ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV
Μην πυροβολείτε τον τελειομανή. Σταυρώστε τον!… Παρέμβαση στην αυτοανάλυση μιας βέβηλης αναδρομής. Η περίοδος μιας ιλιγγιώδους διόγκωσης του απορρυθμισμένου εγώ του. Ο Damien, ο ονειροπαθής, φανταζόταν πως ήταν ο ύστατος οικουμενικός ήρωας, προικισμένος με διπλή προσωπικότητα. Στη σκιά του ίδιου του εαυτού του, ταυτόχρονα Petrus Romanus και Kristos Anonymus. (Άχαρα ελληνολατινικά ψευδώνυμα που προσδιορίζουν τον περίφημο άπατριδα του οποίου το βασίλειο δεν είναι αυτού του κόσμου.)
Καθισμένος και κουλουριασμένος, με το μέτωπο ακουμπισμένο στο ανοιχτό ημερολόγιό του —Τείχος των Δακρύων, μολυσμένη κομπρέσα—, παρηγορείται και ταράζεται ταυτόχρονα. Το αποτέλεσμα δύο παραμορφωτικών καθρεφτών: αντανακλούν στο άπειρο όλα όσα βρίσκονται σφηνωμένα, παγιδευμένα ανάμεσά τους.
(« 10 Ιουλίου
— Έχω τον διάβολο στο σώμα και στο κεφάλι. Σύγχυση στην ψυχή και στο όνειρο. Δεν ξέρω αν πρόκειται για μια μορφή θάρρους ή για την έκπληκτη αθωότητα της καταδικασμένης μου συνείδησης, όμως η επιθυμία να ακολουθήσω το πεπρωμένο μου ως διαισθητικού ανθρώπου είναι γεγονός.
Οι πολλαπλές προσπάθειες να εγκαταστήσω στο εργαστήριο (τώρα πια κατοικία μου)… μια ατμόσφαιρα κοντά στην άγνωστη περσόνα μου έχουν ολοκληρωθεί. Προφανής απόδειξη: από το πρωί, αποπνικτική μπογιά καλύπτει τους ραγισμένους τοίχους. Η υπερβολικά δυνατή μυρωδιά πετά, απομακρύνεται σαν πικρό μήνυμα μιας τοξικής χημείας προς τον επάνω όροφο. Μια δυσώδης αναθυμίαση, ανυπόφορη ακόμη και για τη σημερινή απουσία σου, Nielle.
Όταν επιστρέψεις, θα σου επιδείξω μια σπαρακτική σκληρότητα. Όμως αυτή, ως «μεταθανάτιο» συμπέρασμα, θα στραφεί μονάχα εναντίον εκείνης της αβέβαιης φήμης που θα με στεφανώσει με φωτοστέφανο…
Το μέσο που έχω κατά νου είναι απλό και συγκεκριμένο. Περισσότερη μπογιά. Η δημιουργία μιας τοιχογραφίας με συμβολική γεύση —θα τολμούσα να πω, με συμβολική οσμή. Η ένδειξη ότι το έκτρωμα που σε πολιορκεί στέκεται ακόμη όρθιο. Με ποιον άλλο τρόπο πρέπει να ενεργήσω για να προσέξεις αυτό το μικρό πλάσμα που σε αηδιάζει; Δεν έχω τα οικονομικά μέσα να σε καλέσω στον κινηματογράφο, πόσο μάλλον να σου προσφέρω ένα γεύμα σε εστιατόριο.
Από απλό ανθρωπισμό, θα μπορούσες να ενδιαφερθείς για το ηθικό μου. Στο κάτω κάτω, δεν έχω χωρίσει πρόσφατα; — Ακόμη κι αν επιδεικνύω κάποιο fair-play, το τέλος μιας σχέσης, δέκα χρόνια γάμου που εξαφανίστηκαν, δεν περνά χωρίς κραδασμούς. Με κοιτάς αφ’ υψηλού, σαν από σνομπισμό. Φταίει η φτώχεια μου; Η αμέλειά μου; Η ασχήμια μου; Η επίμονη ροκ πλευρά μου; — Με αγνοείς εντελώς. Είμαι υπερβολικά απλός;
Αν ο Damien που βλέπεις δεν σε ενδιαφέρει, θα μπορούσε άραγε να σε μαγέψει το χάρισμα ενός Χριστού, έστω κι ανώνυμου;…
Ο Petrus Romanus, η αντίθεσή του, η ολοκλήρωσή του ή δεν ξέρω κι εγώ τι, θα σε γοήτευε άραγε;… Είναι εξωφρενικό! Είναι τρέλα!… Μα το πιο παράξενο είναι πως αυτές οι παραληρηματικές εκδοχές του εγώ μου υπήρχαν ήδη, λανθάνουσες. Η παρουσία σου μοιάζει να προκαλεί την καταστροφική τους ανάδυση και, ταυτόχρονα, να τις αποδυναμώνει, να τις εκμηδενίζει… Έφτασες άραγε εγκαίρως στη ζωή μου;
Η ανεξαρτησία σου, ή η δυσαρέσκειά σου, αναγκάζει το είναι μου να περιπλανιέται άσκοπα και να ρουφά, μέσα σ’ έναν στρόβιλο, μια έμπνευση με θεϊκή όψη. — Τίποτε λιγότερο. — Όμως πάνω σ’ αυτή την επιφάνεια που πρόκειται να ζωγραφίσω, η πρόθεση αποκαλύπτεται δαιμονική. Θα τιμωρήσω τον Θεό, τόσο απλά!»)
