CHƯƠNG XVIII — ĐOẠN KẾT

Mưa đã thôi trút dữ dội, nhưng vẫn còn thở trong máng xối, trên những chiếc lá thấp của công viên và trong các vết nứt vỉa hè. Phố Hòa Bình Vinh Quang, bị gột đến tận xương, không còn giống một con phố nữa. Nó như một vết sẹo đen dài, được khâu lại bằng những phản chiếu run rẩy của đèn đường.

Damien vẫn ngồi trong căn hộ đã rỗng khỏi những bóng ma. Chiếc va-li mở dưới chân. Khẩu súng lục vô dụng vẫn quấn trong khăn. Mọi thứ đã được xem lại. Mọi thứ đã bị lật tung như mảnh đất bệnh. Nielle, Mylène, Lysianne, Marilyn, Bichoune, nhà Brouillette, những bước chân trên cầu thang, những giọng nói tầng ba, những năm thất lạc: bao gương mặt, bao cơn sốt, bao mảnh vỡ mà anh tưởng cuối cùng đã đặt xuống trước mình.

Anh thở khó nhọc, nhưng vẫn thở.

Đó là điều giờ anh gọi là một chiến thắng.

Một luồng gió hất tung cửa sổ đóng hờ. Giấy trên bàn rung lên. Tờ báo buổi sáng, được luồn dưới cửa theo thói quen vô danh của khu phố, đột ngột mở ra như một cái miệng im quá lâu. Trang nhất dựng lên rồi rơi xuống, phơi trước mắt anh.

DAMIEN D. ĐƯỢC XÁC ĐỊNH LÀ NGHI PHẠM LÁI XE GÂY CHẾT NGƯỜI VÔ GIA CƯ TRONG ĐÊM MƯA

Một người vô gia cư, được tìm thấy đã chết trên một con phố dân cư nhỏ ở Centre-Sud, được cho là đã bị xe tông trong trận mưa dữ dội tối thứ Ba. Theo những yếu tố điều tra ban đầu, tài xế được cho là đã tiếp tục chạy mà không dừng lại cứu nạn nhân.

Dấu sơn, lời khai của một tài xế taxi cùng một số lời chứng thu thập trong khu phố được cho là đã giúp điều tra viên lần tới một chiếc Ford thuộc sở hữu Damien D., cựu cư dân khu vực. Vào thời điểm báo lên khuôn, chưa có cáo buộc chính thức nào được đưa ra. Tuy nhiên, cảnh sát nói đã xác định được tài xế bị tình nghi và muốn thẩm vấn người đàn ông này ngay để làm rõ hoàn cảnh chính xác của bi kịch.

Nạn nhân, một người đàn ông khoảng năm mươi tuổi, vẫn chưa được nhận dạng chính thức khi báo lên khuôn. Nhà chức trách tin rằng đó là một người vô gia cư quen mặt với các chủ tiệm trong khu phố, thường được thấy gần công viên chạy dọc phố Hòa Bình Vinh Quang.

Damien đọc tiêu đề một lần. Rồi lần thứ hai. Đến lần thứ ba, các từ không còn là từ. Chúng biến thành những mảnh kim loại nung trắng mà ai đó từ từ ấn xuống dưới da anh.

Đêm mưa ấy.

Chiếc Ford.

Tiếng va chạm trầm đục.

Cái bóng mà anh đã từ chối nhìn.

Anh đưa tay lên miệng. Không gì thoát ra. Không tiếng kêu, không lời cầu nguyện, không câu chửi. Chỉ một hơi thở ngắn, gần như hổ thẹn, hơi thở của một người đàn ông vừa bị sự thật đuổi kịp mà không cần chạy.

— Không… anh thì thầm. Không. Không phải chuyện này.

Nhưng ký ức, thứ suốt đêm đã phục vụ anh như sân khấu, tòa án, bàn thờ và mồ chôn tập thể, lần này từ chối nghe lời. Nó không còn chấp nhận mỹ học của đau đớn. Nó áp lên anh sự khô khốc tàn nhẫn của sự kiện.

Anh đã lùi xe.

Anh đã tông trúng người.

Anh đã tiếp tục đi.

Anh thấy lại mưa trên kính chắn gió, cần gạt bất lực, đèn pha chìm trong nước, con phố hóa thành đường hầm nước đen. Anh thấy lại mặt mình trong chiếc gương chiếu hậu mà anh đã không nhìn. Anh thấy lại cái bóng. Hay đúng hơn, sự vắng mặt cố ý của cái bóng. Bởi anh đã thấy nó. Không đủ để biết. Đủ để từ nay không còn có thể nói mình hoàn toàn không hay.

— Mình đã coi một con người như một vật.

