فصل شانزدهم
این وسواسِ ستایشِ عشقی ناممکن که به‌گونه‌ای تاریک هاله‌ای دور او می‌کشید، کم‌کم با هر موجِ بازگشت از نفس می‌افتد. آنچه هنوز او را در آن نگه می‌دارد: نمایش‌دادنِ بیش از حدِ همه‌چیز.
هرچند آزادی‌خواه است، اگر می‌توانست انتخاب کند که دیوانه‌وار دنبال قربانی‌اش بیفتد و سال‌ها خستگی‌ناپذیر تعقیبش کند، دست‌کم این هیجان توجیه‌پذیر بود. اما چون تا مغز استخوان «دامینی» است، همین تعرض‌هایی را که ممکن بود زن تحمل کند، در خیال به شکل آواز سحرگاهی، نثر یا شعرهای دوازده‌هجاییِ الکساندرین درمی‌آورد.
بیش از یک دهه، نیِل مثل فرشتهٔ نگهبانی بدخواه در ذهنش جا گرفته بود. از سرِ بی‌احتیاطی، این حضورِ شبح‌وارِ الههٔ الهامش بارها سد راه او شده بود. مثل نی‌ای خم‌شونده در باد، مثل ابلیسکی که قرن‌ها را به مبارزه می‌طلبد، نامحسوس در میان نوازش‌ها و واژه‌های عاشقانه‌ای که به زنان دیگر داده می‌شد جا خوش کرده و می‌رویید؛ زنانی که پس از او آمدند بی‌آنکه جای او را بگیرند. شگفت‌ترین لمس‌ها و افراطی‌ترین خلوتگاه‌های عاشقانه فقط اندک‌اندک از نقش‌هایی که در خاطره‌اش مانده بود می‌کاستند. چون حافظه و پیامدهایش دیر آشکار می‌شدند، ناآگاهی از آن‌ها بهانهٔ ادامه‌دادن را معتبر می‌کرد…
رؤیاپات میلن، همسر سابقش، را به یاد می‌آورد که فقط شش هفته پس از اسباب‌کشی شتاب‌زده و ناگزیر او را فراخوانده بود. در آن دیدار اصرار داشت سرپرستی لیزیان را به عهده بگیرد، چون دختر گاهی او را می‌خواست. میلن، با این بهانه که باید جای دیگری چیز دیگری را تجربه کند، برای محکم‌کردن استدلالش افزود هیچ سازشی میان لیزیان و معشوقِ میلن نمی‌تواند فضای اغلب متشنج میان آن دو را آرام کند.
در واقع، از سر دوستی، عشق مادری‌اش را قربانی می‌کرد تا دامین این گودالی را که برای خودش کنده بود پر کند؛ شمِ بی‌خطایش می‌گفت هنوز نتوانسته خودش را جمع کند. هم بی‌پیوند و هم زنجیرشده، بی‌نیِل.
کمتر از پیش از رفتن ناگهانی‌اش می‌خورد و می‌خوابید. افزون بر آن، برای شناخت محلهٔ تازه مردد بود. نه شهامت مهاجران واقعی را داشت نه سماجتشان را برای پیدا کردن جای خود زیر آفتاب؛ به سوی نقطهٔ خطرناک بی‌بازگشت فرو می‌رفت.
سرانجام دامین در پوستِ سرپرست خانواده‌ای تک‌والد به خیابان صلح پرافتخار برگشت، چون در روابط مسالمت‌آمیزشان والدین لیزیان تصمیم گرفتند بهتر است کودک از ریشه کنده نشود. فرشته… و معشوق رفتند.
بی‌آنکه همان لحظه متوجه شود و بی‌آنکه میان رخدادهای کلیدی زندگی‌اش پیوند بزند، این اسباب‌کشی شتاب‌زدهٔ دوم، این بازگشت به خانه با لیزیان، در پنجم آوریل انجام شد. — پنجم فوریه گریخته بود، دور، خیلی دور از قدم‌های الههٔ الهامش. تصادف؟… — سال پیش، همان جداییِ هماهنگ، پایان زوج میلن و دامین… پنجم ژوئیه. هم‌زمانی؟… مرگ جسمانی مارلین مونرو، پنجم اوت. — هیچ ربطی ندارد!
فکر شروع دوباره در این محلهٔ «فوبورِ شیره‌چسبان» که به سرنوشتش چسبیده بود روحیه‌اش را بالا می‌برد. دو برابر خوشحال بود که با لیزیان زندگی می‌کند و برای دیدن احتمالی نیِل شانس تازه‌ای دارد.
