας ως αντάλλαγμα συμβουλές και επιπλήξεις.
— Πάλι εσύ! … Τι θέλεις από μένα; … Δεν αγαπάς πια τη Nielle; … Γιατί επιστρέφεις σε μένα ύστερα από κάθε απογοήτευση; … Αντικαθιστώ τη μητέρα σου, έτσι δεν είναι; …
— Όχι, Marilyn! Αγαπώ ακόμη τη Nielle, αλλά…, αλλά κι εσένα… — Δεν ξέρω πια. Δεν ξέρω! Μόνο εσένα μπορώ να εμπιστευτώ;
Ενοχλημένος που είχε ταπεινώσει την ψυχή της ηθοποιού ακόμη και μέσα στην ανάπαυσή της, χάιδεψε τρυφερά ένα μάγουλο και ακούμπησε ένα φιλί στο μέτωπο της ψυχρής, λιπαρής αναπαράστασης για να εξασφαλίσει την επιείκειά της. Η επανόρθωση είχε επιτευχθεί. Ύστερα συνέχισε την αστρική του περιπλάνηση με το επέκεινα.
— Πες μου, Marilyn, … άκουσες πριν λίγο, έτσι δεν είναι;
— Ναι, και μάλιστα λίγο παραπάνω απ’ όσο θα ήθελα! Δυστυχώς, άλλο ένα θύμα της αρχηγού του παιχνιδιού σου. Τα ζάρια είναι πειραγμένα, φίλε μου!
— Πρέπει να κάνεις λάθος. Η Nielle σίγουρα δεν βρίσκεται πίσω απ’ αυτό…, τουλάχιστον όχι συνειδητά. Είσαι βέβαιη; … έλεγε, παραχωρώντας στην έμπιστή του μια στιγμή περισυλλογής και προσδίδοντας έτσι στο πλάσιμο περισσότερη εξουσία, περισσότερο ρεαλισμό απ’ όσο είχε ποτέ ο ίδιος.
— Απολύτως βέβαιη! Διαφέρει από σένα σε όλα, εκτός από ένα σημείο. Έχει εξίσου ονειροπόλο πνεύμα με το δικό σου! — Μπορεί μια διαίσθηση να απορριφθεί μόνο και μόνο επειδή μοιάζει παράλογη; … Φοβάται να σ’ αγαπήσει, επειδή η δική της ποιητική ψυχή την τρομάζει ακόμη περισσότερο απ’ όσο η δική σου!
Ίσως μάλιστα να είσαι εσύ το «nec plus ultra» των εκτρωμάτων, ο έρωτας της ζωής της. — Ή μάλλον! Θα ήσουν, αν δεν είχες, με μια εκδικητική κίνηση, εκτρέψει τα σχέδια που ο Θεός σού πρόσφερε σε ασημένιο δίσκο.
— Μιλάς για το ερωτικό όνειρο;
— Για τι άλλο; … Ναι, εκείνο το περίφημο όνειρο με τους τρεις δίσκους. — Ηλίθιε! — Θα την είχες στην αγκαλιά σου, τη ρημάδα τη Nielle, αν δεν είχες προσπαθήσει να εξαπατήσεις την πραγματικότητα με ένα εκδικητικό ψέμα. Αλλά όχι! … Ο κύριος προτίμησε το παιχνίδι και άφησε να τον σέρνουν από το χέρι σαν παιδί. Και ποιο είναι το αποτέλεσμα; … Η συνείδησή σου εξουδετερώθηκε από το αναπόφευκτο δηλητήριο εκείνης της αναλήθειας που σε είχε σαγηνεύσει. — Σκέφτηκες έστω και μια στιγμή; … Τόλμησες να αναρωτηθείς μήπως, με την επιμονή σου, με την εμμονή σου να κάνεις τη Nielle να ενδιαφερθεί για το μικρό σου εγώ, είχες ίσως σπείρει μέσα της αναστάτωση; … Μια δόση τρέλας, ανεξίτηλη; Ανυπέρβλητη για ένα πλάσμα τόσο εύθραυστο;
— Όχι! Δεν την έκανα τρελή! … Όχι! Εγώ είμαι τρελός! … Όχι, όχι τρελός! — Marilyn, γιατί είσαι τόσο σκληρή; … Τόσο κοφτερή! — Μου σπας τα νεύρα πια!
Απότομα γύρισε το κεφάλι για να αποφύγει το αναίσθητο, νεκρό βλέμμα του γλυπτού· από αποστροφή, προσπαθούσε να αποφύγει την αλήθεια της ίδιας του της αντανάκλασης.
