فصل دهم
مرکز توفان هنوز بالای سرش نیست. خشونتش موذیانه افزایش می‌یابد. نیروی الکترومغناطیسی ردها و نشانه‌های بازگشت به گذشته را تشدید می‌کند. زمان‌های سپری‌شده اکنون را مهار و گیج می‌کنند. آن جانور رؤیا می‌بیند، از درد به خود می‌پیچد؛ از بیرون چیزی دیده نمی‌شود.
صداها به هم می‌ریزند؛ آکوسمی‌ها، این صداهای بی‌منبع، بی‌امان در پی نابودی اویند اما مجبورش می‌کنند برای بقا بجنگد. روبه‌رویش این تصاویر زهرآگین با او درگیر می‌شوند و به دوئل دعوتش می‌کنند، اما ذهن خلاقش او را وامی‌دارد این تجربه را نوعی هومیوپاتی روان‌شناختی بداند…
به‌زودی ساعت هجده می‌شود. زمان معمول اخبار تلویزیونی: رنجی که تحملش ناگزیر است. رنج‌ها بیش از حد فراوان‌اند و گروه‌گروه از راه می‌رسند. در سراسر جهان، از سده‌هایی بی‌شمار، آدم‌ها به جان یکدیگر می‌افتند. (آداب و رسوم؟…)
رؤیاپات برای خشونت‌ورزیدن به خودش به کمک هیچ‌کس نیاز ندارد. کافی است شیرهای حافظه‌اش را باز کند و بگذارد با هل‌دادن‌های پیاپی به دوره‌ای برده شود که گرد الهه‌اش می‌چرخید. کاناپهٔ نرم، با نرمی‌اش او را در دل درد می‌فریبد، و دامین می‌گذارد موسیقی بتهوون در سفر ادیسه‌وارش آرام تکانش دهد.
دست راستش جان می‌گیرد و نرم می‌شود، درحالی‌که انگشتانش حرکت دورانی اجرا می‌کنند. این حرکت غریزی تکرار ناخودآگاه عمل نوشتن است؛ همان کاری که زمانی می‌توانست به ساعت‌های سختش سیلی بزند. ارتباط، فهم می‌آفریند…
— ارتباط! ارتباط! دیگر فقط همین هدف در ذهنم مانده! دامین درحالی‌که آهی بلند و سنگین به‌سوی طبقهٔ سوم روانه می‌کرد، فریاد زد. — برایش بنویسم؟… دوباره بی‌جواب؟… چند نامه در ناراحتیِ کلماتی نوشته‌ام که هرگز در قالب تشکری گرم یا حتی تأیید رسمی دریافت بازنگشته‌اند؟… چگونه وادارش کنم خودش را زنی صاحب‌فکر، یک «Hard Headed Woman»، الههٔ اصیل نبوغ خلاق من بداند؟ با چه نیرنگی کاری کنم شورم را هماهنگ در خود ذخیره کند و پیام‌هایم را آن‌قدر مخملی کند تا سرانجام خانهٔ خودش را با وجود من پیوند بزند؟…
الهامش به‌سبب خونسردی تغییرناپذیر همسایه بند آمده بود و نقاط حساس نیِل، این زنِ متولد برج عقرب، را ارزیابی و اندازه‌گیری می‌کرد. در جست‌وجوی مناسب‌ترین قالب ادبی بود؛ قالبی که بی‌خطا و با ظرافت نیت‌هایش را، از سست‌ترین تا صریح‌ترین، منتقل کند.
— این‌همه حرف برای گفتن دارم. این‌همه تصویر که باید به کلمات بدل کنم، این‌همه احساس پنهان در ته افکارم که باید به او بسپارم. — ژست، نه نثر. — یک شعر؟… شاید؟… — اصالت کارلوس را ندارم؛ نه دانش او را و نه سبک کوتاه و مستقیمش را؛ اما بیانِ غنایی امتداد روح من خواهد بود.
درحالی‌که دست از دیده‌بانی نمی‌کشید و گهگاه به در نگاه می‌کرد، دامین آرام پشت میز آشپزخانه نشست. فقط یک برگ کاغذ و قلمی بسیار معمولی جلویش بود. نفسش را نگه داشت و از شکمش انرژی حیاتی‌ای بیرون کشید که باید شعر شایستهٔ الهه‌اش از آن زاده می‌شد. سپس، خودجوش و همچون قافیه‌پردازی بی‌گناه، چند بند ناهماهنگ نوشت و بعدتر صیقلشان داد…
(دیدار با یک پری…
رؤیایی در واقعیت.