Câu đơn giản ấy khiến anh ghê tởm hơn mọi bài độc thoại xưa. Cả đời, anh đã biến phụ nữ thành nàng thơ, hàng xóm thành những bóng hiện ra, im lặng thành thông điệp, từ chối thành định mệnh. Và giờ, đúng ở khoảnh khắc thật nhất đời mình, anh làm điều ngược lại: biến một con người thành đồ vật.

Anh đã tưởng mình đến đây để giật Nielle khỏi bản thân. Bứng nàng lên. Trục xuất nàng khỏi ký ức như đuổi cơn sốt, như từ bỏ một ảo tưởng đã trở nên quá nguy hiểm. Nhưng càng cố xóa nàng, nàng càng trở lại với độ chính xác tàn nhẫn.

Nielle không còn chỉ là một phụ nữ. Nàng đã trở thành căn phòng bí mật của linh hồn anh. Một giọng nói, một mùi hương, một bóng người trên cầu thang, một hơi thở phía trên đầu, và toàn bộ con người anh chao đảo. Anh đã yêu nàng bằng một tình yêu bất khả, quá độ, gần như quái dị vì quá cô độc. Một tình yêu không biết hóa thành xác thịt, không tìm được chỗ trong thực tại, và vì không được sống nên đã biến thành tôn giáo nội tâm.

Anh đã yêu nàng trước cả khi thật sự biết nàng. Chính điều ấy kết án anh. Anh yêu sự hiện hình trước con người, dấu hiệu trước gương mặt, giấc mơ trước người phụ nữ. Anh yêu tiếng bước chân nàng trên trần, những im lặng trong căn hộ, âm nhạc thoát qua cửa sổ, hương thơm đi xuống cầu thang trước nàng. Anh yêu những gì nàng không biết mình đã trao. Anh yêu những gì nàng chưa bao giờ hứa.

Dù hiểu điều ấy, anh vẫn không thể thu nàng thành một ảo ảnh. Nielle đã tồn tại. Nàng từng thở trên đầu anh, đi trong sân, nói, cười, đau đớn, sống. Nàng không chịu trách nhiệm cho ngôi thánh đường bệnh hoạn mà anh đã dựng quanh tên nàng. Nhưng cái tên ấy trong đầu anh đã chiếm chỗ của mọi thứ: vẻ đẹp, lỗi lầm, chờ đợi, thiếu vắng, sự xá tội không thể có.

Anh đã yêu nàng như đôi khi những người lạc lối vẫn yêu: không để hạnh phúc, mà để đặt tên cho vực thẳm. Anh yêu nàng chống lại chính mình, chống Mylène, chống Marilyn, chống đời thường, chống thời gian. Anh yêu đến mức nhầm người phụ nữ thật với sinh vật mộng anh đã tạc trong những đêm.

Anh cũng yêu nàng chống lại cái chết. Có lẽ đó là điều kinh khủng nhất. Suốt những năm ấy, Nielle là bằng chứng tưởng tượng rằng anh chưa hoàn toàn kết thúc. Chừng nào còn có thể đau vì nàng, còn gọi được gương mặt nàng, còn mở lại vết thương ấy chính xác như một linh mục châm lại ngọn nến, anh còn tin mình sống. Tình yêu ấy không chỉ là đam mê. Nó là hệ thống sinh tồn cuối cùng của anh.

Và giờ, ở cuối cuộc vượt qua này, anh hiểu mình chưa bao giờ thật sự muốn quên Nielle. Anh chỉ muốn được giải thoát khỏi đau đớn vì yêu nàng. Một khác biệt khủng khiếp. Bởi tình yêu vẫn nguyên vẹn, vùi dưới đống đổ nát như than hồng không chịu tắt.

Tờ báo run trong tay anh. Người vô gia cư, mưa, chiếc xe, cú va, cái tên của tài xế bị tình nghi: tất cả thuộc thế giới thật. Nhưng Nielle thuộc lãnh địa rộng hơn và tàn nhẫn hơn, nơi Damien luôn sống. Nàng là tội ác không có nạn nhân hiển nhiên của anh, phép màu không cứu rỗi, thiên đường riêng và địa ngục riêng.

Anh đứng dậy. Hai chân run. Anh muốn đi về phía cửa, ra phố, tới cảnh sát, đi đón nhận bất kỳ hậu quả nào. Nhưng căn hộ bắt đầu quay quanh anh. Những bức tường, đồng phạm câm của ký ức, trả lại tiếng vọng của những lần anh tự phân đôi.