Μετρούσε την ένταση των γεγονότων σε αναστεναγμούς· υπολόγιζε το βάθος του γκρεμού με τα δάκρυα που άφηνε αργά να κυλήσουν, προσπαθώντας να ανακτήσει τον αντίλαλό τους. Συγκεντρωμένα στο στήθος του, τα συναισθήματά του άγγιζαν την καρδιά του σε κάθε χτύπο. Άγγιζε, ψηλαφούσε, κατέγραφε τα λάθη του σαν να έπαιζε τυφλόμυγα με δεμένα τα μάτια από την ενοχή· σε κάθε πιάσιμο, το λάθος έσκαγε στα χέρια του, ζουμερό σαν σάπιο φρούτο. Το μυαλό του ήταν τόσο άνω κάτω όσο και τα σεντόνια πάνω στα οποία στριφογύριζε ακόμη γυμνός.
— Για όλα φταίω εγώ! μετέφραζαν οι αδύναμοι θρήνοι του.
Χαμένες ανάμεσα στις σιωπές τους, άλλες φωνές ακούγονταν. Η τρέλα, η αναστάτωση και εκείνη η παρασιτική μοναξιά είχαν οξύνει την ακοή του Damien. Σαν τα τύμπανά του να είχαν εξημερώσει ολόκληρη την ακουστική του σπιτιού, από το υπόγειο ως τη σοφίτα, δεν χρειαζόταν πια να κολλά το αυτί του στους τοίχους ή στο ξύλινο πάτωμα για να ακούει τις συκοφαντίες που στρέφονταν εναντίον του. — Αυτή τη φορά οι φωνές έρχονταν από κάτω· οι Brouillette κουβέντιαζαν. Όπως συνήθιζαν, μιλούσαν δυνατά…
— Είναι τρελός! … Σας το λέω! … Δεν είναι φυσιολογικός αυτός ο τύπος! Η μάνα-ματριόσκα, σαν αρχηγός κερκίδας, παρέσερνε την ενθουσιώδη κακολογία των δικών της στη δική της αδιάλλακτη οπτική.
— Ναι, συμφωνώ μαζί σου, μαμά. Ο Damien είναι ηλίθιος! … Πρέπει να τον κλείσουν μέσα! καμάρωνε απρόσμενα η Nadine, περήφανη για τη συμφωνία της αλλά κυρίως ικανοποιημένη που απάλυνε, έστω για μια φορά, τη μνησικακία της απέναντι στον ονειρευτή που αγαπούσε κρυφά.
Δεν χωρά αμφιβολία πως θα ακολουθούσε ακόμη και μια πρόταση για άμεσο λιντσάρισμα, έστω ανεφάρμοστη, αν δεν ήταν παρούσα η Anne, μία από τις τρεις κόρες Brouillette. Φοιτήτρια ψυχολογίας, χαμήλωσε την τάση ανάμεσα στους δικαστές και αυτόκλητους τιμωρούς με νυχτικά, πιτζάμες και ρόμπες.
— Προσωπικά, δεν τον θεωρώ τρελό. Νομίζω πως είναι απλώς λίγο νευρωτικός.
— Θέλετε να σας πω; … Για μένα, είναι τρελοί και οι δυο. Η Nielle κι αυτός! πρόσθεσε ο πατέρας Brouillette, μη μπορώντας να κρύψει την απόλαυσή του να κακολογεί τους ενοικιαστές για να στερεώσει το κύρος του ως αρχηγός της οικογένειας.
Δεν άντεχε πια να ακούει αυτές τις υποτιμήσεις, είτε αφορούσαν τον ίδιο είτε τη μούσα του. Καινούργια δάκρυα εμφανίστηκαν και πάγωσαν, επειδή δεν μπορούσε να απαντήσει. — Ξαφνικά μακάριος από φιλαυτία; … Λάθος! — Ατιμία πάνω σε πληγές, προσβολές πάνω σε συκοφαντίες, μίσος πάνω σε μίσος. Η ελπίδα να επιβιώσει δεν κυκλοφορούσε πια στις φλέβες του. Άρπαζε οξυγόνο και την ελπίδα να τα καταφέρει σε μικρές ρουφηξιές, σαν ασθματικός σε κρίση. Ο φόβος. Ο παράλογος τρόμος αυτού του σπιτιού γινόταν σαν άμεση δίοδος προς τη γέεννα. Τα σωθικά του στρίβονταν και κουλουριάζονταν σαν ουροβόρος: το φίδι που καταβροχθίζει την ίδια του την ουρά. Το χάρα του φλεγόταν!