Απαραίτητη αλλά δύσοσμη ενδοσκόπηση, με σκοπό να δημιουργηθεί ένα albedo πάνω στην πολυπόθητη λύτρωσή του, όμοιο με την πανσέληνο που καθοδηγεί έναν χαμένο λυκάνθρωπο. Ο Damien θυμάται ακόμη και θραύσματα από τις δευτερεύουσες σκέψεις του, την ώρα που ζωγράφιζε εκείνη την τοιχογραφία στο καινούργιο του υπνοδωμάτιο.
«Ομολογώ μια συνειδητή τάση προς έναν φανταστικό διχασμό του εαυτού μου, που υποβόσκει κάτω από τη χολιγουντιανή μου εμμονή. Μια νοσηρή επιθυμία να βυθιστώ στην τρέλα ώστε να μεταβάλω όχι μόνο την αντίληψή μου για τον κόσμο, αλλά και το ίδιο το σύμπαν. Με την ταπεινή πρόθεση να με προσέξουν. Ταπεινή! Επειδή κανείς δεν πιστεύει τους τρελούς.
— Σαν χολώδες φτύσιμο του Ιούδα πάνω στον Ιησού, αυτές οι πιτσιλιές χρώματος γαντζώνονται μία μία στον τοίχο. Σημαδεύουν τον χρόνο σαν το αίμα μιας ψυχής που παραδίνεται στον διάβολο πάνω σε μια αιώνια περγαμηνή.»)
Ένας ελαφρύς ίλιγγος κυριεύει τον ονειροπαθή καθώς θυμάται το ζωγραφικό έργο. Μπροστά σ’ ένα αναπόφευκτα σκιαγραφημένο σύμπαν, δύο στεφανωμένα προφίλ. Εκείνο της prima donna της ζωής του… της Marilyn (σαν προσβολή προς τη Nielle) και το δικό του. Η λύση του αινίγματος: η σιλουέτα της Μαρίας Μαγδαληνής και εκείνη του Kristos, γνωστού και ως Petrus Romanus.
Η εγγύτητα της Nielle, εκείνη την εποχή, μπέρδευε μέσα του το καλό, το κακό και τον ρόλο αυτών των ψεύτικων ηρώων, σβήνοντας λίγο λίγο το πραγματικό του εγώ· αρνιόταν να πιστέψει σ’ έναν ευνούχο, αδρανή Χριστό… Αν η Μαρία Μαγδαληνή υπήρξε πόρνη, γιατί ο Υιός του Ανθρώπου να μην μπορούσε να είναι ένας διακριτικός ζιγκολό;
Παρόλο που, γι’ αυτόν, η δομή αυτής της παραμόρφωσης της ψυχής του δεν αποτελεί πια μυστήριο, του είναι αδύνατο να χρονολογήσει με ακρίβεια τη γέννηση αυτού του εξωγενούς φαινομένου. Ωστόσο, γνωρίζει την προέλευσή του… Εκκλησιαστική πλύση εγκεφάλου, υπερβολική εξύψωση της ιεροσύνης και, τέλος, εγκώμια στον πουριτανισμό. Αυτά τα επιχειρήματα δεν μπορούσαν παρά να προκαλέσουν βαθύ προβληματισμό σ’ ένα παιδί ονειροπόλο. Αυτές οι επικλήσεις, που κατέληγαν στην πραγμάτωση εσχατολογικών απειλών, δεν πρόσφεραν παρά δύο εξόδους: το μέλι του παραδείσου ή τη μουστάρδα που ανεβαίνει στη μύτη της κόλασης.
« Δικαιοσύνη!… Gerechtigkeit!… Justice! »
Ο ονειροπαθής προσπαθεί να απαλλαγεί από την ενοχή. Υπεράσπιση μιας υπόθεσης με υπεργήινες καταβολές.
