ΚΕΦΑΛΑΙΟ XII
Ξαφνική απόφαση. Προς την κουζίνα! … Μια πράσινη σαλάτα, στα γρήγορα. Μια μπουκιά, δυο… όχι παραπάνω, μαζί μ’ ένα ποτήρι παγωμένο τσάι. Καθώς δεν είχε βάλει τίποτε στο στόμα του όλη μέρα, βάζει έτσι τέλος στη σύντομη φασαρία του ψυχοπαθή, στη νηστεία του αποπαρμένου ονειρευτή.
Στον δρόμο, ένα υπερβολικά κουρασμένο παιδί τραυματίζεται· γδαρμένο αριστερό γόνατο. Δεν χρειάζεται προσευχή· σηκώθηκε μόνο του. Έτσι μαθαίνεται η ζωή. Αναπτύσσει το όριο αντοχής του στον πόνο.
Ο Damien, από την πλευρά του, λοξοκοιτάζει τη φωτογραφία της Nielle, απλωμένη επίπεδη στο πάτωμα. Διάφανη σαν φαντασίωση, μαρτυρεί πως εκείνη επιβίωσε από το ναυάγιο του ονειρευτή. Κι όμως, το αντικείμενο τον κουράζει. Εκείνο το βλέμμα, για πάντα καρφωμένο προς τα αριστερά, ανεξιχνίαστο και επίμονο, του θυμίζει πως δεν ταξίδεψαν ποτέ προς την ίδια κατεύθυνση. Προς τα ίδια όνειρα…
Με αδιάκοπους συλλογισμούς αποκηρύσσει τα κενά εκείνων των ημερών· εκείνες τις ώρες που είχαν απογυμνωθεί από τα βήματα της Nielle και από τις αποτυχημένες απομιμήσεις που πρόδιδαν την παρουσία της.
— Αυτές οι εγκληματικές αναμονές με βασανίζουν! Αν είχα τη δύναμη, θα έδιωχνα αυτόν τον απολιθωμένο χρόνο που με υπνωτίζει σαν κλεψύδρα, με κάθε έναν από τους κόκκους της άμμου του… που γίνονται κινούμενη άμμος εφιαλτών.
Σπρωγμένος από τη σκιά μου, απομακρύνθηκα, ξεριζώθηκα από την ύπαρξη της Nielle. Τώρα εξαντλώ τις δυνάμεις μου προσπαθώντας να συγκρατήσω το ίδιο μου το φάντασμα και τις κακόβουλες προθέσεις του. Αν μπορούσα να συλλάβω το ύπουλο στοίχειωμα της μοναξιάς μου και το μίσος που εξαπλώνεται γύρω μου, θα τα είχα δεσμεύσει και σαρώσει, αυτά τα ολέθρια κατάλοιπα της προσωπικότητάς μου. — Τι νόημα έχει! — Μπροστά σ’ αυτό το απολαυστικό παραλήρημα, σ’ αυτόν τον αχαλίνωτο και παιδικό θαυμασμό για την ομορφιά της Nielle, επικρατεί νάρκωση.
Κι όμως εκείνη, αφελώς αθώα και θύμα της υπομονής μου που είχε ατροφήσει μέσα στη γοητεία και στα προοίμιά της, κι όμως εκείνη, επιζήσασα της καταστροφικής επιμονής μου στις προσπάθειες να την ξανακερδίσω, ήθελε να με βοηθήσει.
Γιατί δεν αναγνώρισα τη γενναιοδωρία της σε εκείνες τις λεπτότητες που μου πρόσφερε; … Την εμπιστοσύνη στους άλλους, που ήθελε να με μάθει να δείχνω χωρίς γκρίνια, χωρίς απογοήτευση; … Διαισθητική, επειδή γυναίκα, δεν αποσκοπούσε άραγε να ξεριζώσει εκείνον τον αλλόκοτο εαυτό μου που, αρρωστημένος και δαιμονισμένος, φούντωνε από έρωτα γι’ αυτήν; Με λίγα λόγια, μια εξημέρωση αντίστροφη προς την πραγματικότητα και τις προσδοκίες της, εν αναμονή μιας αυθεντικής και άμεσης επικοινωνίας.
Σήμερα με απωθεί όπως απωθεί κανείς ένα δηλητηριασμένο μέλι! Ένας τρελός καλλιτέχνης, παραληρηματικός! … Κι όμως, είμαι απλώς λίγο μπερδεμένος στο κεφάλι. Αυτό είναι όλο!
Το ρολόι δείχνει είκοσι μία. Ξανά, η αγωνία του να μείνει ξύπνιος. Μόνο τρεις ώρες ακόμη κι ύστερα να ξεχάσει αυτή την ταραγμένη μέρα, γεμάτη φαντάσματα που δοκίμαζαν τη λογική του, την ελάχιστη ορθοφροσύνη του. Το σώμα του αρχίζει να νιώθει τις συνέπειες της ακινησίας. Κούραση; …
Συμπτώματα νοητικής αποδιοργάνωσης, που ωστόσο τα ελέγχει, λειτουργούν σαν ενισχυτές για αυτές τις μουσικές που πλέουν στον αιθέρα της στρεβλωμένης φαντασίας του, διογκούμενες. Χωρίς τίποτε να γίνεται σαφέστερο, όλα γίνονται πιο απτά. Τα βάσανά του, οι πληγές του…, όλα είναι τόσο ζωντανά, τόσο πραγματικά, που το κρανίο του τού φαίνεται διαπερασμένο από νεκρικές διακυμάνσεις. Αυτές οι σκιές, αυτά τα βήματα, αυτές οι άψογες φωνές ακινητοποιούν την ασήμαντη λογική του. Θυμάται πως είχε εξυψώσει την ηλιθιότητα ως την κορύφωσή της…
Εκτινασσόμενος από ένα όνειρο, ετοιμάζοντας τον καφέ του σαν υστερόγραφο στη νύχτα, ο Damien ελκυόταν από ένα υπόλευκο φως που σκόρπιζε το πρωινό. Χιόνιζε. Ήδη, η βρόμικη γκρίζα πανοπλία της πόλης ομόρφαινε κάτω από μια λευκή έρημο: «Δεκαπέντε εκατοστά χιονόπτωσης…», έλεγαν στο ραδιόφωνο.