Σαν να επρόκειτο να σκάσουν οι νευρώνες του, ένα βήμα πριν εκραγεί σε λυγμούς, σηκώθηκε και κατευθύνθηκε γρήγορα προς το ντους.
Κρύο, έπειτα παγωμένο, το νερό που χτυπούσε τη λαμαρίνα και κατρακυλούσε πάνω στο σώμα του σκέπαζε τα δάκρυα που ξαναξεσπούσαν. Σαν βίαιη διαρροή, αυτός ο όξινος καταρράκτης σκέπαζε με τη σειρά του λέξεις.
— Τέλος οι αποδείξεις του πάθους μου για τη Nielle! Τέλος! F. I. N. I…. elle. Να ξανανέβω, να βγω από την άβυσσο. Να επιβιώσω χωρίς να λυγίσω… — Το στήθος μου καίγεται, φλέγεται από μετάνοια. Να ρισκάρω να πάρω πάνω μου όλες τις ευθύνες, να αθωώσω εσένα, Nielle αγάπη μου… — Να μη λυγίσω… — Ποτέ! … Ποτέ δεν θα καταφέρουν να θάψουν την αγάπη μου μέσα στην αμφιβολία και μέσω αυτής… Ποτέ! … Ακόμη κι αν χρειαστεί να δεχτώ πως θα γίνω πραγματικά τρελός, πως θα… μάθω να ζω με την… ψυχική ασθένεια!
Καθαρισμένη πια από το μπέρδεμα του μυαλού του, η ξανακερδισμένη αγνότητα του έρωτα τον παρακινούσε να βογκά υπερβολικά συχνά. Η αγωνία μήπως τον πιάσουν να εκδηλώνει τον πόνο του τον ανάγκαζε να συγκρατείται. Με δυσκολία έκλεισε τις βρύσες και άφησε τις σταγόνες του νερού να εξατμιστούν μόνες τους από το σώμα του. Γονατισμένος στο ντους, γαντζωνόταν από εικόνες της Nielle που του έρχονταν σαν σωσίβια, σαν κοντάρια που θα τον βοηθούσαν να σηκωθεί, να συγκρατηθεί.
Από την επίπονη, εκούσια καταπίεση του πόνου του, σάλιωνε υπερβολικά και ακόμη δυσκολευόταν να αναπνεύσει. Μισολαχανιασμένος, γύρισε στο δωμάτιό του για να τυλιχτεί στα σεντόνια που ήταν λερωμένα από ιδρώτα και δάκρυα, να χωθεί εκεί σαν απομονωμένο ζώο που γλείφει τις πληγές του για να γιατρευτεί.
Πληγωμένος στην περηφάνια του ερωτευμένου από την αδιαφορία της αγαπημένης του, την έχθρα των γειτόνων, τις απάτες και τις προδοσίες, ένιωθε το κεφάλι του να μαραίνεται. — Η απομόνωση μέσα στο μαξιλάρι…, ένα άσυλο!
Κουλουριασμένος πάνω στο αναστατωμένο κρεβάτι του, ένιωθε τον πόνο να τον κατακλύζει όλο και πιο έντονα. Να συγκρατήσει τα δάκρυα; Σχεδόν αδύνατον. Πονούσε από το ίδιο το είναι και από όσα είχαν θλιβερά συντελεστεί. Μέσα σε πνιχτούς στεναγμούς, ικέτευε τον ουρανό να μην αφήσει τη μούσα του να τον ακούσει να υποφέρει.
Η αποφασιστικότητά του να μετριάσει την ένταση των παραπόνων και των στεναγμών του ενίσχυε το μαρτύριο. Η οξύτητα του βασανισμού έγινε τόσο αβάσταχτη, ώστε η αντίσταση του Damien εξατμίστηκε, πιτσιλώντας την επικίνδυνη σιωπή που είχε πασχίσει να διατηρήσει.
Το αναπόφευκτο έγινε αντιληπτό!
Οι κυματιστές του θρηνωδίες είχαν τελικά μαστιγώσει τον ύπνο ενός ζευγαριού ξένων που φιλοξενούνταν στο σπίτι της Nielle. Μέσα σ’ αυτό το αυτοσχέδιο δωμάτιο επισκεπτών, το καταθλιπτικό crescendo του ονειρευτή σε κρίση έφτανε ως αυτούς.