— Αξιότιμε δικαστά! Κυρίες και κύριοι ένορκοι! Κοιτάξτε προσεκτικά τον πελάτη μου. Ειλικρινά, μοιάζει με ένοχο;… Τα μακριά μαλλιά του, η αχτένιστη γενειάδα του, τα γυάλινα μάτια του και το δέρμα του, κιτρινισμένο από τον καπνό της μαριχουάνας και του τσιγάρου, καθώς και το ηλίθιο ύφος του… όλα αυτά δεν τον αθωώνουν; Πριν από δύο χιλιάδες χρόνια, στην Παλαιστίνη, ο πελάτης μου θα περνούσε απαρατήρητος!… Μερικοί αιώνες παραπάνω, έχουν σημασία;
Εντάξει, προσποιείται πως είναι ο Kristos Anonymus και συνδέει τον εαυτό του μ’ ένα σύγχρονο sex-symbol, προσβάλλοντας έτσι, μέσα στις υπαρξιακές του φαντασιώσεις, τη διαβόητη εταίρα του Ευαγγελίου. Καρτεσιανή λίμπιντο, θα μου πείτε! Να ξέρετε πως ακόμη και για τον ίδιο ο σκοπός της αποστολής του στη Γη παραμένει συγκεχυμένος. Μην εξανίσταστε, αλλά αναρωτιέται κι εκείνος γι’ αυτήν.
Πριν εισέλθει σ’ αυτό το αξιοσέβαστο δικαστήριο, μου ομολόγησε πως αγνοεί αν είναι ο τελευταίος προφήτης (…εκείνος που, στο Βατικανό, θα δώσει τον λόγο στις γυναίκες…)… ή ο πρωτεργάτης του Αντίχριστου που θα ξεράνει την Εκκλησία μέσα στα σπλάχνα της σαν μια γυναίκα πληγωμένη εκατό φορές.
Αξιότιμε δικαστά! Κυρίες και κύριοι ένορκοι! Για ποια αδικήματα κατηγορείται αυτός ο άνθρωπος;… Ότι είναι αγύρτης;… Όχι! Απλώς επειδή έπεσε τρεις φορές στην παγίδα του έρωτα, και κάθε φορά με διαφορετικό τρόπο, σε κάθε κεραυνοβόλο χτύπημα.
Όταν ήταν νέος, ήδη γι’ αυτόν το όνειρο δεν είχε πια όρια. Ενώ τα άλλα παιδιά, πιο αθλητικά, έπαιζαν μπάλα ή καβγάδιζαν, εκείνος κατέφευγε στη μοναξιά των δικών του χιμαιρών. Η ικανότητά του να φαντάζεται (η φαντασιακή του δύναμη) ήταν τόσο ισχυρή, ώστε μετέβαλλε ακόμη και το Οιδιπόδειό του. Κάθε γυναίκα που έβρισκε όμορφη γινόταν, στη φαντασία του, μια εξιδανικευμένη μητρική μορφή. Ακόμη και οι μοναχές έμπαιναν στις ονειροπολήσεις του.
Ύστερα, σαν από μαγεία, εγκαταστάθηκε στην παιδική του ηλικία ένας κόσμος κοντινός στον δικό του, ταυτόχρονα άυλος και αληθινός, ή ψεύτικος… Η τηλεόραση.
Αυτό το κουτί με τις ζωντανές εικόνες, τόσο ζωντανές όσο το παιδικό του μυαλό, θα γινόταν φίλη του· θα αντάλλασσαν παραμύθια και ιστορίες, γνώσεις και πριγκίπισσες. Και ήρθε η μέρα που, στο μεγάλο ασπρόμαυρο κάστρο, εμφανίστηκε η ωραιότερη από τις ηρωίδες, η νεράιδα Marilyn Monroe. Ήταν ο πρώτος του κεραυνοβόλος έρωτας και… Χμ!… Η πρώτη πραγματικά συνειδητή ερωτική και εφηβική αναστάτωση.
Αυτή την απόλαυση την παρέτεινε μέσα στη φαντασία του ως εκείνο το δυστυχισμένο καλοκαίρι που έμαθε για την αυτοκτονία της Αμερικανίδας ηθοποιού. Ακόμη και η δολοφονία του προέδρου Kennedy, έναν χρόνο αργότερα, δεν τον επηρέασε τόσο. Η λύπη που δεν μπόρεσε να τη σώσει με τη δύναμη των ονείρων του τον έκανε να ορκιστεί πως θα φροντίζει τρυφερά την ψυχή της Marilyn στα βάθη της καρδιάς του ως τον δικό του θάνατο.
Οι συνέπειες θα ήταν μηδενικές αν αυτή η εξαφάνιση δεν είχε συγχωνευθεί με ένα άλλο παγκόσμιο πένθος που είχε ζήσει μερικά χρόνια νωρίτερα. Οι λεπτομέρειες είναι ακριβείς!
Είναι επτά χρονών. Είναι μεσημέρι. Είναι φθινόπωρο. Η μητέρα του και ένας ξάδελφος, πολύ μεγαλύτερός του, προσπαθούν να απαλύνουν τη θλίψη τους από την είδηση του θανάτου του πάπα Πίου ΙΒ΄. Η φαντασία και η αφελής του συμπόνια τον κάνουν να πει σ’ εκείνα τα λυπημένα πλάσματα, παρά την ευχάριστη ζέστη του ήλιου: «Μια μέρα… θα γίνω πάπας στη θέση του πάπα!»
