ΚΕΦΑΛΑΙΟ VIII
Για λίγο παρεισφρέει ένας διαβολικός πειρασμός. Να προκαλέσει συμπτώματα ψυχικής αποσύνδεσης. Να ακούσει, έστω και μία λέξη από τη μούσα του. Να ξαναδεί την αγαπημένη του, έστω και διάφανη σαν φασματικό φως.
Να τρελαθεί ή να βγει από όλο αυτό τρελός; Αυτή η κατάσταση ψυχικής αποσύνδεσης τού είναι αδιάφορη, όποιες κι αν είναι οι συνέπειες. Δυο βήματα πριν από την αιώνια νύχτα — τουλάχιστον έτσι το εύχεται —, θεωρεί πως μόνο η κόλαση μπορεί πια να τον λυτρώσει από το ψυχολογικό του μαρτύριο. Έξω, αυτή η «ψευδοτάξη» που λέγεται πόλη τον ταράζει ακόμη περισσότερο. Ατυχήματα, κάθε λογής εγκλήματα και απογοητεύσεις εντείνουν την ταραγμένη παρέλαση αυτών των εικόνων από έναν άλλο καιρό, που διαδέχονται η μία την άλλη, επιταχύνονται και τον βασανίζουν σχεδόν εύθυμα. Τα δεκανίκια του — ημερολόγιο, φωτογραφία, ακόμη και ο διχασμός του εαυτού — αυτοαποκλείονται. Η αχρηστία αυτών των βοηθημάτων είναι ολοφάνερη: έχει πιαστεί στα γρανάζια.
— Μα τι κάνει τέλος πάντων η Nielle; … Τρεις εβδομάδες χαμένες περιμένοντας έστω μια σύντομη ματιά στη δουλειά της! — Με αφήνει να ξεροσταλιάζω, να μαραζώνω περιμένοντας μια έκβαση. Αβέβαιη. Προσπαθεί να με απομονώσει; Και στο διάβολο πια! … Το παιχνίδι της πρόκλησης θα παιχτεί από δύο!
Θα επισείσω την απειλή πως θα πάρω πίσω το φωτοτυπημένο κείμενο. Τότε ίσως προσπαθήσει να δουλέψει πάνω του; … Αυτό το τελεσίγραφο θα την υποχρεώσει να με βλέπει πιο τακτικά. Σίγουρα.
Τη στιγμή που έκρινε κατάλληλη, ο Damien, νευρικός, βγήκε από το σπίτι του και χτύπησε το κουδούνι του τρίτου, όλα μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα. Ευθύς και χωρίς διπλωματία, απευθύνθηκε στη Nielle σε ακόμη μικρότερο χρονικό διάστημα. Η έξαψή του τον είχε κάνει καυστικό.
— Γεια! Ήρθα να πάρω πίσω το κείμενό μου. Καθυστερείς υπερβολικά. Ο ρυθμός σου επιβραδύνει την παραγωγικότητά μου. Τερματίζω τη συνεργασία μας.
Χωρίς αμφιβολία φοβισμένη από τη σχεδόν επιθετική στάση του Damien, η Nielle δεν υπερασπίστηκε τον εαυτό της. Ούτε την παραμικρή εξήγηση.
— Θέλεις το κείμενό σου…; Περίμενε! … Πάω να το φέρω.
Ανάμεσά τους, η σιωπή οριοθετούσε τις παρεπόμενες σκέψεις και τους συλλογισμούς του καθενός. Ύστερα επέστρεψε.
— Πάρε! Να το, το καταραμένο γαμημένο σου πρότζεκτ του ερασιτέχνη δημιουργού κόμικς. Φτηνός ερασιτεχνισμός, αν υπήρξε ποτέ! Γεια!
Η στάση της Nielle είχε αλλάξει απότομα και το πραγματικό της συμπέρασμα περιορίστηκε σε ένα τρίξιμο δοντιών κι ένα δυνατό χτύπημα της πόρτας.
Ο Damien επέστρεφε στο κατάλυμά του μισοϊκανοποιημένος, μισοαπογοητευμένος. Η ικανοποίησή του γεννιόταν από την απλή χαρά ότι είχε δει την αγαπημένη του. Η απογοήτευση, αντίθετα, προερχόταν από τη δική του στάση: μεγάλη ανυπομονησία, θρασεία ασέβεια και, τέλος, η ανοησία του να μη ρωτήσει αν η Nielle είχε σημειώσει έστω και την παραμικρή πινελιά έμπνευσης, όσο γλυκερή κι αν ήταν.
Ήδη η μεταμέλεια τρύπωνε στις ονειροπολήσεις του.