— Μα τι έχει και κλαίει έτσι;
— Δεν ξέρω! Μα πρέπει να πονάει πάρα πολύ!
— Τι συμβαίνει; ρώτησαν η Nielle και η Mia, ξυπνημένες από τις ανήσυχες φωνές των καλεσμένων τους.
— Κλαίει! Δεν έχει σταματήσει να κλαίει!
Η μούσα ήξερε τώρα πως ο εμπνευσμένος της υπέφερε φρικτά. Χωρίς να μπορεί να εντοπίσει την αιτία, δεν μπορούσε να αρνηθεί αυτή την πρώτη επαφή με την απορριφθείσα ευαισθησία του παραμερισμένου όντος που βογκούσε κάτω από τα βήματά της. Χωρίς να αφήσει την ανησυχία της να φανεί, γύρισε στο δωμάτιό της, βέβαιη πως, έτσι κι αλλιώς, δεν είχε καμιά εξουσία πάνω στον εφιάλτη του καλλιτέχνη. Ωστόσο! … Δεν μπόρεσε να ξανακλείσει τα μάτια της. Η καρδιά της συγκινήθηκε. Περνούσαν από την ψυχή της αισθήματα παρόμοια μ’ εκείνα που είχε ήδη βιώσει ο ονειρευτής, εκείνη η ανεξήγητη συμπάθεια που είχε νιώσει κι η ίδια όταν είχε επιστρέψει σπίτι κλαίγοντας ένα καλοκαιρινό βράδυ.
Μα ο Damien δεν ήξερε τίποτε από αυτά. Η έλλειψη ενδιαφέροντος που πίστευε πως είχε επιβεβαιωθεί και η αμοραλιστική βούληση που απέδιδε στη μούσα του να παραμένει σιωπηλή ισοδυναμούσαν με το να πίνει το πικρό ποτήρι ως τον πάτο. Το ξεχείλισμα εκτοξεύτηκε από όσα πίστευε πως αντιλαμβανόταν στη Nielle. Με δυνατές κραυγές απέβαλε από το σώμα του πολλούς από εκείνους τους βαρείς λυγμούς, που είχαν συσσωρευτεί από την προηγούμενη καταπίεσή τους πάνω στα εύθραυστα τοιχώματα της καρδιάς του ονειρευτή.
Φεύγοντας από τον εαυτό του χωρίς δύναμη, απομακρυνόμενος από αυτή την αδυναμία που καταλόγιζε στον εαυτό του, κινούνταν κυνηγημένος κατά μήκος των χωρισμάτων του διαμερίσματός του. Παραπατώντας και αγχωμένος σαν πληγωμένο ζώο που προσπαθεί να ξεφύγει από έναν κυνηγό φωλιασμένο μέσα στην ψυχή του, εμπιστευόταν τη συνείδησή του, που είχε γίνει πανικόβλητη πυξίδα, και περιπλανιόταν σε όλα τα δωμάτια, προσπαθώντας απελπισμένα να γαντζωθεί από κάποιο αντικείμενο…, από αναμνήσεις πιο ανθεκτικές από τον ίδιο.
Η αγωνία, ξυπνώντας τις ρίζες της ερήμωσής του, τον έκανε να απελπίζεται φωνάζοντας, κεραυνοβολώντας τα αδιάκριτα αυτιά: «Nielle! … Σ’ αγαπώ! … Συγχώρεσέ με! … Εσύ, η αγάπη της ζωής μου, δεν είσαι φάντασμα, ζεις στ’ αλήθεια εκεί πάνω. Nielle, δεν είσαι τρελή όπως εγώ, είσαι απλώς ένα πλάσμα με φαντασία.»
Καμιά γωνιά του κτιρίου δεν ήταν αρκετά απομονωμένη ώστε να σβήσουν εκείνα τα διαπεραστικά παράπονα που ξεσχίζονταν από τα σωθικά του Damien. Κανένα χώρισμα, κανένα πάτωμα και κανένα ταβάνι δεν ήταν μονωμένο απέναντι σ’ εκείνο το ψύχος της αβύσσου που γλιστρούσε πάνω στις συνειδήσεις τους σαν ρίγος, υποχρεώνοντάς τους εκείνη τη στιγμή να αποστρέφονται το τραύμα που είχαν προκαλέσει.