Περιττό να πούμε πως ένα ορισμένο τραύμα τρύπωσε στην προσωπικότητα που τότε διαμορφωνόταν, μέσα στα ηχηρά πειράγματα του μάλλον προσγειωμένου ξαδέλφου.
Ένα πολύ ευφάνταστο παιδί επτά ετών είναι αναγκαστικά τρελό;… Ένας πολύ δημιουργικός εντεκάχρονος είναι υποχρεωτικά διαταραγμένος;… Όχι! Ένα πράγμα όμως είναι βέβαιο: ένα πένθος στην παιδική ηλικία είναι ο ακρωτηριασμός ενός κομματιού του ίδιου του εαυτού, ευτυχώς μετριασμένος χάρη σε καινούργια όνειρα που παίρνουν τη σκυτάλη.
Μέλη του σώματος των ενόρκων, γνωρίζετε τη φύση αυτών των νέων σχέσεων, γνωρίζετε τις πηγές τους! Αυτή η μακιαβελική πρόθεση να εγκαθιδρυθεί μια οικουμενική μοναρχία, με βασίλισσα την πόρνη της Αποκάλυψης και βασιλιά… το θηρίο με τον πανούργο αριθμό, πηγάζει από αυτές τις παιδικές εμπειρίες του Damien μπροστά στον θάνατο ένδοξων προσώπων. Σε όλους εσάς αυτού του δικαστηρίου θέτω το ερώτημα:… Σε ποια στιγμή ξεπήδησε στη ζωή του αυτή η οικουμενική ζύμωση;… Σε ποιο γεγονός;…
Η γιορτή! Μέλη του σώματος των ενόρκων! Η γιορτή!… Με τα αποθέματα ενέργειας σχεδόν εξαντλημένα, την καρδιά κουρασμένη, την αδρεναλίνη στο μηδέν, ενσάρκωνε εκείνον τον ρόλο του γελωτοποιού του βασιλιά και άφηνε την αδράνεια του πάθους του να τον παρασύρει, ξαφνικά…!?…
Το πρώτο σοκ της βραδιάς. Ο δεύτερος κεραυνοβόλος έρωτας, εκείνο το πρόσωπο με πρόσωπο με τη Nielle που προηγήθηκε ελάχιστα από το τρίτο ρίγος. Τον μαστίγωναν η εγγύτητά τους και το συναισθηματικό τους φορτίο. Έκπληκτος που ο έρωτας του είχε παρουσιάσει κάποια άλλη, αναρωτιόταν:… Ποια ή τι είναι;…
Απλώς ο κόσμος, οι μαρτυρίες, η αγάπη που του πρόσφεραν αυτοί οι άνθρωποι για να τον ευχαριστήσουν για την επιμονή του και για τις έξυπνες επινοήσεις του που έδιναν πρωτοτυπία στη γιορτή τους. Αυτές οι καυστικές εκδηλώσεις στοργής τον συγκίνησαν, κλόνισαν ό,τι του απέμενε από σοφία και ισορροπία. Τόσο πολύ!… Τότε υψώθηκε μέσα του η σιλουέτα ενός ήρωα.
Ενώ ως τότε είχε την εντύπωση πως ήταν ένας παρωχημένος και στείρος δημιουργός στα μάτια της κοινωνίας, αυτή η ανατροπή φώτισε την ψυχή του. Κάποιοι δεν μπορούσαν να μαντέψουν τα θαύματα που πρόβαλλε στο μυαλό του μπροστά στις αποδείξεις αναγνώρισης που δεχόταν. Αν το λίγο που τους είχε προσφέρει ως γελωτοποιός του βασιλιά ήταν φιλανθρωπικό:… Ποια θα ήταν τα όριά του, αν ήταν βασιλιάς;… Ένας Kristos Anonymus, ένας Χριστός καμουφλαρισμένος μέσα στη μάζα;
Θα ήταν καταστροφή χωρίς την παρουσία της Nielle, που λειτουργούσε σαν φρένο στον φανταστικό διχασμό του πελάτη μου, πυροδοτώντας και ταυτόχρονα εξουδετερώνοντας εκείνη τη φαντασίωση του καπνιστή δερβίση που προσπαθούσε να ενσαρκώσει. Η ανεξαρτησία αυτής της γυναίκας ανάγκαζε τον Damien να διαπιστώσει πως δεν ήταν σε θέση να επιτελέσει θαύματα όπως απαιτούσε ο ρόλος.
Αξιότιμε δικαστά! Μέλη του σώματος των ενόρκων! Θέτω ξανά το ερώτημα. Για ποιο πράγμα κατηγορείται αυτός ο άνθρωπος;… Ότι είναι παραπλανητής;… Σφετεριστής δόξας;…
Όχι! Απλώς επειδή δεν πατά και με τα δύο πόδια στη γη. Στην ουσία, δεν είναι άραγε το κατηγορητήριο πρόσχημα για την αθώωση;… Εσείς θα κρίνετε!»