Φοβούμενος μήπως η Nielle γλιστρήσει, πέσει ή χτυπήσει, αλλά και θλιμμένα περίεργος να δει αν θα δυσκολευόταν να του ξεφύγει, ο Damien αποφάσιζε να της διευκολύνει την κάθοδο, την έξοδο, την καθημερινή φυγή.
Με άδειο στομάχι αλλά θάρρος στα σωθικά, αρπάζοντας ένα βαρύ φτυάρι που το κοντάρι του κροτάλιζε μέσα στην υποδοχή της λάμας, παραληρούσε εκτελώντας την καλή του πράξη. Μια φτυαριά, η ορμή ενός ονείρου… Μια ακόμη φτυαριά φορτωμένη με κρυστάλλινα θαύματα, εμπνευσμένα από το σύνολο των νιφάδων που μετακινούσε, κι ύστερα άλλη μία κι άλλη, ξανά και ξανά… Τελικά, στη βάση της καθαρισμένης σκάλας, δεν έλαμπε το ωμό αποτέλεσμα αυτής της υπηρεσίας — ένας κοινός σωρός χιονιού — αλλά το ποιητικό άθροισμα φιλιών, σκέψεων και κρυφών αγγιγμάτων. Μια ανώνυμη επιθυμία, αστραφτερά λευκή.
Όταν τελείωσε τη δουλειά και ξαναβρήκε την ανάσα του, συλλογιζόταν να πληροφορήσει τη Nielle πως εκείνος ήταν ο τεχνίτης αυτής της ευχάριστης αγγαρείας· πως, για χάρη της, είχε κάνει ακόμη και λίγη χιονόσκονη να ονειρευτεί.
Θέλοντας να σημαδέψει τον χρόνο του, ο Damien «Κιχώτης» φόρτωσε τότε το όπλο του με μαγικό χιόνι και όρμησε με όλη του την ταχύτητα στο στόμα του δράκου. Στην πόρτα του τρίτου. — Ο Κέρβερος δεν υποχώρησε ούτε νύχι ούτε δόντι· ούτε καν βρυχήθηκε. Ριψοκίνδυνος, ο Δον Damien έβγαλε ένα βρεγμένο γάντι και, με τον δείκτη του σκληρυμένο από το κρύο, χάραξε πάνω στην οπαλίζουσα σκόνη που υπνώτιζε το τέρας, το οποίο προσποιούνταν το νεκρό, τον ακόλουθο σατιρικό επιτάφιο: «La pelle masquée» («Το μασκοφόρο φτυάρι»). Ήλπιζε πως η βασίλισσα Nielle θα έπιανε το γαλλικό ομόηχο τέχνασμα της υπογραφής: «L’appel masqué» («Το μασκοφόρο κάλεσμα»).
Ύστερα, με μια ιπποτική χειρονομία, υποκλίθηκε και κάλεσε το φτυάρι του να τον στηρίξει στις επόμενες χειμερινές αναμετρήσεις· φυσικά το βάφτισε «Sancho». — Μόνο που εκείνη τη χρονιά σχεδόν δεν ξαναχιόνισε.
***
Όσο προχωρεί μέσα στις «αναθυμήσεις» του…, όσο περισσότερο αφομοιώνει με ανησυχία τα ρήγματα εκείνης της εποχής περιγράφοντάς τα σαν κλοουνίστικες κακοήθειες, τόσο περισσότερο διαπιστώνει πως παγιδευόταν σε ψυχικές τάσεις που γεννούσε ο φόβος της εγκατάλειψης. — Η αγέλη, στην οποία λαχταρούσε να ανήκει και με την οποία προσπαθούσε να ταυτιστεί, τον απωθούσε άγρια. Τον πετούσε έξω για το παραμικρό, εξανάγκαζε τον Damien σε ένα είδος ατελείωτης καραντίνας, ώσπου να τον κάνει να νιώθει πως ήθελε να τον δει να ψοφά σαν αναιμικό και μεταδοτικό ζώο. Βρόμικο, πικρόχολο μα συναρπαστικό, το θηλυκό που θα τον είχε ξαναζωντανέψει και θα τον έκανε να χοροπηδά παρουσιαζόταν ως η αδιαμφισβήτητη εξουσία του κοπαδιού, εκείνη που αλλοτρίωνε την περηφάνια του ονειρευτή…
Με κάθε χτύπημα των δεικτών, πλησίαζαν τα γενέθλιά του. Δεκαοκτώ Δεκεμβρίου· μοιραία ημερομηνία που θύμιζε τη μέρα κατά την οποία η Γη δεν σταμάτησε να γυρίζει με τις πρώτες κραυγές του Damien. Να κόψει άλλη μία φέτα από την ηλικία του, να διασχίσει μόνος μια νέα ακολουθία, τον αποδιοργάνωνε σαν σφετερισμός μιας παράδοσης.
— Σε πέντε μέρες είναι τα γενέθλιά μου! Θα γίνει χαμός!
Αυτή η δήλωση του Damien δεν σκέπαζε ούτε την ενίσχυση ενός από εκείνους τους δίσκους-μηνύματα ούτε, ακόμη λιγότερο, το διακριτικό γουργούρισμα της γάτας του που τον παρηγορούσε όταν δεν κοιμόταν. — Άλλωστε, από χιούμορ και ευγνωμοσύνη, την έγραψε, υπογραμμισμένη και σε παρένθεση, στην κορυφή της λίστας των προσκεκλημένων του. Πρώτη απ’ όλους, σαν προνόμιο που πείραζε παιχνιδιάρικα το όνομα της κόρης του· από πείραγμα, τα ονόματα της Mylène και του εραστή της· σαν χάρη που αστειευόταν με την αμοιβαία πίστη, τα ονόματα των κοινών τους φίλων· σαν παραχώρηση στην επιπολαιότητα, εκείνο του φοιτητή της οινικής ποίησης και, τέλος, ως ύστατη λύση, εκείνο της «Nielle».