همسر سابق درست دیده بود: آن آپارتمان کوچک سه‌اتاقه در پلاتو-مون-رویال او را چون ماری در حلقه‌های خود و همچون گیره‌ای آهنین می‌فشرد و می‌فرسود. این خانهٔ کوچکِ همکف، بیش از حد تاریک، جلو فقط یک پنجرهٔ متوسط داشت که نورش از میان پله‌هایی که آن را از رهگذران می‌پوشاندند خط‌خطی می‌شد. پشت خانه هم فقط یک پنجره بود، با فرمانروایی سایه و ورق زنگ‌زدهٔ انبار.
زمان در این قفس بدتقسیم و بدجای‌گرفته کش می‌آمد. فقط گربه‌اش تسلی‌اش می‌داد. اما همچنان حس می‌کرد حرکت‌های نیِل را بالای سرش می‌شنود. در خیال او، این بدل‌های ناگهانی همهٔ صداقت و حقیقت قدم‌های دلبرش را پیدا می‌کردند. این میل را با چنان سماجتی می‌پروراند که جسارت رؤیاپردازی‌اش امکان دنبال‌کردن او از سوی نیِل را در ذهنش ساخت.
گاهی همسایه‌های واقعی‌اش را دید! از همان لحظه، صداها دیگر در گوشش آواز نمی‌خواندند؛ پرحرفی می‌کردند یا دعوا. دیگر همان قدم‌ها نبودند که با او حرف بزنند؛ نه همان پاهایی که احمقانه به پیشانی پله‌ها می‌خوردند و گیر می‌کردند؛ نه همان شیوه و ساعت‌ها برای شستن ظرف‌ها. حتی ارگاسم‌ها هم دیگر آن ظرافت را نداشتند!
دیگر نمی‌توانست خودش را سرگرم کند. نه طراحی و نه نوشتن چیزی به او نمی‌گفت. تنها سرگرمی‌اش: گاه‌گاه نواختنِ ویولنی که پدرش با دست‌های قوی، زبر و ماهرش ساخته بود. حفظ تمرکز لازم برای نواختن دشوار بود، نه آن‌قدر از کمبود استعداد، بلکه از نبود الهام‌بخشش. مدام با خود تکرار می‌کرد: «هنر بدون الهه‌های الهام چه ارزشی دارد؟»
رؤیابین ناسپاسیِ زمان را فقط با اشک و کلیشه‌های روانی، با عکس‌های ذهنی از الههٔ الهامش دفع می‌کرد؛ تصویرهایی که بازمی‌جهیدند و دوباره می‌گریختند و در هر ظهور، گویی از فرسودگی، محوتر می‌شدند. با شتاب این گریزها را در دکورهایشان با روتوش‌های خیالی اصلاح می‌کرد؛ خاطراتش را پیش از آنکه به ژنده‌ها بدل شوند وصله می‌زد. در مجموع کمی بیش از یک هفته ــ که ارزش ماه‌ها یافته بود ــ از اسباب‌کشی پنجم فوریه، آن ترکِ پیش‌بینی‌نشده اما در همان لحظه ضروری، گذشته بود.
دامین از نیِل هیچ انتظار نداشت، جز رؤیاهایی هرچه بخارآلودتر که بی‌آنکه بداند از زخم‌هایی برمی‌خاستند که نیِل در این بازی نصیبش کرده بود. از هر «توبه» معاف شده بود، چون الههٔ الهامش را از وجودِ پستِ خود رها کرده بود، و از خود می‌پرسید خاطرات و برداشت‌های نیِل، اگر چیزی از آن‌ها نگه داشته باشد، با چه رنگ‌هایی سفر خواهند کرد.
اینکه بتواند از عشق‌های دیگر زندگی نیِل متمایز شود، از مردان نوازش‌شده‌ای فاصله بگیرد که روزی میان فراموشی‌های مقطعیِ او در پیری، شکننده و زیبا در آستانهٔ ابدیت، رژه خواهند رفت. اینکه پایان خودش را پیش از پیرشدن، غرغروشدن و بدشکل‌شدن از زندگی جهنمی افسردگی سبک کند؛ نابرابری در برابر عشق‌های نیِل را به تفاوتی اندکی آزاردهنده تبدیل کند که حتی ته فهرست در دفتر رقصی کوچک و طلایی ثبتش کند. و پس از تانگوی استبدادی‌شان، سرانجام برای والس بی‌پایان همدیگر را در آغوش بگیرند.