Διασταυρούμενες πορείες μέσα στο αθάνορ που είναι ο εγκέφαλος του Damien. Είναι αυτές οι ετοιμοθάνατες ελπίδες που συγκρούονται καθώς παρακολουθεί το έπος του μαθητευόμενου αλχημιστή, του υποψήφιου για θεότητα. Χάρη σ’ αυτό το φανταστικό διάλειμμα με νομικό αέρα, καταλαβαίνει λίγο καλύτερα τις ναυτίες εκείνης της εποχής, όπως καταγράφηκαν στο ημερολόγιό του.
(« 10 Ιουλίου, συνέχεια
— Καπνίζω, ζωγραφίζω. Προσποιούμαι και εισπνέω τη μυρωδιά της μπογιάς. Επιπλέον, θα εξυψώσω τη βλασφημία χάρη στην ευλογία αυτής της καταραμένης εικόνας από έναν ιερέα της ενορίας. Και η θρασύτατη ιεροσυλία δεν θα ολοκληρωθεί, in extenso, παρά μόνο μετά τον καθαγιασμό.»)
Επιδεικνύοντας υποκριτικά την παρουσία του, ένα απαλό αεράκι προηγείται της αποπνικτικής ζέστης του επερχόμενου καύσωνα. Από φωλιά σε φωλιά, τα πουλιά κρύβονται για να ταΐσουν τα μικρά τους. Ο ονειροπαθής δεν τα προσέχει, υπερβολικά απασχολημένος να ανοίγει δρόμο μέσα στο αξιομνημόνευτο συμπύκνωμά του.
Επαναλαμβάνοντας στην οθόνη της μνήμης του και την παραμικρή χειρονομία, και την παραμικρή σκέψη, από τις απλούστερες ως τις πιο φορτισμένες με επιθυμία, τρέμει από το αβυσσαλέο ψύχος μιας επίμονης επαφής με το ασυνείδητό του, σαν ζώο θυσίας που μόλις σφάχτηκε και σπαρταρά στα τελευταία του τινάγματα.
Ο Kristos Anonymus, γνωστός και ως Petrus Romanus, δεν θα αναστηθεί. Γεννήθηκε νεκρός με την άφιξη εκείνης που τον έσωσε!… Η Marilyn;;; Όχι, δεν είναι παρά μια διέξοδος για το υπόδουλο πάθος του προς την τέχνη.
Ο Damien ξέρει πως σώθηκε από μια κάθοδο στην κόλαση χάρη στην τυχαία παρέμβαση της γειτόνισσάς του. Ξαναβλέπει τον εαυτό του στο μπαλκόνι που έβλεπε στην πίσω αυλή, περιμένοντας τα βήματα της ζωής του, εκείνα της Nielle. Το ημερολόγιό του το επιβεβαιώνει.
(« …11 Ιουλίου
— Καλημέρα, Nielle! Ωραίος ήλιος σήμερα, έτσι δεν είναι;… Πες μου!… Οι απουσίες σου κρατούν πάντα τόσο πολύ;…
— Ναι! Είναι επειδή, στο πλαίσιο της δουλειάς μου, πρέπει να ταξιδεύω συχνά!
— Θα ήθελα να σου δείξω το διαμέρισμά μου, το ξαναέβαψα ολόκληρο. Επιπλέον, έφτιαξα μια μικρή τοιχογραφία που μόλις τελείωσα.
— Λυπάμαι, αλλά είμαι κουρασμένη, μου απάντησε καθώς ξεκλείδωνε την πόρτα της.
— Δύο λεπτά. Δεν θα σου προσφέρω ούτε καφέ. Στο υπόσχομαι!
— Εντάξει, αφού επιμένεις!… Πού βρίσκεται αυτό το έργο;
— Εκεί! Στο δωμάτιό μου, βλέπεις;
— Ναι, δεν είναι άσχημο. — Συγγνώμη, πρέπει να φύγω. Δεν αντέχω τη μυρωδιά, τις αναθυμιάσεις της μπογιάς. Με πνίγει! Γεια!
Ήδη χλωμή, το έβαλε στα πόδια, χωρίς να υποψιάζεται πως στο σπίτι της θα ξανάβρισκε την ίδια δυνατή και ναυτιαστική μυρωδιά από την οποία μόλις είχε ξεφύγει.