Τις επόμενες ώρες, με τη θέρμη ενός εφήβου που ξοδεύει το χαρτζιλίκι του σε μια αίθουσα παιχνιδιών, έκανε προμήθειες. Ύστερα, τηλεφωνώντας στους δικούς του, ανέβαζε το σκορ της αυτοεκτίμησής του ώσπου να κάνει tilt. Μα, πεισματάρης, πολεμούσε έναν ακέφαλο μαύρο ήρωα, τη σκιά του, που προσπαθούσε να τον κάνει να εγκαταλείψει την επιτήρηση των περασμάτων της μούσας. Μ’ αυτή τη διάθεση ετοιμάστηκε να υποδεχτεί τους δεκαεννέα καλεσμένους του στο αναδιαμορφωμένο και διακοσμημένο μικρό του καταφύγιο, με όλη τη φαντασία που του επέτρεπε η ουτοπία ότι θα δεχόταν τη γειτόνισσά του· εκείνη, ωστόσο, σύμφωνα με όσα ισχυριζόταν ο πληροφοριοδότης του Carlos, δεν θα ερχόταν στη γιορτή.
— Αν τη συναντήσω, θα της ζητήσω να έρθει στη γιορτή σου! έλεγε, συμπληρώνοντας με μακρόσυρτες εξηγήσεις: «Δεν είμαι σίγουρος πως θα έρθει· σχεδόν ποτέ δεν είναι εκεί». Έμμεσα, αυτά τα λόγια επιβεβαίωναν στον Damien την παρουσία της Nielle, τουλάχιστον περιστασιακά, στο διαμέρισμά της.
Παρά την καθησυχαστική βεβαιότητα που είχε αντλήσει από τη διφορούμενη διατύπωση του φοιτητή, ο ονειρευτής, καλοκάγαθος οικοδεσπότης, διατηρούσε την ελπίδα να δει τη Nielle να εντάσσεται στον κύκλο των φίλων του. Ήθελε η Nielle να συμπαθήσει τη Lysianne και να μάθει από τη Mylène, τον άγγελο των εξομολογήσεών του, όχι χωρίς κάποια έκπληξη, πως εκείνος έκρυβε ανυποψίαστες αρετές. Προσδοκούσε αυτές τις χαρές που κατέρρεαν μπροστά στη βεβαιότητα της αποχώρησης, μπροστά στην απογοήτευση που προκαλούσε η απουσία της ποθητής. Όσο καλύτερα μπορούσε, προσπαθούσε να ανταποκρίνεται στα χαμόγελα που του χάριζαν ή να απαντά, με κάποια ανέκφραστα ειρωνική ατάκα, στις ευχές που του έκαναν.
Όλη η ανθρώπινη ζεστασιά, όλη η εγκαρδιότητα της παρέας δεν τον προστάτευαν από την περιφρόνηση, από εκείνο το ψύχος που κατέβαινε από τον τρίτο όροφο. Η φανερή ευθυμία της γιορτής δεν απάλυνε καθόλου αυτή την παράξενη παγωμένη αντίδραση. Η παρατεταμένη, έστω και προβλέψιμη, απουσία της μούσας του· αυτή η ρωγμή στην αρμονία των γενεθλίων του· αυτό το κενό στην καρδιά του· με λίγα λόγια, αυτή η χάρη που τον περιφρονούσε με την αυστηρότητα ενός ιανσενιστή, άδειαζε την πληθωρικότητά του σε πιο θαμπά συναισθήματα, κάνοντάς τον να ιδρώνει μέσα στο δράμα από τα πρώτα αντίο.
Αυτή η θλιβερά δυσάρεστη στάση απέναντι στους γύρω του δεν βελτιώθηκε παρά μόνο με την τελευταία αναχώρηση, μέσα σε μια ανάμεικτη ευφορία. Χωρίς να έχει κυλήσει το αλκοόλ ποτάμι, είχε τελικά κατακλύσει τον Carlos, ο οποίος, όλο το βράδυ, δεν είχε απολαύσει ούτε για ένα δευτερόλεπτο τα χείλη του να σφραγίζουν μεταξύ τους. Από τις πρώτες γουλιές, υπό την κυριαρχία του κρασιού, είχε ενοχλήσει τους καλύτερους φίλους του Damien, σαν να ήθελε να σπείρει διχόνοια, καυχιόμενος μπροστά τους πως ήταν ο πιο στενός του σύντροφος.
Ξεγελώντας τη μοναξιά με τη βοήθεια της γάτας του, που βγήκε προσεκτικά από την κρυψώνα της μόλις εξαφανίστηκε η φασαρία, μέσα σε μια αυστηρότητα που απάλυνε η νύχτα, συνέχισε τον Γολγοθά του, στον οποίο τα γεγονότα δεν παραχωρούσαν καμία ανάπαυλα.
***
Ο ονειροπαθής τολμά να κοιτάζει μόνο το φεγγάρι που ανεβαίνει· σαν μια τροποποιημένη κλεψύδρα που λειτουργεί με φως, αρκετά ανακριβής ώστε να κλέβει πολύτιμα δευτερόλεπτα, μα αρκετά επίσημη ώστε να φωτίζει την επιλεκτική του θέαση της εποποιίας.
Ως τώρα, μέσω της αυτοδίδακτης μνημοτεχνικής του, δύο στοιχεία τον είχαν πραγματικά αναστατώσει με την επανεμφάνισή τους: η μουσική ομολογία — Ferré, «Avec le temps…» — καθώς και εκείνη η αναπόφευκτη και αφοπλιστική απογοήτευση που προκάλεσε το τέχνασμα του Lou και του Carlos να υποκλέπτουν τα ερωτικά του γράμματα. Η πρώτη πλευρά υπογράμμιζε έναν ορισμένο αλλοκεντρισμό στην όμορφή του· η δεύτερη ανήκε απλώς στην αδικία. Μια σύντομη αποσαφήνιση, για να μπορέσει να ορμήσει καλύτερα προς τις αναμνήσεις που του απέμεναν να αποκρυπτογραφήσει…
Απρόθυμος να βάλει αμέσως τάξη στο μικρό του καταφύγιο ύστερα από αυτή τη δεξίωση, επιτυχημένη σύμφωνα με τα σχόλια των καλεσμένων του, ο Damien δεν ξαναβρήκε τις συνήθειές του παρά την επομένη, αργά προς το τέλος της ημέρας. Μεγάλο καθάρισμα, μικρή λύπη. Λίγο έλειπε, άλλωστε, η σκόνη που είχε σκορπιστεί εδώ κι εκεί να είχε επιστρέψει μόνη της στις αρχικές της γωνιές.