Damien nhớ cám dỗ xưa kia, có lẽ còn xưa hơn cả Nielle: cám dỗ tự nâng mình lên khỏi mình, hóa trang thành dấu hiệu, thành kẻ được chọn, thành nạn nhân hiến tế. Trong những đêm phình lên bởi tự phụ và khói, anh mơ mình lớn hơn một con người. Không phải nghệ sĩ thất bại. Không phải người chồng trốn chạy. Không phải ông bố vụng về. Không phải kẻ mơ nhỏ bé bị tổn thương. Không. Một thứ gì rộng hơn, nguy hiểm hơn, phi lý hơn.

— Sức mê hoặc của một Christ, dù vô danh, có thôi miên em không? anh từng hỏi sự vắng mặt của Nielle.

Câu ấy trở lại với độ chính xác ghê tởm. Anh đã nghĩ, viết hay vẽ nó, chẳng quan trọng. Nó thuộc về anh. Những cái tên lố bịch kia cũng thuộc về anh: Petrus Romanus, Kristos Anonymus, nhà tiên tri rẻ tiền hay Kẻ Phản Kitô trong phòng ngủ. Trong lạc lối, anh từng tự hỏi mình phải cứu ai đó, lật đổ Thượng Đế, trừng phạt trời, thụ tinh các biểu tượng, sơn lại thế giới bằng màu báng bổ hay không.

Anh nhớ bức bích họa. Những vệt đỏ. Căn phòng hôi sặc mùi sơn. Marilyn biến thành Marie-Madeleine, chân dung nghiêng của chính anh đội vương miện điên loạn. Anh nhớ câu nói đúng hơn cả anh muốn: « Tôi thú nhận một khuynh hướng có ý thức hướng tới sự phân rã tinh thần. » Không phải một chẩn đoán khoa học, mà là tiếng gọi tục tĩu của sự phân thân; ham muốn bệnh hoạn lao đủ sâu vào điên loạn để thay đổi cách nhìn thế giới — và, vì kiêu ngạo, thay đổi cả thế giới.

Không ai tin kẻ điên. Chính điều ấy từng mê hoặc anh. Trong sự phủ nhận chung ấy, anh tìm thấy một thứ tự do đáng hổ thẹn. Vì chẳng ai coi anh nghiêm túc, anh có thể tưởng tượng mọi thứ. Vì chẳng ai đi theo, anh có thể tin bầu trời đi trước mình. Vì chẳng ai yêu anh theo cách anh đòi hỏi, anh có thể tự phong mình là tử đạo của tình yêu.

Nhưng người vô gia cư thì không phải biểu tượng.

Một người đàn ông đã chết.

Không phiên tòa nội tâm, không bài bào chữa hề hước, không tòa án thiên giới nào có thể tha anh. Tuy vậy, theo phản xạ cũ, anh vẫn thoáng muốn triệu tập tòa án tưởng tượng.

— Thưa quý tòa! Kính thưa quý vị bồi thẩm! Hãy nhìn kỹ thân chủ tôi. Ông ấy thật sự có vẻ có tội sao? Tóc, râu, đôi mắt cháy, làn da ám vàng vì khói, vẻ nhà tiên tri hết thời… chẳng phải tất cả đã đủ biện hộ rằng ông ta không còn đủ năng lực chịu trách nhiệm sao?

Anh tự cắt ngang bằng một tiếng cười khô. Tiếng cười không kéo dài. Nó nghẹn lại nơi cổ họng.

— Không. Lần này thì không.

Sẽ không có bào chữa. Không Kristos Anonymus. Không Petrus Romanus. Không Kẻ Phản Kitô mệt mỏi, không Christ bị hoạn, không gigolo kín đáo của Phúc Âm, không ông vua khốn khổ, không thằng hề của vua được tình yêu người nghèo cứu. Tất cả các nhân vật ấy, những lớp hóa trang của cái tôi, những áo giáp tôn giáo ấy, sụp quanh anh với thứ âm thanh ướt nhẹp của một tấm bìa cũ.

Anh chỉ là Damien.

Damien đã khóc dưới mưa.

Damien đã không nhìn phía sau.

Damien, kẻ trong lúc đi cứu linh hồn mình, có thể đã lấy đi linh hồn một người khác.

Khi ấy sự phân thân mà ngày xưa anh từng tìm kiếm, kích động, gần như ve vãn không còn hiện ra như cánh cửa tới sự vĩ đại, mà như một vết nứt tầm thường qua đó con người trốn khỏi hành vi của mình. Anh hiểu sự dễ dàng hèn hạ của việc tự nói mình là hai người: kẻ gây cú va chạm và kẻ nói mình không biết; kẻ yêu và kẻ phá; kẻ mơ và kẻ giết; kẻ tưởng mình là Christ và kẻ bỏ một thân người lại trên đường.