زیبایی افسونگر!
جادویی دل‌انگیز…
یا بی‌رحمیِ ناخودآگاه؟
زود، باید فراموش شود
آن آدمکِ حقیر که روی پاگردت
برای آرام‌شدن می‌جست
روحی که در یک دم…
…آشفته‌اش کرده بود.
زود! یک فکر دیوانه‌وار پیشکش کن!
آرزوی یاری
به همهٔ زنانی که به جادوگری متهم و سوزانده شدند،
بی‌رحمانه،
به دست قوانینِ بیگانه.
و در آینده‌ای در دسترس
در چشم‌های آسمانی‌ات غوطه‌ور شوم،
تا کامل گردم.
برای همیشه…
…جادوگر، حتی ساحر!
در را به رویم باز کن،
در روشنای روحم! )
قلم هنگامی که نامش را پای این انبوه کلمات امضا کرد آهسته شد؛ چون چند سطر خاطرهٔ اهانتی به آن پری، حماقتی که از یاد برده بود، را زنده می‌کردند. شگفتی خیال ادبی محو می‌شد و تردیدِ آخرین حرکت نوشتن خاطره‌ای متفاوت و نفرت‌انگیز را بالا می‌آورد…
— یا دوستم داری!… یا می‌روی!
این هشدار که از اتاقک خودش به سوی نیِل پرتاب کرده بود، فرومایگیِ مردی خودپسند، ناکام و گرفتارِ ژست‌های مردسالارانه از آب درآمده بود. بی‌آنکه نه دلیلی برای چنین رفتاری داشته باشد و نه حتی ویژگی‌های لازم برای چنین تیپی از مرد، این فریادِ حمله‌وار را برای جلب توجه همسایه و نیز نمایش‌دادن خودش پیش دیگران به کار برده بود؛ گروه کوچکی از جوانان بی‌تجربه که بروس نقش رهبر معنوی‌شان را بازی می‌کرد.
این‌ها آزادی تازه‌به‌دست‌آمدهٔ دامین پس از شکست زناشویی‌اش را پر می‌کردند و در عوض رایگان او را از داروخانه‌های ممنوعه‌شان بهره‌مند می‌ساختند. آیا ماری‌جوانا، آن سیرنِ گیاهی، او را به سواحل خودبزرگ‌بینی کشانده بود؟ یا عشقی که از همان ابتدا ناممکن حسش می‌کرد؟
روح رؤیاپات دچار آشفتگی انکارناپذیری می‌شود که در شاخه‌های درهم‌تنیدهٔ خاطراتش جا می‌گیرد. ریشهٔ این سرگشتگی در همان بازگشت به گذشته است که هنگام سرودن شعر، دقیق‌تر هنگام امضاکردنش، به‌طور ذهنی رخنه کرده بود. این سرگیجه دوباره از او احساسِ تبدیل‌شدن به خاطرهٔ شخصی دیگر را بیرون می‌کشد… همچون بازتاب، پژواک یا تلنگری از وسواس عدد دو: ساختار شک که الزاماً دست‌کم دو جهت را تحمیل می‌کند. ورم‌کرده از تردید، این ملالی که به او چسبیده اعتمادش را سرکوب می‌کند. عزمش محو می‌شود.
دوباره خود را جمع‌وجور کند با راه‌حلی ساده‌لوحانه؟… چرا نه! — مشکلش را ده برابر کند تا آن را دچار کم‌خونی و ناتوانی سازد!
وقت اندک بود، چون برای خودش دوره‌ای بیست‌وچهارساعته از درون‌نگری عمیق برنامه‌ریزی کرده بود. بنابراین تصمیم گرفت با واردکردن یک نابهنگامیِ زمانی در این بازآفرینیِ جداشده از گذشته‌اش به خودش دروغ بگوید. در حافظه‌اش حفاری کند، در این حفره‌هایی که ماجراهای مشکوکِ زیسته با آن گروه جوانان حقه‌باز در آن کمین کرده‌اند.
رؤیاپات خودش را، دامین را، می‌بیند که آنجا روبه‌روی این قافیه‌های نوشته‌شده روی کاغذ آبی نشسته و خودش را فریب می‌دهد. دروغ زمانی لازم است، چون آن سال حافظه‌اش او را دورتر، عقب‌تر می‌برد…
— یادم می‌آید!…؟…! حدود دو هفته بعد از آن اولتیماتوم وحشتناکی که به نیِل داده بودم!… مجبور شده بودم شهر را ترک کنم و برای تجدید قوا به روستا بروم. خودِ طلاق آزارم نمی‌داد، اما دلم برای لطافت پوست و نوازش‌های ظریفِ میلن تنگ شده بود.