هنوز پا در فقر داشت؛ پس‌اندازش صرف ضدعفونی‌کردن روح نیِل از لکهٔ حضور رؤیابین شده بود. مردد بود: پولش در نیم‌بطری اسکاچ بخار شود یا در عطر گل‌ها غوطه‌ور شود؟ توان ریسک؟ اندک.
— احمق! گل؟ هیچ‌چیز اصیل‌تری پیدا نمی‌کنی؟ یک طراحی؟… نه، آن را هم مثل قبلی پاره می‌کند. — شعر؟ نامه؟… آیا اصلاً نوشته‌ام را خواهد خواند؟ — دیگران چه به او داده‌اند، من چه می‌دانم؟… نمی‌دانم… — حتماً خیلی بهتر، روشن است! — هرچه، گل‌ها برای او خداحافظی‌ای نرم‌تر خواهند بود، بی‌آنکه خودش مفهوم زمان را در نظر بگیرد…
صبح چهاردهم فوریه خودش تحویلشان را بر عهده گرفت: چهار گل داوودیِ فوجیِ باشکوه و، به‌عنوان امضا، یک گلِ پرندهٔ بهشتی. رز؟… نه. او دامین را آدمی متعارف نمی‌شناخت. حاشیه‌نشینی دنبالش می‌کرد. بااین‌همه، روز ولنتاین بود.
در این دیدار نمی‌خواست کسی را ببیند، چون این بسته، این معنایی که با احتیاطی تقریباً مقدس حمل می‌کرد، مرعوبش می‌ساخت. قلبش از ترس می‌تپید. آن پلکان خاکستری که برای آسان‌کردن پایین‌آمدن یا بالا رفتنِ الههٔ الهامش از سرِ شوق برف‌روبی کرده بود، آن درِ آبیِ تلخ در بالا، آن توطئه‌ها و اتهام‌های جنون که مثل سربروس‌های دوسر دوباره به او حمله می‌کردند: همه دردش می‌آوردند. کف دست‌های عرق‌کرده‌اش انگار تا استخوان گود می‌شدند و پاهایش می‌لرزید.
با دشواری سرگیجه‌هایی را که حتی حرکت‌های عادی‌اش را مختل می‌کرد مهار کرد و بی‌صدا ساقه‌های دسته‌گل را در صندوق پستی بی‌قفل گذاشت؛ صندوق شکل گلدان گرفت. بعد، مطابق وسواس دیگری، زنگ را زد و وحشت‌زده گریخت.
آن گل‌ها در روزهای بی‌پایان و خاکستری خوراک روحی رؤیاهایش شدند. تمایل‌های خودکشی‌اش را تا بازگشت به خیابان قدیمی مهار کردند. خیابان صلح پرافتخار…
***
شگفت آنکه پس از استقرار دوباره با دخترش در خانهٔ سابق، یکی از نخستین تصمیم‌هایش دیدار پدر برویِت بود که از پیش مشغول بازسازی همان جایی شده بود که شاهد بحران‌های دامین بود.
ساده دربارهٔ بهبودهای این مکان حرف می‌زدند؛ جایی که رؤیابین را تعقیب می‌کرد و لرزهای سرکش از او می‌گرفت.
— کار زیاد مانده، آقای برویِت؟
— نه! بد نیست! گچ‌کاری تمام شده، رنگ‌آمیزی هم زود انجام می‌شود. همه‌چیز سفید می‌شود. نه مثل رنگ‌هایی که تو زده بودی. نه، معلومه! — و نقاشی دیوارت را فراموش کن!… دیگر نیست!… برای پوشاندنش با آستر سفید جون کندم. یادم نمی‌آید چه نوشته بودی، و نمی‌دانم چه جور رنگِ اسپریِ «پوش‌پوش» استفاده کرده بودی… هی از زیر می‌زد بیرون. مجبور شدم سه دست آستر بزنم.
تازه سنباده‌زدن را نگو! برای پاک‌کردن رد قلم‌موها مثل شیطان سنباده زدم!… (آیا می‌دانست نقاشی دیواری برکت داده شده بود؟ آیا حافظه‌اش آن‌قدر خراب بود که جمله‌ای سه‌کلمه‌ای را فراموش کند؟ «دوستت دارم، نیِل!»)