Anh không còn muốn sự dễ dàng ấy nữa.

Tờ báo tuột khỏi tay. Trên trang mở, tiêu đề vẫn đọc được, khổng lồ, gần như sống. Mưa trở lại thành từng đợt đập vào cửa sổ như muốn rửa mực. Nó không làm được.

Damien ngồi xổm, nhặt tờ báo rồi đặt lên bàn với sự chậm rãi như nghi lễ. Anh đi tới va-li. Khẩu súng ở đó, một con vật nhỏ lạnh lẽo vẫn quấn trong khăn. Anh nhìn rất lâu. Giải pháp cũ. Lỗ đen bỏ túi. Lối thoát dễ dàng hóa trang thành bi kịch.

— Chết lúc này vẫn chỉ là mơ, anh nói.

Anh đóng va-li lại mà không chạm thêm vào súng.

Một sự mệt mỏi khổng lồ rơi xuống vai, nhưng lần này chẳng có gì trữ tình. Không phải mệt mỏi của thi sĩ bị thương, cũng không phải của người tình bất khả. Đó là sự mệt trần trụi của một người sắp phải chịu trách nhiệm. Trước cảnh sát. Trước người sống. Trước người chết. Và trên hết, trước chính mình — nhân chứng bất khoan nhượng mà anh luôn có thể làm phân tâm bằng hình ảnh.

Anh mặc áo khoác. Trong túi trong, các ngón tay chạm một bức ảnh cũ của Nielle. Anh lấy ra, nhìn mà không còn cơn sốt nào trong lòng. Gương mặt từng ám anh suốt nhiều năm bỗng có vẻ thuộc về một tôn giáo khác, một giáo phái nội tâm mà anh vừa từ bỏ giáo điều.

Nàng không chịu trách nhiệm.

Nàng không cứu anh.

Nàng không làm anh lạc lối.

Nàng đã sống.

Thế là đủ.

— Còn lại gì của em? anh hỏi bức ảnh.

Không gì trả lời. Và lần đầu tiên, sự im lặng ấy không hề tàn nhẫn.

Anh muốn xin nàng tha thứ. Không phải vì đã yêu nàng — yêu, kể cả yêu sai, không phải lúc nào cũng là tội — mà vì anh đã giam nàng trong mê sảng. Anh biến nàng thành ngôi đền, vết thương, bằng chứng, bản án. Gần như chưa bao giờ cho phép nàng chỉ đơn giản là một phụ nữ, với những ngày bình thường, những dửng dưng, yếu đuối và ham muốn mà anh không biết.

— Anh đã mơ em quá nhiều, anh thì thầm.

Câu ấy có vẻ thật hơn tất cả câu khác. Anh không yêu Nielle quá nhiều. Anh mơ nàng quá nhiều. Và trong phần mơ tràn bờ ấy, anh đánh mất thước đo của thực tại. Anh nhầm tình yêu với tôn thờ, chờ đợi với thủy chung, đau khổ với chiều sâu. Anh từng tin rằng cường độ cảm xúc trao cho mình quyền. Nó không trao cho anh quyền gì cả.

Anh đặt bức ảnh lên tờ báo, ngay dưới tiêu đề. Tình yêu cũ và tội ác mới chạm nhau mà không hiểu nhau.

Rồi anh đi về phía cầu thang.

Mỗi bước đều tốn sức. Hành lang kéo dài trước mặt. Tay vịn uốn lượn trong bóng tối. Ở đầu cầu thang, Damien dừng lại. Những bậc gỗ mòn đi xuống trước mắt, tối, hẹp, gần như đang chảy.

Anh đặt tay lên lan can.

— Tôi sẽ đi, anh nói.

Anh đang nói với ai? Người vô gia cư? Nielle? Đứa trẻ từng là anh? Hay Christ vô danh mà cuối cùng anh đang tiễn biệt? Anh không biết.

Một cơn buồn nôn dữ dội dâng lên cổ. Chiếu nghỉ chao đảo. Tường khép lại. Bậc đầu tiên biến mất trước mắt.

Damien định giữ mình lại. Anh không nhận ra một dây giày đã tuột.

Khi anh định bước, sợi dây kéo lê bị kẹt dưới chiếc giày kia. Chuyển động dừng đột ngột. Bàn chân hụt chỗ đặt.

Anh ngã.

Vai anh đập vào tường. Tay chụp vào khoảng không. Sọ đập vào một bậc, rồi một bậc khác, trước khi đập nát ở chân cầu thang với một tiếng trầm đục.

Sau đó, không còn gì nữa.

Ngoài kia, trời lại bắt đầu mưa.

--------------- HẾT ---------------

Đầu »