Η γάτα του, που είχε αναθέσει μόνη της στον εαυτό της τη φύλαξη του παραθύρου του σαλονιού, ξεκουραζόταν ύστερα από τη βάρδιά της, άγρυπνη και ευδιάκριτη πάνω στο πλαίσιο. Όπως και ο αφέντης της, μόλις τελείωνε το καθήκον της, πήγαινε να ξαπλώσει στο ψάθινο καλάθι της χωρίς να φάει κι ύστερα αποκοιμιόταν στο στρώμα της, όπου ονειρευόταν με τα νύχια μαζεμένα.
Παραμελώντας τη σκοπιά του, ο Damien χαλάρωσε στην κουζίνα παρέα με τα δύο πιο πιστά του στηρίγματα… και τα πιο τοξικά: τον καφέ και τα τσιγάρα του. Αυτά ομόρφαιναν την επιστροφή του στους κόλπους των συνηθισμένων του ερωτημάτων.
— Γιατί δεν ήρθε στα γενέθλιά μου; Δεν είχε παρά να κατέβει από το βουνό της. Φοβόταν μήπως της αρέσει; Φοβόταν τους σαρκασμούς των φίλων μου ή τη βία εκείνων των ύπουλων τρυφεροτήτων που αποτελούν τον ακρογωνιαίο λίθο των φαντασιώσεών μου; Τώρα, μέσα σ’ αυτή τη σκοτεινή σχέση, δεν είναι πιο παρθένα από μένα ούτε πιο αθώα, ακόμη κι αν οι σπάνιες επαφές μας έχουν διαποτιστεί, χτυπηθεί από την παραδοξότητα…
Μόλις είχε αρχίσει να ενοχοποιεί τον εαυτό του όταν η προσοχή του τραβήχτηκε, στο ζενίθ του αλμουκαντάρ του, από μια ξαφνική δραστηριότητα, μια παράταιρη φασαρία στην κουζίνα της μούσας του. Φωνές γελούσαν κατά διαστήματα μέσα στην αναστάτωση: της Mia, του Lou, του Carlos και της Nielle. Εκείνη είχε το δικαίωμα να διασκεδάζει, να δέχεται όποιον ήθελε, να τον αποκλείει από τις φαντασίες της αν το επιθυμούσε· κι εκείνος το αποδεχόταν, όχι χωρίς δυσκολία, με ένα είδος ενστικτώδους σοφίας.
Στα FM, όπου ο συντονισμός παρέμενε κλασικός, έδιωχναν τη μοναξιά μεταδίδοντας μια υπέροχη ερμηνεία ενός έργου του Schubert. Η γάτα του κοιμόταν, η τάξη είχε επιστρέψει, η μουσική ήταν ευχάριστη και η νοσταλγία για τα λεπτά χαρακτηριστικά της μούσας του παρούσα· όλα αυτά, ισορροπώντας μεταξύ τους, τον έκαναν να θεωρήσει τις συνθήκες ευνοϊκές για το γράψιμο… για τη σύνταξη ενός καινούργιου γράμματος. Παρά την επίμονη απειλή των κλεφτών των λέξεων, παρά την πολύχρωμη συντροφιά μέσα στην οποία η Nielle χαιρόταν αθώα εκείνη τη στιγμή.
Με το μολύβι στο χέρι, υπέδειξε τον χώρο σαν να έδειχνε στην έμπνευση το σημείο απ’ όπου έπρεπε να ξεπηδήσει. Τα αστεία που κυκλοφορούσαν και αναπηδούσαν μέσα στον μεσότοιχο, γύρω από τα θέματα που χλεύαζαν οι από πάνω, τον ενοχλούσαν. Έστρεψε τότε το μολύβι προς το ταβάνι, στοχεύοντας μέσα απ’ αυτό, σαν με κυματικό ελιξίριο, τη φωνή της Nielle.
Φωνητικές δονήσεις χάλασαν τη μακαριότητα της ακρόασης. Δηκτικές κουβέντες ξεπήδησαν σαν γαβγίσματα που έκοβαν απότομα την απόλαυση· ακριβώς εκείνες οι διαβρωτικές παρατηρήσεις που μπορούσαν να ρημάξουν την ανεμελιά του Damien. Για να αποκαταστήσει την υπόληψή του, ο Carlos, του οποίου η φωνή δεν έφερε κανένα σημάδι από τις καταχρήσεις της προηγουμένης, καταφερόταν εναντίον του ονειρευτή, ουρλιάζοντας εις βάρος του χυδαίες υποσχέσεις αρκετές για να τον κάνουν να ανατριχιάσει.
— …Κι εγώ τον γράφω τελείως! Και θα τον βοηθήσω κιόλας να μετακομίσει τα σκατά του!
Υπέγραψε αυτό το μήνυμα μ’ ένα ξέσπασμα γέλιου που προκάλεσε γενική ιλαρότητα, προς ικανοποίηση του πυρήνα των γειτόνων.
Κολλημένος στην καρέκλα του, κοιτούσε ηλίθια εκείνο το τέμνον επίπεδο — το ταβάνι — που τον προστάτευε, προς το παρόν, από τις φρενήρεις απειλές του Carlos. Έβλεπε ακόμη, βρομίζοντας την ησυχία του, τον αλκοολικό φοιτητή με τα δυο του χέρια ανοιχτά πάνω στα μάγουλα να εκτοξεύει αυτή τη βάναυση δήλωση προς τον κάτω όροφο. Εμβρόντητος, ο ονειρευτής μετά βίας κατάφερνε να ακολουθήσει τα ίδια του τα συναισθήματα για να τα ξεκολλήσει από το τραύμα όπου ρίζωναν.