Γιατί αυτή η πρόσκληση στο καμαράκι μου;… Τι έκανα;…
Η βεβαιότητα πως η μεσσιανική μου τρέλα ήταν ανίκητη με καθησύχαζε. Λίγη σημασία είχαν η αμφιβολία και η πλαστότητα των ταυτοτήτων του Petrus, του Kristos ή του Αντίχριστου: αυτές οι προσωπικότητες τροφοδοτούσαν τη φαντασία μου. Δεν είμαι πάνω απ’ όλα δημιουργός… ονειροπόλος;
Από τότε που έκλεισες εκείνη την πόρτα πίσω σου, θέτω στον εαυτό μου αυτά τα ερωτήματα του Gauguin: «Από πού ερχόμαστε; Πού πηγαίνουμε;» Αυτά τα ερωτήματα αναιρούν την πιθανότητα μεταγενέστερων αναμνήσεων από τις οικουμενικές μου παρεκτροπές. Χωρίς εκείνη την πανοπλία, εκείνο το κέλυφος θρησκευτικής όψης που έτερπε το άθλιο εγώ μου, και που η αδιαφορία σου κατέστρεψε… φοβάμαι, πονάω. Καίει σαν ανοιχτή πληγή, αυτό το ανθρώπινο δέρμα που με αναγκάζεις να ανακαλύψω.
Το να συνειδητοποιώ αυτή την έγκαιρη βοήθεια που με τραβά έξω από έναν φανταστικό διχασμό που έχει γίνει καταπιεστικός, σημαίνει να ομολογώ πως και μόνο η παρουσία σου μού είναι σωτήρια, εσύ, απλώς η γειτόνισσα.»)
***
Ο ήλιος ανάβει τους θάμνους. Φλογερός, δεν τους σβήνει… Τα ξυπνητήρια θυμίζουν την κοινωνική τάξη. Το ζεν είναι αδύνατο για τον ονειροπαθή. Ξέρει πως οι γραπτές αλήθειες δεν είναι παρά ο θάνατος ορισμένων ειπωμένων ψεμάτων. Όσα δεν λέγονται επιμένουν μέσα στα κουτσομπολιά!
Η ενδοσκόπηση παραδέρνει ανάλογα με τα συναισθήματα που αποστάζει. Ο Damien αιωρείται ανάμεσα σε δύο χρόνους. Εκείνον της έντονης ψυχανάλυσής του και εκείνον της απαρχής της ανάγκης του. Το ημερολόγιο είναι το νήμα που τον κρατά πάνω από το χάσμα των προβλημάτων του.
(« 12 Ιουλίου
— Θλιβερή δυσκολία να ξαναβρεθώ μόνος μέσα στη μοναξιά, σ’ αυτόν τον ολοκληρωτικό και αμετάκλητο εγκλεισμό. Δεν έχουν βιωθεί όλα. Τίποτε δεν έχει ακόμη γραφτεί. Κι όμως, παλεύω ενάντια στο ακόρεστο κενό της ερήμωσής μου. Με καταδιώκει σαν λυσσασμένο ζώο μέσα σ’ αυτό το νεκρό δάσος. Η μελαγχολία.
Η Mylène μού λείπει. Η Lysianne ακόμη περισσότερο, εκείνη που σύντομα θα επιστρέψει από τις διακοπές της.
Το άγχος μου το διοχετεύω προς εσένα, μούσα. Δεν μπορώ να κάνω αλλιώς, είναι ενστικτώδες! Ακόμη κι όταν ανεβαίνεις σπίτι σου, χωρίς να τολμάς να κοιτάξεις, χωρίς καν να ελέγξεις αν είμαι εδώ και παρακολουθώ τις πιο ευτυχισμένες, τις πιο φευγαλέες κινήσεις σου… με στοιχειώνεις. Η στάση σου οφείλεται άραγε μονάχα σε μια αφελή εμπιστοσύνη προς εμένα;… Ή είναι αποτέλεσμα αυτής της αδιαφορίας που τόσο με εξοργίζει;
Η αλήθεια! Δεν σε κατασκοπεύω. Παρακολουθώ τον εαυτό μου… να καταρρέει! Το άγχος είναι αναπόφευκτο. Αυτός ο παιχνιδιάρικος μαζοχισμός με τραβά από παντού. Σε εξετάζω ακόμη κι από μακριά, για να δώσω σ’ αυτή τη νέα τρέλα που έσπειρες έναν βάσιμο λόγο να με αφήσει να αναπνεύσω.
Παρά τη θέλησή μου, ο φόβος μήπως με πιάσουν δεν με εμποδίζει να ρισκάρω μια σύγκρουση με καυστικές κουβέντες ή μάταιες φάρσες. Λανθάνουσα παράνοια, πλάγια σκληρότητα; Η παραφύλαξη αγγίζει τα όρια της απόλαυσης.
Με την παραμικρή υποψία πως ακούω κάποιο δυσάρεστο σχόλιο για μένα να κυκλοφορεί σ’ αυτή την ατμόσφαιρα του καλοκαιριού που σβήνει, από τα δικά σου παράθυρα ως τα δικά μου, χωρίς άδεια… καταφεύγω σαν κακοποιημένο παιδί στη στοργή της γάτας μου.