— …κι αν το έργο δεν γνωρίσει καμία επιτυχία; … Κι αν γίνει ένα μνημειώδες φιάσκο; … Εξαιτίας της δικής μου αγανάκτησης!
Ανάμεσα σε αυτό το λάθος και στις απόπειρες επανόρθωσης που θα ακολουθούσαν, κύλησαν μερικές μέρες φορτωμένες με mea culpa.
Μόνος στην κουζίνα του, με τους αγκώνες ακουμπισμένους στην άκρη του τραπεζιού, τις γροθιές να στηρίζουν το κεφάλι του, βαρύ από τη μετάνοια, κι έναν καθρέφτη χειρός τοποθετημένο απέναντί του, μετανοούσε, κατηγορώντας τον εαυτό του για τα σφάλματά του σαν να βρισκόταν στο εξομολογητήριο, μπροστά στον αυτοσχέδιο πνευματικό του: το ίδιο του το είδωλο.
— Για επιτίμιο… θα της ετοιμάσετε μια σοκολατένια τούρτα.
— Ε; … Τι;
— Δεν είμαστε στον Νοέμβριο; Δεν είναι Σκορπιός; Δεν είναι αυτές τις μέρες τα γενέθλιά της; …
— Μα δεν μου έχει μείνει σχεδόν καθόλου χρήμα· στις τσέπες μου έχω μόλις δέκα δολάρια και οι προμήθειές μου έχουν τελειώσει!
— Τότε, τόσο το χειρότερο! Η αδειανή κοιλιά σας θα συνοδεύει το άδειο μυαλό σας… Χμ! Τι λέτε για «ουγγρικές φετούλες»; … Όχι! Καλύτερα εκείνη τη διάσημη αυστριακή συνταγή, τη «Sachertorte»! Ξέρω μάλιστα και μερικά από τα υλικά.
— Α, ναι! Ποια;
— Σοκολάτα ζαχαροπλαστικής, την πιο γλυκιά και πλούσια, φυσικά. Ζάχαρη, αυγά και, απαραίτητη προσωπική πινελιά, θετικές σκέψεις καλά ανακατεμένες!
Αφού ετοίμασε με όλη την απαιτούμενη προσοχή τη βιεννέζικη τούρτα, περίμενε να κρυώσει η ατμόσφαιρα… ώστε να την προσφέρει στην ιδανική θερμοκρασία. Έτσι πέρασε ολόκληρη μια μέρα.
Τα βήματα της Nielle. Οι μοναδικές του επαφές εκεί πάνω, που του παρέμεναν πιστές, τον ειδοποίησαν για την παρουσία της μούσας του. Εγωιστικά, την πρόδιδαν αδιάκοπα, φτάνοντας την αδιακρισία ως την καταγγελία, και αρκούνταν σε μία μόνο ανταμοιβή: στην προθυμία του Damien να μένει σιωπηλός όσο ξετύλιγαν τις αποκαλύψεις τους σαν αραβουργήματα.
Χωρίς δεύτερη σκέψη, παρουσιάστηκε στην πόρτα της.
— Καλημέρα, Nielle! (μετάφραση: «Σ’ αγαπώ, αγάπη μου, αλλά είμαι ηλίθιος!») Σε περίμενα όλη μέρα χθες. Δεν γύρισες σπίτι; … (ερμηνεία: «Σκατά! Τι με νοιάζει εμένα!») Ορίστε! Είναι μια τούρτα για σένα. Μια Sachertorte που έφτιαξα για τα γενέθλιά σου. Είσαι Σκορπιός, έτσι δεν είναι;
— Ναι.
— Επειδή δεν ήξερα την ακριβή ημερομηνία της γέννησής σου και είχα λίγο ελεύθερο χρόνο…
— Και λοιπόν!
— Ειλικρινά; … Θα έλεγα πως αυτή η έκπληξη είναι πλούσια. Πλούσια σε μεταμέλειες. — Προσπαθώ μ’ αυτήν να μου συγχωρέσεις μονομιάς όλες μου τις ντροπές, όπως εκείνη τη λάγνα επιθυμία να κοιμηθώ μαζί σου. Πριν από πολύ καιρό! … Το θυμάσαι; … Μα πάνω απ’ όλα, μετανιώνω για την εμπιστοσύνη που τόσο πικρά σου στέρησα.
— Εντάξει. Δέχομαι τη συγγνώμη σου, αλλά με τον όρο να πάρω μόνο τη μισή Sachertorte.
— Όχι, Nielle! Την έφτιαξα για σένα. Γεια σου και σ’ ευχαριστώ!