صاحبخانه، مطابق طبیعت پرحرفش، جزئیات را پشت جزئیات می‌چید. دامین نیز مطابق شخصیت خودش وانمود می‌کرد گوش می‌دهد و علاقه‌مند است، درحالی‌که جایی دیگر رؤیا می‌دید… فقط کمی بالاتر…
قدم‌هایی را دنبال می‌کرد که بالای سرش دور می‌زدند. الههٔ الهامش دوباره با همین قدم‌های نالان افسونش می‌کرد. همان‌جا می‌مرد: دلش برای این موسیقی تنگ شده بود. گیج و مبهوت درمی‌یافت شاید بیش از خودِ روحی که این تعالیِ اغواگر از آن سرچشمه می‌گرفت، عاشق همین ضرباهنگ‌های افسونگر شده باشد. اما قدم‌ها، مثل خارهایی که پوستش را می‌خراشیدند، رفت‌وبرگشتشان را ادامه می‌دادند، گویی بی‌صبریِ دردناکِ انتظاری بیهوده را بیان می‌کنند.
(— از زندگی‌ام بیرون بروید، ای قدم‌های شکنجه‌گر! چه تناقضِ عاشقانه‌ای: دلم برایتان تنگ شده بود! ملودی شما روح مرا از هر تار دیگری جز تارِ الههٔ الهامی که می‌ستایید برهنه کرده است. اما پیش از آنکه در دعایی از اشک فرو بریزم دور شوید. فرار کنید، پیش از آنکه قلبم را چون گواهیِ عشق بالا بیاورم!) در درونِ خود، پریشان و از پیش اسیرِ مکشِ رؤیاپردازی، چنین التماس می‌کرد.
با اطاعتی دوست‌داشتنی، قدم‌ها جدا شدند، ترسان و مردد، به سوی پله‌های ممنوع رفتند. — (آپِرکات به ذهن، هوک مستقیم به قلب.) روشن‌شده با این ضربه‌های افشاگر، بی‌وقفه داستانشان را با قاطعیت می‌خواندند و می‌رفتند خواسته‌هایشان را لو دهند. پله‌به‌پله، شعرشان قافیه‌ها و کنایه‌هایش را با جمله‌بندی ظریف نشان می‌داد. — (ایست!) مسیر قصدشان را قطع کردند تا در تعظیمی مغرور، لذت ادامهٔ این پیام پنهانی را به زبانی فرعی بسپارند.
مترجمی تازه و متأثر بیهوده سخن می‌گفت: دستِ خستهٔ الههٔ الهامش با کنجکاویِ آزرده خلأ صندوق پستی را می‌کاوید، به امید یافتن تکذیبی. انگشتان پری‌وار، ناامید و به آخر خط رسیده، عصبی به چیزی که «صندوقچهٔ جواهرِ پستی» می‌نامیدند ضربه می‌زدند و به زبان خود می‌گفتند: «چی؟ هیچ! نه گل، نه پیام؟ صندوق پر از اندوهی است که نمی‌توانم بفهمم. حالا نوبت من است که از خلأ زخمی شوم. چه کرده‌ام؟… من که با بازگشتش انتظار شادی داشتم، حالا همان بی‌اعتناییِ حساب‌شده‌ای که نشان می‌دادم مرا متهم می‌کند. — آن عوضی! — عشقمان را از من دزدید!» دیگر هیچ! نه قدمی، نه واژه‌ای! سکوتی مرگبار مثل صاعقه دامین را در این غیبتِ روح که بوی آخرین سفر می‌داد زد.
— خیلی رنگ‌پریده‌ای، دامین! خوبی؟ صاحبخانهٔ سابق نگران شد و وقتی رؤیابین جواب مثبت داد، با شوق بیشتری به فهرست پروژه‌های بازسازی ادامه داد.
دامین گاه‌به‌گاه مکانیکی سر تکان می‌داد تا نشان دهد گوش می‌کند، اما به فکرهایش برگشت. «نیِل، با این حرکت‌ها لذت دریافت آن دسته‌گل را که تا امروز حتماً پژمرده شده نشان می‌دادی، یا می‌خواستی دلسوزم کنی؟…»
پیش از آنکه غش کند و واکنشی پیش‌بینی‌نشده تصویر عادی‌بودنی را که برای آن مرد خستگی‌ناپذیر ساخته بود خراب کند، دامین خداحافظی کرد؛ از همان دلقک پیر و ناکامی که درضمن منفعت داشت رابطهٔ خوبش را با هنرمندی حفظ کند که هنوز با رفتارهای عجیبش می‌توانست به ملالِ خیابان رنگ‌وبافت ببخشد.