Τα μάτια του Damien, πρησμένα από τα δάκρυα και φλογισμένα από τον ερεθισμό και τον πόνο, δεν εξέπεμπαν πια παρά μια χλωμή λάμψη ζωής, σαν ψίχουλα ελπίδας. Αυτό το σώμα, βαρύ από την κάθαρση των συναισθημάτων του και την κατάρρευση των αισθημάτων του, το έσερνε καταναγκαστικά, με κόπο. Επιπλέον, νιώθοντας άβολα που είχε γυμνώσει την καρδιά του μπροστά στους σκληρούς και αρπακτικούς γείτονές του, δεν συγχωρούσε τον εαυτό του που λύγισε. Δεν συγχωρούσε τον εαυτό του που τους είχε ομολογήσει πόσο εξαντλημένος ήταν από την προσπάθεια να κεντήσει την αδιαφορία. Δεν συγχωρούσε τον εαυτό του που είχε φτάσει στα όρια της αντοχής του, μπροστά στα λάθη των άλλων και στα δικά του.
Μεθυσμένος από αυτά τα ξεσπάσματα, δεν είχε άλλη διέξοδο παρά να πάει να παρηγορηθεί στην αγκαλιά του χειμώνα. Ντύθηκε με την αναγκαστική βραδύτητα των καταδικασμένων στο ικρίωμα, εκείνων που κανείς δεν βιάζει πριν από τις πέντε για τα μεσάνυχτα. Προσποιούμενος πως τίποτε δεν είχε συμβεί ποτέ, βγήκε ήρεμα, με απόλυτη προσοχή.
Πάνω από το κεφάλι του, η Nielle, συγκλονισμένη από αυτή την παραφορά του ονειρευτή, εξέφραζε την ανησυχία της: «Μακάρι να μην πάει να πέσει από τη γέφυρα… Στην κατάσταση που βρίσκεται, καημένος.» Μα η αγωνία της μούσας διαλύθηκε γρήγορα, οι ανησυχίες της υποβαθμίστηκαν από τα καθησυχαστικά λόγια του Lou Jobim, ο οποίος μόλις είχε γυρίσει από τη δουλειά και, παρόλο που είχε χάσει το γεγονός, έτριβε τα χέρια του μπροστά στην έκβαση των σχεδίων του.
Αν μέσα είχε βρέξει υπερβολικά, έξω χιόνιζε αρκετά ώστε ο βορειοδυτικός άνεμος που σηκωνόταν να σχηματίζει χιονοσωρούς. Καθώς περνούσαν τα λεπτά και οι σκέψεις, τα μακρόσυρτα ίχνη των βημάτων του και η φαινομενική τους ελικοειδής πορεία ξαναποκτούσαν την όψη ενός σχεδόν φυσιολογικού βαδίσματος.
Ο άνεμος που τσιμπούσε το πρόσωπο του Damien επέβαλλε τη χειμωνιάτικη πραγματικότητά του. Μα πάνω από τα τριξίματα των κλαδιών στις παγωμένες λεύκες, μερικά δάκρυα και μερικές κραυγές οργής μαρτυρούσαν τη δική του πραγματικότητα, μέσα από γκρίνια, μέσα από εξέγερση.
Σταματημένος σ’ ένα κόκκινο φανάρι, διέκρινε έναν σωρό χιονιού να σχηματίζεται στα πόδια του· από καθαρή ποίηση, παρομοίασε τον εαυτό του με μια νιφάδα που θα ταξίδευε όπου την πήγαινε ο άνεμος.
— Είμαστε και οι δυο μικροί. Πολύ μικροί. Εσένα ο άνεμος σε βάζει όπου θέλει· εγώ πρέπει να σηκώνω αέρα! … Εσύ θα λιώσεις· εγώ έχω ήδη λιώσει… Εσύ, μικρό πράγμα, δεν μπορείς να ζήσεις τον έρωτα, γιατί δεν έχεις δικαίωμα σ’ αυτόν· εγώ, μικρό πράγμα, εγώ…, ούτε κι εγώ. Εσύ, τόσο μικρό, μπορείς να τρυπώσεις παντού, ακόμη και να πας να πεθάνεις στη ζεστασιά της μούσας μου· εγώ, τόσο μικρός, που θα ήθελα να πεθάνω μέσα της, εγώ, εκείνη δεν καταδέχεται να ανοίξει για μένα! Τότε, τι άλλο μπορώ να της προσφέρω παρά μια άχρηστη απόδειξη αγάπης, … όπως να φύγω και να απομακρυνθώ από εκείνη; Αφού της αρέσει η μη-ύπαρξή μου, πώς να μην επιλέξω τη μετακόμιση…;
Κανείς τους δεν έμαθε για την επιστροφή του Damien, ο οποίος είχε ξαναβρεί κάποια ζωτικότητα χάρη στις ριπές αφράτου χιονιού που χόρευαν βαλς μέσα στη λευκή αγορά. Η νύχτα κυλούσε ξανά στις ίδιες συνήθειες. Εκείνος, θύμα της απόρριψης, πίστεψε πως τον εγκατέλειπε, μα δεν της κράτησε κακία, γιατί είχε βάλει τέλος στην απόγνωσή του.