— Carlos! Carlos! Πώς θα μπορούσα να αγνοήσω τα λάθη μου; Αλλά εσύ, τι σου έχω κάνει; Το αδικαιολόγητο μίσος που στρέφεις πάνω μου δεν κινδυνεύει να σου γυρίσει μπούμερανγκ; Ίσως θα υπερασπιζόσουν τον εαυτό σου αποκαλύπτοντας το διπλό μου παιχνίδι, τονίζοντας πως σε χρησιμοποιώ ως αγγελιοφόρο των αισθημάτων μου; Τότε θα σου θύμιζα τη δική σου ευθύνη σ’ αυτή την παρεξήγηση των σχέσεών μας, επισημαίνοντας παράλληλα την τεράστια απώλεια εκείνων των γραμμάτων που έκλεψαν τα χέρια σου… η συνείδησή σου.
Παρηγορήσου, Carlos, δεν είσαι ο μόνος που με μισεί. Κοίτα γύρω σου. Αλλά τι αξίζουν τα λόγια σας μέσα στις κακόβουλες πιρουέτες τους ή η σαρκαστική σου «φιλία»; Τίποτε μπροστά στην άνυδρη έρημο όπου η Nielle ξεραίνει την ψυχή μου! Το να δω τα μάτια της δεν είναι πια επιθυμία ούτε εμμονή… έχει γίνει το κίνητρό μου για να ζω!
Σηκώθηκε και κατευθύνθηκε προς το εργαστήριό του, σκουπίζοντας ένα δάκρυ που γεννιόταν στην άκρη του ματιού, προσπαθώντας να συγκρατήσει τα επόμενα. Δεν θα έκλαιγε. Αντιστάθηκε σθεναρά και έπεισε τον εαυτό του πως καμία κακία δεν θα τον άγγιζε· πως μια θαρραλέα στάση που θα περιόριζε τις συνέπειες αυτών των επιθέσεων ίσως να άλλαζε τη γνώμη της Nielle γι’ αυτόν. Με κάθε τίμημα… να παίξει τον αθώο.
Όταν καταλάγιασε η έξαρση των δακρύων, επέστρεψε στο μολύβι και στα φύλλα του στην κουζίνα, γιατί θυμήθηκε πως ετοιμαζόταν να γράψει στην πειρακτική καλλονή του πριν από αυτή την απρόβλεπτη καταδίωξη.
Επάνω, εξακολουθούσαν να γελούν, αλλά όλο και λιγότερο, απομακρυνόμενοι σταδιακά από το αγαπημένο τους θέμα: τον Damien, τον αποδιοπομπαίο τράγο.
Δεν χρειαζόταν πια να σημαδεύει με το μολύβι τους χώρους γύρω του για να κατακτήσει την έμπνευση. Το ενδεχόμενο περιεχόμενο της επιστολής του θα αποτελούνταν από ταπεινές και μακιαβελικές ομολογίες, δομημένες έτσι ώστε να λειτουργήσουν ως καταλύτης για τις ψεύτικες απουσίες της Nielle και τις συντονισμένες σιωπές της. Στην πραγματικότητα, ο Damien πόνταρε στην ίδια τη στρατηγική της μούσας, πεπεισμένος πως, ξυπνώντας την περιέργειά της, θα την έκανε να αποκαλυφθεί μόνη της.
Μιμούμενος τον αετό στο κυνήγι, ο ονειρευτής αιωρούνταν γύρω από τις λέξεις. Εντόπιζε τις πιο συγκινητικές και ορμούσε πάνω τους με τα νύχια ανοιχτά. Τα ματωμένα θηράματά του, αυτές οι λέξεις-θύματα, τα μετέφερε ύστερα, με τα φτερά απλωμένα, στη φωλιά από λευκασμένο χαρτοπολτό, όπου τα τοποθετούσε σαν τρόπαια λαθροθηρίας. Από την πιο συγκινητική ως την πιο αλάνθαστη… Από την πιο τρυφερή ως την πιο κρίσιμη… Από την πιο ειλικρινή ως την πιο σύνθετη…
(…Από τη συμπάθεια ως την περηφάνια της Nielle. Αφού το ανάστημά του ήταν μικρότερο από της Nielle, ποιος από τους δύο έπρεπε να έχει κόμπλεξ; Από το κρυμμένο μυστικό ως την τολμηρή αποκάλυψη μιας γελοίας δυσμορφίας: μια γάμπα ατροφική, η άλλη υπερτροφική. Ποιοι είναι ο Laurel και ο Hardy; Από την ακραία μισαλλοδοξία ως την καλλιεργημένη υπομονή. Να αποκαλύψει πως όλα γίνονται γνωστά όταν ακούς τα πάντα· ή πώς να αναμείξει τον χρόνο του με τις ηχώ του άλλου; Από την επιθυμία στη μεταμέλεια. Να πάψει να καταδιώκει την όμορφη; Οριστικά; Αφού δεν αγαπιέται, να δεχτεί τον οίκτο; Ανακλητή απόφαση;…)
Στο τέλος των πρωινών τελετουργιών, έβαλε μέσα σ’ έναν από τους πιο κιτρινισμένους φακέλους του το σύντομο κείμενο που είχε αφήσει να μαριναριστεί κάτω από τις συμβουλές της νύχτας. Έρωτας έναντι οίκτου… σαν νόμισμα ανταλλαγής.
Για να απομακρύνει κάθε υποψία από τη μούσα του, προσποιήθηκε ότι έφευγε για έναν μακρύ περίπατο με τη βοήθεια χαρακτηριστικών θορύβων: ψεύτικα τηλεφωνήματα, όπου προειδοποιούσε τον συνεχή τόνο πως θα επέστρεφε αργά· κι έπειτα, για την περίπτωση που η Nielle τον έβλεπε, ντύθηκε τόσο ζεστά που κόντευε να χάσει την ανάσα του.