— خوشحالم دلت برای ما تنگ شده بود، گفت.
— بله، همین است، آقای برویِت، برای شماها… برای شماها، رؤیابین نتیجه گرفت و در را پشت سر بست، اما پیش از آن آخرین نگاه را به سقف انداخت و نیِل را با انتظارهای خودش، هرچه بودند، تنها گذاشت.
***
رؤیاپات ارزیابی می‌کند که تقریباً از آن بیرون آمده. تابوت بی‌رحم‌ترین خاطره برای همیشه در گودالی گل‌آلود بی‌حرکت مانده؛ خاکی آلوده که ناپاک را پاک می‌کند. هرچند چند شبح فرساینده و کنترل‌ناپذیر هنوز مانده‌اند، پایانشان از او می‌گریزد. اما باید به تاریکی‌هایش برگردد.
به خروج‌های مکررش فکر می‌کند… تا آستانهٔ در. فقط برای دیدن نوری. از خانه‌ای به خانهٔ دیگر، از نخستین محل زندگی‌اش تا کارگاه، همچنان امید داشت روشنایی‌ای فقط از یک جهت بیاید. چپ! همیشه نگاه به چپ. جایی که برویِت‌ها زندگی می‌کردند، جایی که بیشترین رؤیا را داشت؛ جایی که هنوز، امیدوار بود، نیِل زندگی کند.
امید داشت الههٔ الهامش را در این ورودیِ حیاط، در این تونل خاکستریِ ساختمان ببیند؛ راهی که او ناچار بود برای بازگشت یا رفتن به کارها و آزمون‌های شخصی‌اش از آن بگذرد.
سرنوشت انتقام‌جو افکارش را مسموم می‌کرد، چون هرگز ندید او ظاهر شود یا به سویش بیاید. هرگز!… هیچ! حتی در این پیاده‌روی‌ها، جایی که شانس خیالیِ برخورد با او به توهین بدل می‌شد. فقط با پرت‌وپلاگویی در داستان‌های عجیب‌وغریبی که با عدد نام‌گذاری می‌کرد به این ناسزاها رنگ می‌داد. «اتوپیای نیِل ۲۵۰۰!» غرابت این رؤیاها در دورشدن تدریجی از هر احتمال عادی برای گرم‌کردن قلبش بود.
نه، از آن چیزی که می‌توانست زندگی دومش در خیابان صلح پرافتخار باشد هرگز هیچ.
وقتی ذخیرهٔ رؤیاهای روزانه‌اش ته کشید و در محله و پیرامون خانه می‌چرخید، میان آغاز «اتوپیای نیِل ۲۵۰۱» و چرتی برای دوباره پرکردن انبار طرح‌های ناخودآگاه و تازه مردد بود. یکی از بندهای کفشش باز شده بود؛ ناخودآگاه بستش بی‌آنکه رشتهٔ فکر را قطع کند. سرانجام چون این پیاده‌روی را از پیش بی‌ثمر می‌دید، برگشت. — شگفتیِ خارق‌العاده. — در هیجان، هنگامی که از جلوی ملک برویِت‌ها می‌گذشت، صدای الههٔ الهامش را جایی بیرون از پیچ‌وخم خیال خودش شنید.
فرصت عالی بود تا بی‌اعتنا را در سادگی‌اش غافلگیر کند. اما تردید برای غافلگیرکردنش میان خجالت و ترس تاب می‌خورد. سرنوشت، همچنان زیرک، به جایش تصمیم گرفت. نیِل بی‌آنکه حضور رؤیابین را حس کند به خانه لغزید و جمله‌ای آخر پرتاب کرد؛ توصیه‌ای با طنین التماس.
— مهم‌تر از همه، چیزی به دامین نگویید!
— قول می‌دهم، نیِل!
صدای الههٔ الهامش، همین التماس کوتاه، او را لو داده بود و قولی که پس از آن آمد صحنه را افشا می‌کرد. استنتاجِ زمینه برای رؤیابین به بازی کودکانه‌ای بدل شده بود.
(— «نیِل که روی یکی از پله‌ها نشسته بود، دورش همان نوجوان‌هایی بودند که در دام‌های زندگی کم‌کم مرد می‌شدند. همان مغزهای ترک‌خورده، با بروس در پیشاپیش؛ همان گروهی که اجازه می‌داد لذت‌های تقلبی را مصرف کنم، خوشبختانه هرچه کمتر. گروهکی بزهکار که برای بدبختی من… وفاداری به قول نخستین فضیلتشان است و خیانت به راز، مجازات نهایی دارد!»)