Ξεστόμισε γρήγορα αυτά τα λόγια, χαρούμενος που η διάθεση της γειτόνισσάς του είχε μαλακώσει, έστω κι αν η Nielle δεν έδειχνε ιδιαίτερο ενθουσιασμό. Ήδη υπολόγιζε το ποσοστό συγχώρεσης που θα του παραχωρούσε ανάλογα με τον αριθμό των νόστιμων μπουκιών που θα κατάπινε.
Ζουμ προς τα εμπρός μέσα στο κεφάλι του άρρωστου ονειρευτή, του ανικανοποίητου εραστή. Οι εικόνες ξετυλίγονται με την ταχύτητα των χτύπων της καρδιάς του.
Οι ερωτήσεις; … Τίποτε καινούργιο. — Οι απαντήσεις; … Να περιμένω!
Από τον έναν ύπνο στον άλλο, σε κάθε εμφάνιση της μούσας του, τα όνειρά του έσκαγαν μέσα στις νύχτες του. Από τη μια πραγματικότητα στην άλλη, μέσα στη λαχτάρα των ονειροπολήσεών του, ανάξιες νύχτες έτρεχαν να τον αναζωογονήσουν.
Πραγματική χρονική ένδειξη: ένα δευτερόλεπτο. Μνημονική χρονική ένδειξη: μία εβδομάδα.
— Κάποιος στην πόρτα;! … Μήπως είναι η αγάπη μου, που καταδέχεται να μου πει τη γνώμη της για εκείνη την πληθωρική σοκολατένια έκπληξη; — Σκατά! — Είναι η σιλουέτα του μάγειρα. Δεν πειράζει! Ανοίγω.
Έμεινε αποσβολωμένος όταν είδε τον Lou να κρατά στα χέρια του το πιάτο πάνω στο οποίο είχε παρουσιάσει την τούρτα στη Nielle, πόσο μάλλον που ο Lou έμοιαζε με εκείνα τα πονηρά παιδιά που χαίρονται μόνο όταν παίζουν με τα παιχνίδια των άλλων.
— Γεια σου, Damien! … Ήταν πεντανόστιμη η Sachertorte σου. Πλούσια, αλλά πολύ καλή…!
— …!
— Η Nielle μού έδωσε ένα μεγάλο κομμάτι· στην πραγματικότητα πολύ περισσότερο από το μισό, σχεδόν τα τρία τέταρτα. Η αδελφή της και μια φίλη της έφαγαν το υπόλοιπο. Μου είπε πως, έτσι κι αλλιώς, προτιμά πολύ πιο ελαφριά γλυκά.
— Λοιπόν! Πρέπει να φύγω. Ορίστε το πιάτο! … Πραγματικά εξαιρετική! … Πραγματικά! κατέληξε ο Lou, ξεβράζοντας με ένα χαμόγελο την ικανοποίησή του καθώς διαπίστωνε στον Damien μια απογοήτευση πολύ πιο δύσκολη να καταπιεί από το ίδιο το γλυκό.
Μόνος. Για λίγο αποσβολωμένος. Ο Damien κοιτούσε το πιάτο, άδειο από εκείνες τις χαρές που ήλπιζε πως κάποια μέρα θα δεχόταν. Αντιδρώντας αφύσικα γρήγορα, σαν να ήθελε να προκαλέσει τη μοίρα, αναφώνησε απευθυνόμενος στη γάτα του, που περιεργαζόταν το αντικείμενο ελπίζοντας να ανακαλύψει ενδιαφέροντα υπολείμματα.
— Τότε, τόσο το χειρότερο! Τέρμα οι τούρτες! Δεν είμαι ζαχαροπλάστης, στο κάτω κάτω. Θα κάνω τη μεγάλη εξομολόγηση! Ξέρεις ότι ποτέ δεν της έχω ομολογήσει ξεκάθαρα τα αισθήματά μου… Έχω την ιδανική ευκαιρία και έναν πρωτότυπο τρόπο να την πλησιάσω ερωτικά!
Δεν έχω άμεση επαφή με το συλλογικό ασυνείδητο επειδή είμαι καλλιτέχνης; Δεν είναι εκείνη μια καλλιεργημένη γυναίκα, μια γυναίκα με γούστο;
Θα τη σαγηνεύσω διακριτικά με ένα μοναδικό έργο, που σίγουρα θα της αρέσει.
Η γάτα του είχε ήδη πάψει να τον ακούει, προτιμώντας να χορτάσει με ξηρά τροφή παρά με τα παράξενα νιαουρίσματα του ανθρώπου. Εκείνος, ωστόσο, συνέχιζε την έξαρσή του.