Μιμούμενος την αναχώρηση από το σπίτι του, σταμάτησε στη γωνία του δρόμου· ύστερα, φυλάγοντας σκοπιά εκεί, άφησε το κρύο να κοκκινίσει το πρόσωπό του και τον παγετό να του τσιμπήσει τα μάγουλα. Επιστρέφοντας στα βήματά του, προχώρησε κατά μήκος των σπιτιών, με την πλάτη κολλημένη στους τοίχους τους, σαν κυνηγημένος εγκληματίας, ώσπου ξαναβρήκε το θέατρο των αθώων εγκλημάτων του και άφησε την εξομολόγησή του στο παλιό ξύλινο κουτί που άλλοι πριν από αυτόν είχαν ήδη παραβιάσει και απογυμνώσει από μια ανεκτίμητη συναισθηματική περιουσία: το χαμόγελο της Nielle.
Αφηρημένος από τα ίδια ερωτήματα, από τους λόγους που τον υπέτασσαν σε τόσο προσεκτικές πράξεις, σε αυτή την υποθετική υποκρισία, χτύπησε δυνατά τις μπότες του στη σκάλα, λερώνοντας έτσι τη χειμωνιάτικη ησυχία. Μόλις είχε κρυφτεί κάτω από το μπαλκόνι, όταν ο κοφτός θόρυβος του σύρτη ασφαλείας του τρίτου ορόφου ολοκλήρωσε την κρούση.
— Με εντόπισαν;
Είχε τραβήξει την προσοχή. Η πόρτα ξανάκλεισε. Προχώρησε και έλεγξε με την άκρη του ματιού αν ο φάκελος εξακολουθούσε να φωλιάζει στο γραμματοκιβώτιο… Εξαφανισμένος! Τον είχαν μαζέψει. Αλλά ποιος;
Φοβούμενος δυσάρεστες συνέπειες στην εξέλιξη αυτής της δαμιανικής παράδοσης, έμεινε κάτω από τη σκάλα, προστατευμένος από τα αδιάκριτα βλέμματα, σαν να ήθελε να επιτρέψει στον εαυτό του να πιστέψει πως αυτά τα λεπτά ακινησίας μέσα στον άνεμο και στο κρύο θα έσβηναν την υπογραφή του. Με την αποτυχία της προσποίησής του να τον βαραίνει και αδιαφορώντας για τον ρόλο του περιπατητή, που όμως μια ξερή χιονοθύελλα τον ανάγκαζε να αναλάβει γρήγορα, πήρε μέσα σε δύο λεπτά από το διαμέρισμά του ένα βιβλίο ψυχολογίας δανεισμένο από την πρώην σύζυγό του. Ένας τρόπος να διατηρούν τη διανοητική σχέση που είχαν πριν από το διαζύγιο.
Όταν βρέθηκε απέναντι από την παλιά του ιδιοκτησία, μόλις εκατό μέτρα από το εύθραυστο καταφύγιό του, επιστράτευσε την κατάλληλη ψυχραιμία ώστε να μιλήσει με τη Mylène χωρίς να του σφίγγεται υπερβολικά ο λαιμός από τη συγκίνηση και χωρίς να πληγώνεται η περηφάνια του· παρόλο που εξακολουθούσε να τη θεωρεί ασφαλή έμπιστη.
Τη στιγμή ακριβώς που πάτησε το κουδούνι, σαν να του έξαιναν τα νεύρα, ένα ρίγος διέτρεξε ολόκληρο το σώμα του. Χωρίς προφανή λόγο, η τύχη οδήγησε το βλέμμα του προς το στούντιο, εκτρέποντάς το πρώτα στον ουρανό κι ύστερα στα παράθυρα του τρίτου ορόφου. Η Nielle, με το γράμμα στο χέρι, παρακολουθούσε κρυφά τον Damien.
Σαν τυφλοπόντικας ευαίσθητος στο φως της ημέρας, που χώνεται στη στοά του από ένστικτο αυτοσυντήρησης, έκλεισε τα παντζούρια της και αποτραβήχτηκε με αποστροφή.
Διπλασιάζοντας την έκπληξη, με τη διαύγεια του ονειρευτή να καλπάζει έξω από το κάδρο, η παραισθητική αύρα της μούσας του έμεινε κρεμασμένη στο παράθυρο. Μέσα στη χαρά της στιγμής, μέσα σε μια απέραντη ευφορία, θα σκαρφάλωνε με τόλμη στα τείχη του παλατιού… Μα ήταν περιττό: αυτή η θερμή συγκίνηση ήδη διαλυόταν προς όφελος ευτυχισμένων συμπερασμάτων. Υπερβολικά περίεργη, μόλις είχε κλονίσει, ακόμη και αποσυνθέσει, τα θεμέλια του καρτέλ των ψεμάτων· χαρίζοντας στον Damien αυτή την τυχαία εμφάνιση, αντέκρουε ειρωνικά όλους όσοι αρνούνταν την παρουσία της.
Μήπως όμως είχε παραβεί τη δική της εντολή επειδή ήθελε να ελέγξει ένα από τα πιο ευαίσθητα μυστικά του Damien: μια δυσμορφία στα πόδια του; Μήπως είχε πέσει στην παγίδα για να κοιτάξει τον καλλιτέχνη, από οίκτο, για μια τελευταία φορά, καθησυχασμένη από την υπόσχεσή του να μην την ενοχλήσει ξανά; Ή μήπως απλώς τον κοίταζε ευχόμενή του συμφορές, κακοτυχία και τα συναφή, επειδή ακόμη έβραζε μαθαίνοντας πως ο από κάτω γείτονάς της μπορούσε να ακούει, όσο κι εκείνη, όσα λέγονταν στον άλλο όροφο;
Αληθινό, απτό και υγιές, ένα άλλο είδος αγάπης τού σφύριξε μια μελωδία πραγματικότητας…
— Γεια σου, μπαμπά!
Η Lysianne, φιλώντας τον στο κατώφλι, τον κάλεσε να περάσει μέσα.
— Γεια σου, Damien! Τι χαρούμενο πρόσωπο! Κάποια καλά νέα θα φέρνεις!
Η μητέρα του παιδιού το είχε προσέξει αμέσως. Φίλησε φιλικά τον πρώην σύζυγό της, ενδιαφερόμενη για αυτές τις σπάνιες στιγμές ευθυμίας του.