نفوذ این امواج در هر چاکرای او، به‌جای آزار ناخودآگاه، ناگهان توان رؤیاپردازی‌اش را هفت برابر کرد. دیگر لازم نبود برای تجدید نیرو بخوابد؛ برای ماه‌ها تغذیه شده بود. میلیون‌ها «اتوپیای نیِل»؟
ماهیچه‌های صورتش بی‌بیان بودند، گویی تجلیِ صوتی و دامنهٔ واژه‌های الههٔ الهامش آن‌ها را سیمانی کرده باشد. فقط به کمک واکنش‌هایی که عادت‌های قدیمیِ این خیابان در او ساخته بودند توانست وارد خانه شود. خوشبختانه لیزیان از پیش در تعطیلات تابستانی خود را از شهر پاک می‌کرد و در روستا ظاهرِ شهری‌اش را از دست می‌داد؛ بنابراین مسئولیت‌ها از دوش دامین برداشته شده بود. دخترش شاهدِ گیجی او نمی‌شد.
آنچه نیِل گفته بود وقتی پشت پیانوی لیزیان نشست تا احساساتِ تحمیل‌شدهٔ تصادف را تخلیه کند، مثل کمانه به پرده‌های گوشش می‌کوبید. نخست بی‌حس، بعد تسلیم آرامش موسیقی شد و تقریباً همان نت‌ها را بی‌وقفه تکرار کرد. — (سل، سل، سل، سل دیز، لا، سل. سکوتِ دوضربی (نیم‌پاوز). و دوباره، و «بازدوباره»…). این جملهٔ موسیقایی بی‌رحمانه فضای صوتی را اشغال می‌کرد. مثل دو خط موازی، نت‌های سیاه و آواهای لکنت‌دار در حالتی آشنا زمزمه می‌شدند: «Ba, Ba, Bi, Bo, Bi…»
این لکنت رنگی که از آخرین لحظهٔ زندگی مشترک با میلن آمده بود، این دادائیسمی که گاهی به‌عنوان پس‌نوشت در نامه‌های فراوان و بی‌فایده‌اش استفاده می‌شد، این پیام منحرف، او را به واقعیت برمی‌گرداند. مثل سیلی‌ای بود که تنبیه‌های کودکی را یادآوری کند.
در این چرخش دائمی همان شستی‌های پیانو، هر ضربه به سیم‌ها پرسش‌هایی ناراحت‌کننده و ناهماهنگ را طنین می‌داد.
— این رازِ تضمین‌شده با قول شرف چیست؟… چه توهین یا ترسی زاده‌اش کرده بود؟… چرا فقط از نقطهٔ پایان افشا بهره بردم؟… باز و باز پرسش‌ها می‌جوشیدند و می‌پاشیدند. چه به رخدادها مربوط باشند، چه امضایشان گذشتهٔ دامین باشد یا در اکنون رؤیاپات خون بدهند، همه به او حمله می‌کردند؛ چه روی کاناپه دراز کشیده و بقایای خاطرات بازشده را تماشا کند، چه فروکوفته پشت پیانو، با اشک‌های ریز روی عاج‌ها.
***
با گذر ساعت‌ها و روزها، رنگِ صدای الههٔ الهامش که بر حافظهٔ شنیداری او نقش بسته بود، روشنگری‌هایی پُرمایه نثارش می‌کرد. مثل تیله‌هایی که کودکی در کیسه‌ای با خود بکشد، پنهانی و دور از چشم همه آن‌ها را روی هم می‌غلتاند، گویی واقعیت را منحرف می‌کند.
تا پاییز، همان واژه‌های ربوده‌شده ــ «مهم‌تر از همه، چیزی به دامین نگویید!» ــ در رؤیا و بازی‌های ذهنی او تبدیل شده بودند به: «مهم‌تر از همه، به دامین نگویید که دوستش دارم!» اعتبارهای عاطفی‌ای که هیچ‌گاه سعادتِ نقدکردنشان نصیبش نشد. همهٔ آنچه در این فصلِ آخر به دست آورد به خبری خردکننده و غم‌انگیز خلاصه شد. الههٔ الهامش نیز به نوبهٔ خود گریخته بود؛ این خبر را از منبعی مطمئن داشت. — چگونه می‌توانست میا را باور نکند، وقتی با گفتنِ اسباب‌کشی خواهرش بر تازگیِ آن تأکید می‌کرد، یعنی اینکه پس از روان‌نمایش‌های تلخِ او رخ داده بود؟… این دو افشا اثرِ گذرنامه و چراغ سبزی برای خیابان‌های ناشناخته داشتند.