— Απλό στη μορφή. Εκλεπτυσμένο στο μήνυμα. Ένα ασπρόμαυρο σχέδιο. Με μελάνι. Να αποπνέει μια ατμόσφαιρα ειρήνης, ονείρου· μια βουκολική μαγεία· μια πινελιά δαμιανισμού. Πολλές λεπτομέρειες! … Πολύ εκλεπτυσμένες! Να επιβάλλει την ενατένιση.
Σε τέσσερις μέρες πρέπει να το έχω τελειώσει, γιατί θα είναι είκοσι πέντε Νοεμβρίου, ημέρα της Αγίας Αικατερίνης. Προστάτιδας των γεροντοκόρων. Δεν είναι η Nielle μια ανύπαντρη γυναίκα πάνω από είκοσι πέντε χρονών; — Ιδιοφυές, Damien! … Μια μεταμφιεσμένη πρόταση γάμου. Τέλος πάντων, κάτι τέτοιο. Μεγάλο ρίσκο. Πώς θα αντιδράσει;
Αποφεύγοντας να αναζητήσει μια απάντηση που θα μπορούσε να τον πληγώσει, έπιασε αμέσως δουλειά. Το έργο θα εκτελούνταν με φροντίδα, θα τελειοποιούνταν με λεπτότητα. (Πέντε πεταλούδες φτερουγίζουν γύρω από μια άγρια τριανταφυλλιά· μια γάτα, γεμάτη ενδιαφέρον, καραδοκεί για να πιάσει ένα από τα εφήμερα έντομα.
Κεντρικό στοιχείο και λάιτμοτιβ: η Nielle, όπως τη φαντάζεται… καθισμένη προφυλαγμένη από τον ήλιο, κάτω από ένα δέντρο χωρίς σκιά.
Στα χέρια της κρατά ένα βιβλίο, τη συμβολική αναπαράσταση του καλλιτεχνικού σχεδίου του ονειρευτή. Γραμμένο με μικρά γράμματα σε μία από τις ανοιχτές σελίδες: «σ’ αγαπώ, Nielle!»
Μακριά, στο βάθος, αριστερά, ένας όρμος προσκαλεί τη θάλασσα να τον παντρευτεί. Δεξιά, ένα δάσος από φυλλοβόλα, όπου κάθε περιπέτεια θα μπορούσε να γίνει δυνατή…)
Στο εσωτερικό ταξίδι του ονειροπαθή, οι ώρες ταυτίζονται με το πέρασμα των δευτερολέπτων. Κάνει ξανά την ίδια επιλογή: να παραδώσει αυτό το αντισυμβατικό δώρο στον ίδιο τον χώρο της νέας εργασίας της Nielle, για να την καταπλήξει χωρίς να κινδυνεύει να δεχτεί κριτική και μομφές.
Οι ίδιες κινήσεις, η ίδια διαδρομή, όλα μηχανικά πανομοιότυπα.
Κέντρο της πόλης. Βρέχει! Κάθε σταγόνα βροχής στο πρόσωπό του συνδέεται με μελλοντικά σχέδια ή με άγχη που θα έρθουν… όταν όλα θα πήγαιναν καλύτερα ή όταν όλα θα ήταν χειρότερα.
Κοντά στα μεγάλα πολυκαταστήματα, ένα κτίριο γραφείων. Ο έκτος όροφος στέγαζε ένα πανεπιστημιακό παράρτημα όπου, παρεμπιπτόντως, και οι δυο τους είχαν αποκτήσει το πτυχίο τους. Ο ακριβής χώρος: ένα κέντρο διευρωπαϊκών σπουδών.
Μέσα στο νευρωνικό του θέατρο αναλύει τον εαυτό του: νευρικότητα στα σωθικά, ανήσυχη διαίσθηση. Παρατηρεί τη δύσκολα κρυμμένη συστολή του να τον κακομεταχειρίζεται τη στιγμή που πλησιάζει τη ρεσεψιονίστ που βρίσκεται στη θέση της.
— Καλημέρα! Η Nielle… είναι… εδώ;
— Απουσιάζει αυτή τη στιγμή. Τι μπορώ να κάνω για σας;
— Θα… θα… θα ήθελα να τη συναντήσω. Θα μπορούσατε να της… δώσετε αυτόν τον φάκελο… που περιέχει ένα σχέδιο… παρακαλώ!
— Κανένα πρόβλημα!
— Προσοχή, χειριστείτε τον προσεκτικά… ευχαριστώ!