— Λοιπόν!… Γεια! Πέρασε. Με τέτοιο κρύο, το σπίτι παγώνει γρήγορα.
πρόσθεσε ο εραστής με τη βαθιά φωνή του, διακόπτοντας τις εκδηλώσεις στοργής και τις τρυφερότητες του παλιού οικογενειακού πυρήνα μ’ ένα δυνατό σφίξιμο του χεριού.
— Συγχωρέστε με, η ευτυχία με κάνει αφηρημένο… Ίσως έξω να μην κάνει ζέστη, αλλά το ηθικό μου δείχνει τουλάχιστον τριάντα βαθμούς Κελσίου πάνω από το μηδέν!
Και οι τέσσερις μαζεμένοι γύρω από ένα αφέψημα λουίζας, ο Damien τους περιέγραψε τότε τις πρόσφατες περιπέτειές του. Διηγήθηκε με λεπτομέρειες και πάθος το πλέγμα των τελευταίων εξαπατήσεων και των ψεμάτων που προέκυπταν απ’ αυτές, το περιεχόμενο του γράμματος και την ιδιόμορφη τεχνική του ως αγγελιοφόρου· αλλά πάνω απ’ όλα, σε μια λυρική έξαρση, με συναισθήματα να σπαρταρούν κάτω από τα λόγια του, τους ενημέρωσε για εκείνη την ξαφνική, τυχαία και παυσίπονη εμφάνιση της Nielle.
— …Υπέροχο! Να μια ολοφάνερη απόδειξη πως δεν είμαι τρελός! Δεν μετακόμισε· εξακολουθεί να μένει εκεί! Το συνειδητοποιείτε; Ματαίωσα τη στρατηγική τους παρά την κακία τους, παρά την πανουργία τους που είχε σκοπό να με μπερδέψει, να με κάνει, σαν ηλίθιος, να χάψω πως ζούσε αλλού. Ακόμη κι εκείνη…
— …σε έχει ταρακουνήσει αρκετά.
πέταξε ο François, που, ξαφνιασμένος κι ο ίδιος από την απάντησή του στη συναισθηματικότητα του ονειρευτή, έστρεψε subito presto τη συζήτηση προς πιο συγκεκριμένες σφαίρες, σαν να μη συνέβαινε τίποτε.
— Damien, θέλω να σου ζητήσω μια χάρη…
— Με χαρά. Ποια;
— Θα ήθελα να ολοκληρώσω μια κασέτα με τραγούδια των Beatles που δεν μπορώ να τελειώσω εδώ…
— Θέλεις να χρησιμοποιήσεις το πικάπ μου;
— Ναι. Η βελόνα του δικού μου πικάπ δεν είναι σωστά ρυθμισμένη και η δική σου είναι καινούργια. Θέλω τη μεγαλύτερη δυνατή πιστότητα, τη μεγαλύτερη δυνατή μουσικότητα.
— Μπα! Δεν βλέπω κανένα πρόβλημα… Αλλά θα πρέπει να ελέγξουμε την ένταση, για να μην ερμηνεύσει η Nielle τις επιλογές σου ως γενική κινητοποίηση αποπλάνησης. Αυτό θα μπορούσε να εντείνει τη σύγχυση και να καταστρέψει την αποτελεσματικότητα των διαπραγματεύσεών μου με την ευαισθησία της.
είπε ο Damien ξύνοντας τον αυχένα του, σαν να έψαχνε στο υποσυνείδητό του για επιπλέον συστάσεις.
— Μην ανησυχείς, θα πάρω τις προφυλάξεις μου, παρόλο που εξακολουθώ να πιστεύω πως δεν είναι παρά μια γυναίκα-σειρήνα που προσπαθεί να σε καταστρέψει.
— Σε παρακαλώ!…
Για να ξεχάσει πως αυτή η αλήθεια τον πλήγωνε, χωρίς να αφήσει ούτε ένα δευτερόλεπτο να σημαδέψει τον χρόνο, στράφηκε στη Lysianne.
— Θα ετοιμάσεις τις αποσκευές σου για αύριο· θα πάμε στην εξοχή για τα Χριστούγεννα, εντάξει, κόρη μου;
— Ναι, μπαμπά!… Τι ώρα θα έρθεις να με πάρεις;
— Δεν ξέρω ακριβώς. Αλλά σίγουρα προς το τέλος του απογεύματος.
— Ανυπομονεί πραγματικά. Εδώ και τουλάχιστον μια εβδομάδα μιλά για το πόσο θέλει να ξαναδεί την ξαδέλφη της, τη Natasha.
επισήμανε η Mylène, που, ενώ χάιδευε τα μακριά μαλλιά της κόρης της, επικύρωνε τον ενθουσιασμό του παιδιού περισσότερο με αυτή τη μητρική χειρονομία παρά με τα λόγια.
— Πες μου, Damien… αν μου άφηνες τα κλειδιά του διαμερίσματός σου, θα μπορούσα να κάνω την ηχογράφηση όσο θα λείπεις…;
— Καλή ιδέα! Άλλωστε, η Lysianne έχει ένα αντικλείδι.
Ο Damien ένιωθε άνετα μέσα σ’ αυτό το περιβάλλον που δεν συμμορφωνόταν με τα κοινωνικά πρότυπα της εποχής. Μερικές φορές μάλιστα, αυτό το κράμα τού έδινε έναν αέρα πατριάρχη· όμως το διαμέρισμα που είχε οργώσει πάνω κάτω επί σχεδόν δέκα χρόνια τον κούραζε. Ένα κενό τον βάραινε. Τους αποχαιρέτησε λοιπόν με τα φιλιά της κόρης του και με τις κλασικές γελοίες υποκλίσεις του, για να ξαναβρεί, μέσα στην ησυχία του καταφυγίου του, τα χαμένα κύματα, εκείνα τα θραύσματα ζωής που η Nielle θα σκόρπιζε πάνω στα φτερά της. Εκεί θα εξέταζε τον δικό του ουρανό, το προσωπικό του στερέωμα, παρότι κρυμμένο πίσω από ένα σύννεφο λευκών ξύλινων επενδύσεων. Μα το ραντάρ της καρδιάς του θα εξακολουθούσε να συλλαμβάνει τη λάμψη ενός άστρου. Ενός μόνο. Δραπετευμένου από ένα σκοτεινό νεφέλωμα… Πάντα εκεί, χάρη στην ακτινοβολία του άστρου, τα όνειρα θα συσσωρεύονταν, θα συγκολλούνταν το ένα με το άλλο για να σχηματίσουν κάτι περισσότερο από έναν πλανήτη… έναν παράδεισο! Μια ανείπωτη Εδέμ, τόσο γεμάτη κόσμους και θαύματα. Ύστερα οι εικόνες του από ένα άλλο σύμπαν θα φτερούγιζαν προς τη μούσα για να της ξαναδώσουν ενέργεια, με την ελπίδα μιας νέας αρχής, σαν αέναος κύκλος, μια άπειρη τροφή.