***
Μεσημέρι. Τα παραπονεμένα νιαουρίσματα της γάτας του τον καλούσαν να σηκωθεί για να ικανοποιήσει την πείνα της. Μια ελαφριά λαχτάρα για ψάρι την βασάνιζε. Αφού τάισε το αιλουροειδές του, έσπευσε να αγοράσει την εφημερίδα για να συμβουλευτεί τις μικρές αγγελίες. — Διαμερίσματα προς ενοικίαση!
Την ίδια κιόλας μέρα όλα τακτοποιήθηκαν: υπογραφή μισθωτηρίου, επιλογή μεταφορέων, αγορά χαρτόκουτων που σχεδόν αμέσως άρχισε να γεμίζει, καθώς και λύση της μίσθωσής του με τους Brouillette, οι οποίοι δεν δίστασαν ούτε κλάσμα του δευτερολέπτου να τη δεχτούν. (Την επομένη θα έφευγε.)
Το ίδιο βράδυ, το διαμέρισμά του ήταν αγνώριστο. Το εργαστήριο και η κουζίνα είχαν αδειάσει από τα πράγματά τους· το καθένα έμοιαζε μεγαλύτερο. Το σαλόνι, αντίθετα, φαινόταν μικρότερο, επειδή τα πάντα είχαν τοποθετηθεί και στοιβαχτεί μεθοδικά εκεί. Στο υπνοδωμάτιο, ο Damien είχε κρατήσει μόνο το κρεβάτι του για να κοιμηθεί μια τελευταία φορά κοντά στη Nielle, και τη Marilyn του από συνθετικό πηλό, για να ανταλλάξει μαζί της εντυπώσεις από εκείνες τις συγκλονιστικές στιγμές αγωνίας. Προαιρετικές.
Ούτε μουσική ούτε θόρυβος δήλωσαν στους γείτονες την τελευταία του παρουσία. Κινούνταν με τη βραδύτητα των ασκούμενων στο «tai-chi», αποφασισμένος να συνηθίσει τη Nielle στην επικείμενη απουσία του. Φτάνοντας τη λεπτότητα στα άκρα, δεν έσβησε το φως πριν ξαπλώσει, φοβούμενος μήπως το κλικ του διακόπτη χαλάσει τις αρχικές του προθέσεις.
Βέβαιος πως θα έκλαιγε εκεί, χτύπησε απαλά το μαξιλάρι του σαν για να απορροφήσει καλύτερα την έκφραση του πόνου του απ’ ό,τι την προηγουμένη. Πάνω στη μαξιλαροθήκη, σαν κατάλοιπα που είχαν αποκαλυφθεί χωρίς ανασκαφή, λεκέδες αίματος τον άφηναν κατάπληκτο.
— Πόνεσα άραγε τόσο πολύ; … Αγαπώ τη Nielle σε τέτοιο βαθμό ώστε να στιγματίζω τη θλίψη μου; … Γιατί να υποφέρω ως τη μετουσίωση; … Γιατί να υπάρχει το άγιο, το ιερό στη ζωή μου, … αν όχι για να με φέρνει ακόμη πιο κοντά στο βέβηλο μέσα μου; Ναι, δεν είμαι παρά ένας άντρας του οποίου η αγάπη απορρίπτει τις απαιτήσεις! Ναι, έχω ένα παράξενο όνομα, Damien. Ναι, ο Damien δεν είναι παρά ένας άνθρωπος!