Έτσι ολοκλήρωσε, συνοδεύοντας τα λόγια του με μια αργή χειρονομία που υποδήλωνε τη μέγιστη προσοχή, σαν να επρόκειτο για βόμβα. Ύστερα έφυγε, μακραίνοντας τον δρόμο του και αλλάζοντας τη διαδρομή της επιστροφής.
Εκμεταλλευόμενος τη βροχή που έπεφτε ορμητικά, τη χρησιμοποιούσε σαν κάθαρση, αποβάλλοντας μαζί της εκείνους τους δισταγμούς που, πίστευε, η ρεσεψιονίστ δεν θα παρέλειπε να αναφέρει. Ωστόσο, όταν επέστρεψε στο άντρο του, η αμφιβολία εγκαταστάθηκε εκεί μαζί του. Παράνοια ή σπόρος παθιασμένου έρωτα; … Ένας κάποιος σκεπτικισμός τον κυβερνούσε. Θα έφτανε ο φάκελος στον σωστό προορισμό;
Πιστεύοντας πως η κακοτυχία τον καταδίωκε στις προσπάθειές του να επικοινωνήσει με τη Nielle, αποφάσισε να την περιμένει και να παρακολουθεί από το παράθυρο όλη μέρα, ώσπου να επιστρέψει.
Αξιοποιώντας αυτή την υποχρέωση που τόσο πρόθυμα είχε επιβάλει στον εαυτό του, συνέχιζε να την ονειρεύεται. Όπως συνήθως, ξεκινώντας από μη ρεαλιστικά σενάρια, κεντούσε καινούργια. Από αυτές τις προεκτάσεις εξάγνιζε την ουσία και ύστερα τη μετέφερε σε παραμύθι. Τις όμορφες ιστορίες του τις διηγούνταν και τις μιμούνταν μόνος του. Είχε φτάσει πια στις φανταστικές ιστορίες όταν, από κάποιους λεπτούς θορύβους, κατάλαβε πως η μούσα του είχε επιστρέψει. Οι τρυφερές του χίμαιρες θάμπωναν συχνά την πραγματικότητα, ιδίως όταν τις προκαλούσε η απρόθυμη εμπνεύστρια.
Για την περίπτωση που εκείνη μυριζόταν τις προθέσεις του και δεν καταδεχόταν να του απαντήσει όταν θα χτυπούσε το κουδούνι της, κινήθηκε προσεκτικά. Η τακτική απέδωσε· άνοιξε. Μα μόλις είδε τον Damien, άρχισε τη συζήτηση… ψυχρή σαν εκείνο το πρωινό που είχε θέσει τους όρους…
— Γεια! Τι θέλεις;
— Ήθελα μόνο να μάθω αν πράγματι έλαβες έναν μεγάλο μπεζ φάκελο που περιείχε μια εικονογράφηση.
— Ναι! Έφτασα στο γραφείο αμέσως μετά την αναχώρησή σου. Το ασανσέρ σου κατέβαινε. Το δικό μου ανέβαινε! … Με κορόιδεψαν. Ξέρεις ότι θα μπορούσες να με περιμένεις; …
— Συγγνώμη.
— Δεν πειράζει! … Σ’ ευχαριστώ για το σχέδιο, ήταν… πολύ όμορφο.
Μια σύντομη στιγμή σιωπής ανάμεσά τους. Μόλις είχε εκπέμψει ένα μήνυμα με τη μορφή γλωσσικού ολισθήματος· εκείνος το είχε συλλάβει. Μια σύντομη στιγμή κατά την οποία δεν είπαν τίποτε ακολουθήθηκε από τους συνηθισμένους χαιρετισμούς.
Επέστρεψε σπίτι ντροπιασμένος, ερμηνεύοντας τον παρατατικό που είχε χρησιμοποιήσει η μούσα του όταν αναφέρθηκε στο σχέδιο. Προβληματισμένος, ξάπλωσε στον καναπέ του, τέντωσε τ’ αυτιά, άκουσε… ανιχνεύοντας, αναζητώντας τον παραμικρό θόρυβο, αναγνωρίζοντας ακόμη και τις πιο ανεπαίσθητες κινήσεις της Nielle.
Το πιο οδυνηρό θα ερχόταν αργότερα. Θα σκαρφιζόταν τρόπο να επικοινωνήσει μαζί της, να τη δει, να την ακούσει από πιο κοντά, χωρίς εκείνο το ξύλινο φίλτρο που ήταν το ταβάνι. Συχνά θα ρωτούσε αν βρισκόταν εκεί. Απάντηση: λείπει! Απάντηση ανυπόφορη, γιατί εκείνος θα αναγνώριζε τα βήματά της, τα πιο ανεπαίσθητα απ’ όλα.