Ναι στη ζωοθεραπεία! Αλλά…!… Θλιμμένη γάτα, καημένο ζώο! Υποφέρει μαζί μου. Η δεμένη κόμπο ψυχή μου μάγεψε τη δική της. Κατάλοιπα των ανιμιστικών μου πεποιθήσεων;… Όλα μου τα βάσανα, από τους πιο διαπεραστικούς πόνους ως τους πιο λακωνικούς στεναγμούς, την ακτινοβολούν με κύματα βήτα. Όταν κοιμάται και κλαψουρίζει στο όνειρό της, μου αποδεικνύει μια υπερβολικά τέλεια συμβίωση με τον πόνο μου. Αυτό το μικρό τρίχρωμο ζώο είναι ένας εμπλουτισμένος καθρέφτης της γκριζωπής μου αύρας.
Αδιάψευστη απόδειξη: αργά το απόγευμα πήγα να χαζέψω βιτρίνες. Για να χαλαρώσω, να αλλάξω παραστάσεις, να μετακινήσω αλλού τις απογοητεύσεις… Με νωχελικό ύφος, τα χέρια στις τσέπες, επιστρέφω λίγο λιγότερο απογοητευμένος από τον εαυτό μου. Λίγο περισσότερο ενοχλημένος από την κοινωνία.
Λίγα μέτρα από το καινούργιο μου καταφύγιο, νιαουρίζοντας σαν τρελή για να τραβήξει την προσοχή μου… Η γάτα μου! Είναι σκαρφαλωμένη στο περβάζι ενός παραθύρου, ανάμεσα σε μισόκλειστα παντζούρια. Σαν επισκεπτήριο στολισμένο με νυχιές και συντρίμμια, είχε τρυπώσει στον τρίτο όροφο. Με ποια μαγεία κατάφερε εκείνη αυτό στο οποίο εγώ αποτυγχάνω τόσο οικτρά;… Είμαι λιγότερο από αιλουροειδές;… Ίσως αρουραίος;
Ήταν άραγε μια μεταμφιεσμένη πρόσκληση;… Αν ναι, ποιος σκέφτηκε το τέχνασμα; Το ζώο, η μούσα ή η τύχη; Έχει τόση σημασία να γνωρίζω τον κωδικό πρόσβασης, αν η μοίρα μού επιτρέπει να ανταλλάξω λίγες φράσεις με τη Nielle;
Γειτόνισσα, από πού ερχόσουν; Παράξενο: έφτασες λίγες στιγμές αργότερα. — Είμαι ευτυχισμένος! — Επιτέλους τα μάτια σου! Τι λάμψη! Όσο περισσότερο τα πλησιάζω, τόσο περισσότερο με κάνουν να ακροβατώ πάνω στο νήμα των ισχνών μου ελπίδων. — Είσαι εδώ. — Τόσο κοντά…!
Παρά την ευχαρίστηση, σε πλησίασα με επιφυλακτικό ύφος.
— Γεια! Δεν θέλω να σε ενοχλήσω, αλλά η γάτα μου, δεν ξέρω ούτε από πού ούτε πώς… μπήκε στο σπίτι σου!
— Α! Πράγματι παράξενο!… Έλα σπίτι μου να την πάρεις, έσπευσε να μου πει μ’ ένα τόσο ενθουσιώδες χαμόγελο, που έκανε ακόμη και τη ζέστη του καλοκαιριού να ντραπεί.
Αυτή την απρόσμενη απάντηση δεν την περίμενα. Αυτή η πρόσκληση στον τρίτο όροφο είναι ο έβδομος ουρανός όπου λαχταρώ βαθιά να πεθάνω από ηδονή.
Συμφορά! Ακριβώς τη στιγμή που ετοιμαζόμουν να την ακολουθήσω, το πρόγραμμα της βραδιάς άλλαζε απρόοπτα. Το αναπάντεχο παρουσιάστηκε χειρονομώντας μέσα στην ενοχλητική ορμή του Jean Brouillette (Bruce για τους οικείους), δεύτερου γιου των γειτόνων του ισογείου, των ιδιοκτητών. — Όλα μοιάζουν να πετυχαίνουν γι’ αυτόν τον νεαρό που διαθέτει την αυτοπεποίθηση απεσταλμένου του διαβόλου. Με τη βαλεντινιανή ροκ ευφράδειά του και τα χιουμοριστικά του ζογκλερικά, έσπασε τη γοητεία μιας ήδη εύθραυστης στιγμής γεμάτης λεπτότητα.
Το φλερτ του έκαιγε στην πυρά τις προσδοκίες μου· γινόμουν ο αποκλεισμένος. Το κάρμα μου επίτασσε για ακόμη μια φορά εκείνες τις χάρες που έμοιαζε να μου υπόσχεται. Στη βίαιη και αμφισβητήσιμη παρέμβαση των αυλικών της στη γιορτή μόλις είχε προστεθεί, απροσδόκητη, εκείνη της άγριας εφηβείας.
Η αδυσώπητη κατάρα που άλλαζε την πορεία αυτού του απλού και θαυμάσιου γεγονότος μου τσάκιζε τη μέση. Δεν αισθανόμουν αρκετά δυνατός. Το ομολογώ! Δεν έχω αρχίδια! Οι τριανδρίες δεν μου πάνε.