Χωρίς να βιάζεται, χωρίς να σταματά να επαναλαμβάνει πως ήταν μόνο ένας άνθρωπος, έχοντας επίγνωση των συμβολικών χειρονομιών που ετοιμαζόταν να κάνει, σηκώθηκε και πήγε να βρει μέσα σ’ ένα από τα σφραγισμένα κουτιά ένα σπρέι κόκκινης μπογιάς. Το ίδιο σπρέι είχε χρησιμοποιηθεί για να γράψει το περίφημο γκράφιτι «Hard Headed Woman». — Σταματώντας μπροστά στην τοιχογραφία του, εκείνη τη νωπογραφία που είχε καταφέρει να ευλογήσει ένας ιερέας εξαπατημένος από τα μεσσιανικά του λόγια, έκανε τον σταυρό του κι ύστερα στάθηκε σε περισυλλογή, θαυμάζοντας για τελευταία φορά το έργο όπου είχε απεικονίσει τον εαυτό του ως Kristos Anonymus.
Σαν επανάληψη μιας ιεροσυλίας, πρόσθεσε πάνω σ’ αυτή την επιφάνεια δεκατρία κόκκινα γράμματα, που θα γίνονταν ακόμη πιο ορατά και πιο ταπεινωτικά όταν, πριν φύγει, θα ξεγύμνωνε τα παράθυρα από τις κουρτίνες τους, με μια χειρονομία όμοια με την αποκάλυψη μιας επιτύμβιας επιγραφής.
— JE T’AIME NIELLE !
Ύστερα, ακόμη πιο δραστικά, στράφηκε απότομα προς την plasticine και, με μια βίαιη κίνηση που τροφοδοτούσε η δύναμη των εξασκημένων αντίχειρών του, κατέστρεψε τη βουβή φιγούρα εκτοξεύοντας μια τελευταία δήλωση: «Εκείνη αγαπώ, Marilyn! Τη Nielle αγαπώ!» Τέλος, αποκοιμήθηκε νανουρίζοντας τον εαυτό του με γλυκές σκέψεις για τη γειτόνισσά του.
Την επόμενη μέρα, όπως είχε προβλεφθεί, ο Damien ζούσε αλλού, όχι πια κάτω από τα βήματα της μούσας του.
***
Σχετική λύτρωση για τον ονειροπαθή. Τι ώρα είναι; … Πού βρίσκεται ο ίδιος; Η πλήρης άγνοια δεν επιμένει πια… Με επαγωγή καταλαβαίνει πως εκείνη η απόφαση να αφήσει τη Nielle να ζήσει εξαφανιζόμενος ο ίδιος υπήρξε ευεργετική για εκείνη. Μα για τον ίδιο; … Άμεση επιδείνωση της ύπουλης παρακμής του! Αν είχε το θάρρος να ζήσει κάτω από την καταπίεση της απομόνωσης σαν έγκλειστος, να ενεργεί σαν μοναχός που στοχάζεται τα βήματά της, η ψυχή του ίσως να μην είχε παραμείνει ανικανοποίητη. Δεν ήταν τόσο οι άμεσες συνέπειες της μετακόμισης ούτε η φυγή από εκείνη την ατμόσφαιρα σε καταληψία που τον πλήγωναν, όσο εκείνα τα κύματα από τα οποία είχε αποδεσμευτεί και που δεν θα ξανάβρισκε ποτέ.
Ο χρόνος, αυτό το στροφόμετρο, αυτό το ταχύμετρο της ανθρώπινης μοίρας, αύξησε το μαρτύριό του αντί να τον λυτρώσει. Καμιά αποτοξίνωση δυνατή. «Όχι, Ferré! Είναι συχνά ψέμα να ισχυριζόμαστε πως avec le temps… on oublie.» Είναι λάθος να ισχυρίζεται κανείς πως η μουσική των βημάτων μιας μούσας, οι αντίλαλοι της φωνής του αγαπημένου προσώπου και ακόμη κι εκείνες οι σκιές που προσπαθούν να ξεγλιστρήσουν… σβήνουν από τη μνήμη.
Αλλά! … Ο Θεός δεν είναι λιγότερο ένοχος από τον Χρόνο! Γιατί έκανε να αναδυθεί, σαν καινούργια ήπειρος προς κατάκτηση, αυτό το πλάσμα με το όνομα Nielle μέσα σ’ αυτή τη ζωή έβδομου βαθμού που ήταν η ζωή του Damien, του επονομαζόμενου ονειροπαθή, του καλλιτέχνη, άλλως ονειρευτή;
Με μια θεϊκή ιδιοφυή πινελιά, ο Ύψιστος έφερε χωρίς ενδοιασμό τον καλλιτέχνη αντιμέτωπο με την απίστευτη απτότητα ενός θαύματος του ζωντανού κόσμου, τόσο κοντά του, πιο αληθινού και πιο μακρινού από το απόλυτο· ο έρωτας τον ωθούσε ενστικτωδώς να αγαπήσει μέσω και μαζί με το σώμα του, όσο άσχημο κι αν ήταν. (Συνδυασμένη μετενσάρκωση του Καμπούρη της Notre-Dame και του Toulouse-Lautrec;) Εκείνος, ο Damien, που ως τότε απολάμβανε μόνο τις ηδονές της διάνοιας, καταλάβαινε χάρη σ’ αυτή τη δοκιμασία πως η ζωή τρέφεται από τις ρίζες της και όχι από αυτάρκεια.