پیش از رفتن برای استراحت نزد پدر و مادرم، آن‌قدر سخاوتمند، کلید اتاقکم را به بروس برویِت داده بودم و بی‌خیال گفته بودم هرطور می‌خواهد از آن استفاده کند… اما مرزهای یک نفر لزوماً مرزهای دیگری نیست. نسبیت حتی بر اصل آزادی هم حاکم بود.
در نتیجه!… وقتی برگشتم، با آن… وحشیگری نفرت‌انگیز بروس و اطرافیان بزهکارش روبه‌رو شدم. — ویرانی کامل. — در نگاه نخست، فقط دو بطری خالی شامپاین اندکی شکوهِ ظاهری به خانهٔ ویرانم می‌بخشیدند. اتاق خواب زیرورو بود؛ در آشپزخانه، تکه‌های پیتزا روی بشقاب‌ها برای دلخوشی چند مگس خشک می‌شد؛ شراب گازدار نوشیده شده بود؛ دوش اما همچنان جاری بود. کسی آب را بست…! — از اتاقک کوچکی، هم‌اندازهٔ دستشویی هواپیما، زن جوانی بیرون آمد که روپوش حمام من را پوشیده بود. ساده‌دل و از حضورم ناراحت، انگار خودش را در ابری از بخار می‌پیچید که هم‌زمان با او از آن جعبهٔ تنگ بیرون می‌زد؛ تله‌ای برای هر آدمِ کلاستروفوبیک. — تازه دوش گرفته بود.
به نظر شانزده یا هفده‌ساله می‌آمد و، اگر بتوانم بگویم… چشم‌هایی آبیِ «نیِلی» داشت. همین مقایسه فوراً سازوکار خیال مرا قلقلک داد. بااین‌حال جوانی و ناراحتی‌اش بیش از هرچیز یک حقیقت را تحمیل می‌کرد: موقعیت ایجاب می‌کرد از او محافظت شود.
از همان ابتدا، مایک، فروشندهٔ مواد گروه، که از بازگشتم اصلاً تعجب نکرده بود، صدایم زد و با وقاحت زشتی که هیچ مشکلی در آنچه رخ داده بود نمی‌دید، کوشید مرا هم وارد کارهایشان کند.
— … خوشگله! نه؟… نوبت توئه!… ما که هرکاری می‌خواستیم کردیم! نه، بروس؟!
— دقیقاً، رفیق!… تازه باید بشنوی چه چیزهایی سرش آوردیم! ها! ها!
آیا بروس بی‌هیچ شرم فقط لاف می‌زد؟… حقیقت، دروغ یا خودنمایی؟… مهم نبود! درمانده، ناخواسته همدست رفتارشان می‌شدم.
مایک که به فکر ثابتی چسبیده بود، پیشنهاد زننده‌اش را تکرار کرد…
— … بیا دامین، نوبت توئه!… چیزی نمی‌گه! مگه نه، سوفی؟
— نه! دیگر نمی‌خواهم. بس است…!
از وقتی آن جوان منحرف این پیشنهاد اصرارآمیز را مطرح کرده بود فقط می‌خواست برود. نگران، همان نگاه انزجار و همان حالت پس‌زدنی را به من می‌داد که در نیِل می‌دیدم. تنگدستی و پرهیزِ بیش از حد طولانی در چهرهٔ فروخورده‌ام پیدا بود. لابد برای او هم چندش‌آور بودم. اما مخالفتش روشن بود و باید محترم شمرده می‌شد.
مثل چند راکر جوان که نمایش دیر شروع شده، هر چهار نفر غر زدند و به بی‌عملی من و مقاومت سوفی اعتراض کردند. با تهدید و هشدار به ما چنگ می‌انداختند، مثل مافیایی‌های تازه‌کاری که می‌خواهند «حمایت» خود را تحمیل کنند. گیج و بی‌تصمیم، زن جوان را با خودم به تنها اتاق دیگری بردم که درش قفل می‌شد: کارگاهم.
بی‌حرکت فقط نگاهش می‌کردم و بیش از همه به اضطرابش توجه داشتم. چه کار دیگری می‌توانستم بکنم؟ فقط پرسیدم حالش خوب است و چه می‌خواهد.