دامینِ ناکام روزبه‌روز کمتر می‌توانست زهد داوطلبانه و خودارضاییِ وقف‌شده به شبح نیِل را تحمل کند؛ همان شبحی که ناسپاسیِ فرضی‌اش حالت تهوع می‌آورد. مرد بود، نه قدیس، با میل جنسی رؤیابینی که مهارش را از دست می‌داد؛ پس فریب ابتذالِ عادی را خورد.
عشق‌های تقلبیِ شب‌های بیش از حد کوتاه را شناخت، نوازش‌های نرم و مؤدبانه و زنانی با واژه‌های عاشقانهٔ فاسدشدنی. از نفرتِ این خیانت‌ها به الههٔ الهامش و زیر فشار ناکامی، سرانجام خودش را در رابطه‌ای به دام انداخت که از پیش آن را آزاردهنده پیش‌بینی می‌کرد. آن پیوند را عمیق‌تر کرد، با تن و جان، گویی خود را تمام‌وکمال در آن گم کرده باشد…
از او بلندقدتر، از نیِل کوتاه‌تر. تحصیل رهاشده از نوجوانی. عضو سابق گروه موتورسواری مشکوک و رقصنده با پنج یا بیست دلار، بسته به موسیقی… زندگی سخت و تلخ، پر از آزمون‌های گیج‌کننده و بی‌رحم، اما سختی‌اش پشت قدرت شخصیت پنهان بود. در ظاهر، خلاصه: «Sex and drugs, and rock’n’roll… and bad money!» این بود بیشون.
واقعاً هیچ‌چیز آن‌ها را به هم جذب نکرده بود؛ هیچ‌چیز نگهشان نمی‌داشت. جز اینکه از نظر جنسی کاملاً جور بودند. بی‌اعتراض نسخهٔ زیر را اجرا می‌کردند: روزی دو تا سه بار، هر روز. در صورت نیاز قابل تمدید.
احساس واقعی بیشون نسبت به دامین چه بود؟… اصلاً برایش مهم نبود. احساس خودش نسبت به او کمی پایین‌تر از ناف قرار داشت.
او نزدیک، در خیابانی فرعی و متقاطع با صلح پرافتخار زندگی می‌کرد. و برای رفتن به خانه‌اش، دامین مجبور بود از جلوی آن سنگرِ تابلوهای مه‌آلود بگذرد که در آن پژمرده بود. خانه‌ای که حالا میا نماد خاطرهٔ حضوری ناپدیدشده شده بود: نیِل، که اقامتش کوتاه شده بود. به‌طرزی غمگین، دوگانگی، این دوست نزدیکِ تردید، هر بار که از ساختمان می‌گذشت احساسش را کج می‌کرد.
بسته به حساسیت آن روز کند یا تند می‌رفت، لبخندی چسبیده به صورت و آغشته به لذتی تلخ. از یک سو می‌خواست از طریق خواهر نیِل بی‌اعتنایی‌اش را نشان دهد؛ از سوی دیگر پنهانی از این آرزوی بی‌معنا عصبانی می‌شد: شاید دعوتی از یکی از پنجره‌های طبقهٔ سوم برسد.
ریاکاری بی‌شرمانه. برای برانگیختن حسادت نیِل از راه شایعات، خوشبختی را بازی می‌کرد. حتی وانمود می‌کرد آن زن درشت‌اندام را صادقانه دوست دارد. — لحظه‌های صداقتش جز با لیزیان کمیاب‌تر می‌شدند. — وقتی برای توضیح رابطهٔ بیش از حد پرتحرک با آن زن بیش‌فعال واژه پیدا نمی‌کرد و مقایسه‌ها خودشان تحمیل می‌شدند، همیشه گفت‌وگو را با این تکرار به دخترش می‌بست که هنوز و همیشه همان همسایهٔ سابقِ چشم‌آبی را دوست دارد. همان نیِل که با پشتِ روح طردش کرده بود…!