Ωστόσο, ο ονειρευτής είχε μια αδηφάγα, γαργαντουική όρεξη· καταβρόχθιζε, κατάπινε λαίμαργα όλους τους θορύβους, όλα τα λόγια της Nielle, χωρίς ποτέ να χορταίνει. Όμως αυτή η λαιμαργία της ακρόασης, αυτή η ακίνδυνη ευτυχία, πήρε ήδη από εκείνο το βράδυ μια δυσάρεστη τροπή, σαν το ελάττωμα μιας αρετής που δεν ελέγχεται πια.
Ύστερα από το τελευταίο γράμμα, αναγκάστηκε να υποχωρήσει, να εγκαταλείψει κάθε ποιητικό ή μουσικό εγκώμιο προς τη μούσα, να καταργήσει απόλυτα τα άτυπα θέλγητρά του. Δεν μπορούσε πια να καταφεύγει στη μουσική για να ξεριζώνεται από τις ονειροπολήσεις του ούτε να προσπαθεί να κουφάνει τις επιθυμίες του· μέσα σ’ αυτή τη δυστυχία με όψη έκστασης, έπρεπε πλέον να απέχει από κάθε επικοινωνία. Να αναγκάζεται να μένει βουβός, και ακόμη πιο κρυμμένος από τη Nielle.
Η αρχή αυτής της περιόδου στέρησης χαρακτηρίστηκε από σχεδόν ολοκληρωτική αϋπνία. Δεν κατάφερνε να αποκοιμηθεί παρά μόνο φανταζόμενος το γλυκό θρόισμα σατέν σεντονιών που άγγιζαν το σώμα της θεάς, σφραγίζοντας τις ορμές του για τη νύχτα.
***
Μεσημέρι. — Σαν συναγερμός, βήματα στη σκάλα. — Από αντανακλαστικό περισσότερο παρά από συνήθεια, όρμησε προς το παράθυρο του σαλονιού. Χωρίς να ντρέπεται για τη γυμνότητά του — ένας ονειρευτής κοιμάται πάντα γυμνός —, είδε στην απέναντι πλευρά του δρόμου τη Nielle, τον Marc και τον γιο του να ετοιμάζονται να φύγουν για τις διακοπές των Χριστουγέννων.
Και οι τρεις ασχολούνταν με το να τακτοποιήσουν σωστά και με τάξη τις αποσκευές της Nielle δίπλα στις δικές τους στο πίσω πορτμπαγκάζ του αυτοκινήτου που ανήκε στον πιο σταθερό εραστή της μούσας. Αυτή η γοητευτική περιστασιακή μητέρα φαινόταν, με την παρουσία της, να αναζωπυρώνει την αυξανόμενη λίμπιντο του γιου του Marc. Αθώος και αφελής, με τις εκφράσεις του χρωματισμένες από όνειρα παρόμοια μ’ εκείνα του ονειρευτή, δεν σταματούσε να χαμογελά όταν της μιλούσε. Η Nielle, ωστόσο, φαινόταν ολοφάνερα προβληματισμένη. Η προσοχή της μοιραζόταν ανάμεσα σ’ αυτή την οικογενειακή ατμόσφαιρα ευτυχίας και στον καλλιτέχνη, τον οποίο παρακολουθούσε, χωρίς κακία, με την άκρη του ματιού της.
Εκείνος, ακόμη χωρίς καμία αμηχανία, ταυτόχρονα θεατής και θέαμα, έμενε ακίνητος και συνεχάρη τον εαυτό του για τη χθεσινή του ιδιοφυή κίνηση. Ήταν βέβαιος πως η μούσα του σκεφτόταν εκείνον, όχι εξαιτίας του χλωμού δέρματός του, πλυμένου και αναδεικνυόμενου από τις ακτίνες του ήλιου, ούτε εξαιτίας εκείνου του γράμματος αποκαλύψεων και παραίτησης που της είχε γράψει. Όχι. Ήταν πεπεισμένος πως αυτή η κατάσταση οφειλόταν στο απλό γεγονός ότι εκείνη θα έπρεπε να είναι άνω κάτω, αποπροσανατολισμένη επειδή δεν χρειαζόταν πια να κρύβεται από αυτόν ή, ακόμη περισσότερο, ταραγμένη επειδή δεν ήξερε πώς να το κάνει μπροστά σ’ αυτούς τους ανθρώπους. Αυτά τα κοντινά της πρόσωπα που, ολοφάνερα, δεν μπορούσαν επιτόπου να μετατραπούν σε νέους συνεργούς. Χάρη στη φαντασία του, ο Damien μπορούσε να διαβάσει την αμηχανία της Nielle καθώς εκείνη αναρωτιόταν για την τεχνική των βοηθών των μάγων, για το πώς διπλώνονται μέσα σ’ εκείνα τα τεράστια κουτιά όπου, ψευδαισθητικά, κόβονται στα δύο. Όμως οι αποσκευές της ήταν ήδη έτοιμες, ήδη τακτοποιημένες.
Όταν εξαφανίστηκε το παλιό ευρωπαϊκό αυτοκίνητο του Marc, αυτή η αναχώρηση θύμισε στον Damien πως κι εκείνος έπρεπε να σκεφτεί να ετοιμαστεί για να πάει να γιορτάσει τα Χριστούγεννα με τη Lysianne στο σπίτι των γονιών του.