Ξανά, η φυγή προς τους χαμένους και νεφελώδεις ορίζοντες του βασανισμού μέσα στην απουσία της συνείδησης… Να ξεχάσω ακόμη και τη λύπη για μια πραγματική και πολλά υποσχόμενη επικοινωνία που αποκεφαλίστηκε. Ποιος ξέρει; Ίσως ακόμη και μια τρυφερή, υγρή προσέγγιση που ματαιώθηκε.
Ακόμη πιο ταραχτικό: η απογοήτευση στο εκφραστικό βλέμμα της Nielle, που έμοιαζε να διακρίνει την ανικανότητά μου να πολεμήσω το απρόοπτο και την προτίμησή μου να υπεκφεύγω μπροστά στις αντιξοότητες, ενώ εγώ ο ίδιος παρέλυα τα συναισθήματα και τις συγκινήσεις μου.
Μια ευνοϊκή στιγμή για επικοινωνία. Χαμένη!… Έπρεπε να είχα αντιδράσει, να είχα πει ψέματα γελώντας με τις ανοησίες του Bruce. Να διασκεδάσω!… Όμως η κωματώδης συγκίνησή μου με καθήλωσε.
Έτσι γύρισα μόνος στο στενό μου καταφύγιο, με τη γάτα μου στην αγκαλιά· με κοιτούσε απογοητευμένη.»)
Η σιωπή, πανικόβλητη από μια κραυγή, εξαφανίζεται εντελώς και καταφεύγει απελπισμένη στα σοβατισμένα χωρίσματα του διαμερίσματος. Το παράθυρο είναι ανοιχτό. Ένα χαμένο γιδοβύζι τρομάζει τη νύχτα, που έχει ήδη φύγει, και καλεί μάταια το πρωινό που μεγαλώνει.
Ο βραστήρας σφυρίζει έναν γνώριμο σκοπό. Ο συναγερμός δίνεται. Η φωτιά μένει… χωρίς ανάσα. Έλκη ή όχι. Στομάχι ή όχι. Λίγο γάλα, μια ιδέα ζάχαρη στην καρκινογόνα χημεία του στιγμιαίου καφέ.
Ο λαιμός, ακόμη ερεθισμένος από την ανάδυση της απογοήτευσης, συνέρχεται αργά από την έντονη κοκκινίλα του. Η δυσφορία δεν εμποδίζει την ανάκληση φαντασματικών αναμνήσεων, έξω από το κείμενο. Σαν ομίχλη σε εξορία που αιωρείται γύρω από το μαύρο τετράδιο.
— Η δειλία μου είναι αιχμηρό όπλο που στρέφω εναντίον μου. Φρικτά, αυτό το ελάττωμα ανασκολοπίζει τις πιθανότητές μου να επιβεβαιώσω τον εαυτό μου. Το να ενθαρρύνω τον εαυτό μου ισχυριζόμενος ότι αυτό το κουσούρι προέρχεται από την ιουδαιοχριστιανική μου ανατροφή δεν σβήνει τις συνέπειές του, ούτε με απαλλάσσει από την ενοχή μου. Το να γυρίζω και το άλλο μάγουλο όταν το πρώτο έχει κοκκινίσει από εκδίκηση έχει γίνει ιερός και απαραβίαστος αυτοματισμός, βλαβερός για την εξέλιξή μου. Να περάσω το κατώφλι της ανοχής!… Να αντλήσω από μέσα μου θάρρος και δύναμη για να γίνω λιποτάκτης της υποταγής και να συνταχθώ με τους επιτιθέμενους! Να ζήσω την πραγματικότητα όπως ποτέ δεν την ένιωσα! Η απολαυστική υποχρέωση.
(« 12 Ιουλίου, συνέχεια
— Αύριο θα πρέπει να επιστρατεύσω τις ουσιαστικότερες από αυτές τις αρετές που ως τώρα αρνιόμουν στον εαυτό μου. Πρέπει να πάω στο χωριό των παιδικών μου χρόνων και να ενημερώσω τους καλούς μου γονείς για τον χωρισμό. Να τους κάνω να δεχτούν την ξαφνική εξαφάνιση του ήρεμου γάμου μου, χωρίς να τους δοκιμάσω υπερβολικά. Να κάνω ό,τι μπορώ ώστε να καταλάβουν, να αποδεχτούν την αποτυχία μου. Επιπλέον, θα πρέπει να τους προειδοποιήσω πως θα ανακοινώσω στη Lysianne τη διάλυση του οικογενειακού πυρήνα μόνο όταν επιστρέψει από τις διακοπές της. Ένα βουνό από απτές συγκυρίες, ακόμη και για τον ονειροπαθή που είμαι.
Αυτό το εμπόδιο που πρέπει να ξεπεράσω μόνος θα ξυπνήσει σίγουρα μέσα μου αξίες που θα με αναγκάσουν να αντιμετωπίσω την καταστροφική μου δειλία.»)