***
مثل پالت کثیف و خالی نقاش، از رنگارنگی زندهٔ پاییز فقط یکنواختی خاکستری‌های خسته‌کننده مانده بود. هالووین و ارواح کوچک آن با جهشی جشن‌گونه زنده‌بودن رنگ‌های نخستین را بازمی‌گرداندند. زامبی‌های چشم‌درخشان از انرژی، جادوگران بی‌آزار با لبخندهای مقاومت‌ناپذیر، دزدان دریایی با شمشیرهای مقوایی و نسخه‌های ساده و کاریکاتوری قهرمانان روز: این دستهٔ ارواح جورواجور کیسه‌های از پیش پُرشان را جلو می‌آوردند و می‌خواستند سرریز شود. انگار هر بار این گدایان کوچک امتحان دورهٔ غوطه‌وری در سرمایه‌داری نوجوانانه را می‌دادند.
آن روز میان بیشون و رؤیابین مسابقه‌ای دوستانه بود. هرکدام در خانهٔ خودش شمارِ کودکان سرخوشی را ثبت می‌کرد که برای شیرینی یا پولِ یونیسف در می‌زدند. بازنده شب را خانهٔ دیگری می‌گذراند. — دامین نوبتی با لیزیان، که ترجیح می‌داد بدهد تا بگیرد، تافی‌های کاغذپیچ را با شوخی یا شعر کودکانه معاوضه می‌کرد؛ بی‌آنکه پیشِ کودکانی که از این مرد که گویی خودْ هم‌سن‌وسالشان بود زیادی خجالت می‌کشیدند اصرار کند…
از میان همهٔ این گدایان مناسبتی، شگفت‌انگیزترین بی‌تردید سرنوشت بود که لباس بداقبالی پوشیده بود.
— بووو! اووو!… هالووینه! می‌خوای بهم شکلات بدی؟ پری کارابوسِ کوچکی حدود ده‌ساله گفت و کدوتنبل پلاستیکی را با دستِ درازشده پیش آورده بود.
— متأسفم! فقط آب‌نبات نعنایی مانده، دامین پاسخ داد و از غافلگیرشدن کمی دستپاچه بود.
— آب‌نبات نعنایی؟ بی‌خیال! من فقط آب‌نبات واقعی جمع می‌کنم. تازه سه بار برگشته‌ام خانه تا کدویم را خالی کنم… بگو، خودت واقعاً نعناع دوست داری؟ درحالی‌که بی‌انتظار پاسخ راهش را برای کامل‌کردن گداییِ گران‌بهایش ادامه می‌داد پرسید. فقط دو قدم رفته بود که سر را به سوی رؤیابینی که جست‌وخیزش را تماشا می‌کرد برگرداند. — آقا… تویی که با دخترِ فامیلِ ما، بیشون، می‌گردی… تو دوست‌پسرشی؟
— بله، منم. — و دربارهٔ سؤال قبلیت… بله، عاشق آب‌نبات نعنایی‌ام! (در ذهنش با «la menthe» به معنی نعناع و «l’amante» به معنی معشوقه، که در فرانسوی آوایی شبیه دارند، بازی می‌کرد.)
— چه خوب که خیلی دوستش داری، خداحافظ! فریاد زد و شتاب کرد چند ثانیهٔ بی‌ثمر را جبران کند.
نتوانست جواب خداحافظی کودک را بدهد. نمی‌شد. چون روبه‌روی خانه‌اش، یک روح واقعی از پیاده‌رو گذشته بود…
بی‌ماسک، بی‌آرایش و بی‌لباسِ پری: الههٔ الهامش. نیِل سر پایین راه می‌رفت، غمگین مثل کودکی که دنبال شیرینیِ گمشده است. هم گیج بود و هم در خودش فرو رفته؛ انگار او نیز به نوبهٔ خود فکر می‌کرد. شاید دربارهٔ تکه‌جمله‌ای که صرفاً از سر تصادف شنیده بود. تصادفی عادی اما لعنتی.
مات و خاموش، احمقانه دورشدنش را نگاه کرد که به سوی تونل خاکستری خانهٔ برویِت‌ها می‌رفت، مثل دختر کوچکی بداقبال که زیر لب به سرنوشتی غر می‌زند که یکی از دیدارهای کمیابش را خراب کرده.
رؤیاپات هم خشمگین می‌شود. «لعنتی! لعنتی! لعنتی!… سه بار لعنتی!» فریاد می‌زند و با دو مشت گره‌کرده چنان به کاناپه می‌کوبد که ناخن‌ها در کف دست فرو می‌روند. می‌داند خاطره‌ای شبیه این دوباره سربرمی‌آورد: در وفور بازیابندهٔ رؤیاهایش شگفت‌انگیز، اما در واقعیت بسیار نادر و برای احساس هر دو موجود زیان‌آور، به‌سبب بی‌ثباتی رؤیابین.