Ο ονειροπαθής κείτεται μέσα στα δάκρυά του, τρέμοντας από την αγωνία του χαμένου χρόνου. Κατηγορεί τον εαυτό του για τις γονυκλισίες του μπροστά σ’ εκείνη τη φτιασιδωμένη αξία που συνίσταται στο να πλουτίζει κανείς τη ζωή του με το άχαρο όφελος της δημιουργίας, του ονείρου και της τέχνης. — Πλάνη ή κλίση; Νέα θρησκεία της νεωτερικότητας; … Καλλιτεχνικός ηρωισμός;! — Από την αρχή, αυτή η αναιμική ηθική τού είχε κοστίσει τη Nielle εξαιτίας ενός δήθεν ασκητισμού που την τρόμαζε και την αηδίαζε. Αυτή η αξίωση να φτάσει ως τη μούσα του θυμίζει δύο μαγνήτες με αντεστραμμένους πόλους που απωθούνται και που, αν τοποθετούνταν διαφορετικά, θα αγκαλιάζονταν ώσπου η ενέργεια να τους συγκολλήσει.
Θολωμένη συνείδηση, απατηλή τρέλα και αδιαμφισβήτητη ανάμνηση. Ακόμη και μέσα από τις παρανοϊκές απουσίες της, η Nielle τον είχε αποσπάσει από το μηδέν. Ωστόσο, ασυνείδητα, ενώ του πρόσφερε το δεξί της χέρι για να τον βγάλει από έναν γκρεμό, το αριστερό, εκείνο της καρδιάς, τον έσπρωχνε σε άλλον.
Οι αβέβαιοι, συχνά ανεξήγητοι τρόποι που ενεργούσαν οφείλονταν άραγε σε μια αυθόρμητη μόλυνση που προκλήθηκε από την επαφή των δύο ευφάνταστων υπάρξεών τους; Εκείνη που πριν από την άκομψη ερωτοτροπία δεν ήταν παρά αρμονία, εκείνη που μετέφραζε την ομορφιά της ψυχής της στην παραμικρή κίνησή της, εκείνη της οποίας η φυσική γενναιοδωρία σκορπιζόταν διακριτικά σε κάθε της ανάσα, εκείνη που του θύμιζε τις νεράιδες των παιδικών του χρόνων. — Ναι! — Η Nielle παρέμενε υγιής, ο Damien δεν την είχε διαφθείρει με τις φαντασιώσεις του. — Ναι! Εκείνος παρέμενε ένας απλός ονειρευτής. Στο κάτω κάτω, η τρέλα δεν είναι αντικείμενο που προσφέρεται· είναι μια κατάσταση που βιώνεται με ή χωρίς πόνο!
Ο ονειροπαθής νιώθει πως η πιο διαβρωτική, η πιο δύσκολη απόσταση έχει διανυθεί.
Από τον καναπέ του κατευθύνεται προς έναν πεντακάθαρο καθρέφτη που ο σημερινός ενοικιαστής του χώρου — ο οποίος, παρεμπιπτόντως, δεν είχε ακόμη δώσει σημεία ζωής — είχε τυχαία στερεώσει στον στενότερο τοίχο. Ακριβώς εκεί όπου ο Damien, όταν έμενε εκεί, είχε κρεμάσει μια μικρή αναπαραγωγή της «La Liseuse» του Fragonard.
Για μερικά δευτερόλεπτα κοιτάζει τον εαυτό του χωρίς να τον ατενίζει. Τον αντιλαμβάνεται σαν σύντροφο ταξιδιού που πρόκειται να εγκαταλείψει· σαν φίλο που επιλέγει άλλη κατεύθυνση, έναν αβέβαιο προορισμό. Μα δεν έχει έρθει ακόμη η ώρα του αποχαιρετισμού· ο διαχωρισμός των αποσκευών δεν έχει ολοκληρωθεί. Επιπλέον, πρέπει να συνεχίσει να ψάχνει, να αναζητά το εισιτήριό του…