تعجب کرد که چیز دیگری از او نمی‌خواهم، روپوش را دور خودش محکم‌تر کرد و گفت فقط می‌خواهد برود. این معصومیت او را در نظرم دوست‌داشتنی کرد، اما…!
اما من به نیِل فکر می‌کردم!
تصویر سوفی در دگرگونی خیالی محو شد و تصویر الهه‌ام ظاهر گردید. این دگردیسی ذهنی اثری پیش‌بینی‌ناپذیر داشت: حتی در واکنشم به این خیال نیز به دورویی افتادم.
با توجه به وقت دیرهنگام، خودم را قانع کرده بودم که نیِل روی تختش دراز کشیده، شاید در حالت استراحت کتاب می‌خواند. برد احتمالی صدایم را با توجه به آکوستیک اتاق بسته سنجیدم و با صدایی حساب‌شده فریاد زدم، مطمئن که خوابیده یا خواننده صدایم را خواهد شنید، هرچند وانمود می‌کردم با نوجوان شگفت‌زده حرف می‌زنم: «من زن را دوست دارم. رسالتم در این جهان یاریِ اوست. زن را ــ Femme با حرفِ بزرگِ F ــ دوست دارم!» بی‌آنکه نیت واقعاً بدخواهانه یا بی‌اعتنا به آرمان فمینیستی باشد، این هذیان می‌خواست نیِل را به تصویری آرمانی‌تر از خالقی که بودم هدایت کند.
وقتی گیجی سوفی را از این جنون فشرده دیدم، صادقانه‌تر، اما کمتر آزاد، با او حرف زدم.
قیم‌مآبانه و اخلاق‌گویانه، دربارهٔ خطری که چنین رابطهٔ بیش‌ازحد جسورانه‌ای داشت هشدارش دادم: دختری جوان و تنها در میان گله‌ای از گرگ‌های بدخواه. سپس برای اینکه چهار نفر دیگر فکر کنند به خواسته‌شان رسیده‌اند و سوفی بتواند بی‌فشار تازه بیرون برود، پشت در چند صدای ساختگی درست کردیم. ستمگران از این نمایش راضی شدند و گذاشتند برود. خودشان هم اتاقکم را ترک کردند و کلید و استقلالم را پس دادند.
همان‌جا آسودگی!… اما فکر آسیب‌پذیری سوفی و آن رفتارهای انسانی‌ای که انگار دیگر انتظارشان را نداشت باقی ماند. بعدتر، در نوازشِ آرامِ بستر خود گم‌شده، عمیقاً خواب نیِل را دیدم… در ژرفای وجودم، پاکدین به سوی فساد می‌رفت.
روز بعد، خشم و دعوا! نیِل آمد خانه‌ام و آن‌قدر به‌خاطر سروصدای روزهای قبل داد زد که نزدیک بود تارهای صوتی‌اش را بترکاند. چه تصادفِ تأسف‌باری. مهمان‌نوازانه دو دوست هلندی از آمستردام را که گذری در مونترآل بودند جا داده بود؛ از سرِ مهربانی خودش جای دیگری خوابیده بود. همه‌چیز را برای بیشترین بهرهٔ آن هلندی‌ها از مهمان‌نوازی، پناه و انسان‌دوستی‌اش فراهم کرده بود، به‌خصوص آرامش و استراحتی که انتظار داشتند.
آن دو به‌حق از سر و صدا نزد نیِل شکایت کرده بودند؛ محیط را خطرناک و کثیف دانستند و برای امنیت خودش تشویقش کردند نقل مکان کند، سپس با آرزوی بهترین‌ها رفتند.
— متأسفم! واقعاً متأسفم!… من نبودم. کلیدهایم را به بروس برویِت داده بودم و خواهش می‌کنم باور کن: اگر می‌توانستم پیش‌بینی کنم…
— سعی نکن بی‌گناهی‌ات را به من بقبولانی، دامین! مطمئنم همهٔ آن سروصدا و حماقت‌ها برنامه‌ریزی‌شده بود. می‌خواستی با این آشوب اذیتم کنی!… زندگی‌ام را زهر کنی، انگار خودِ حضورت کافی نبود!
ضربه درست به هدف نشست!
نه با تأیید و نه با انکار نمی‌توانستم از خودم دفاع کنم. این حملهٔ لفظی هجاهای واژه‌هایی را که به ذهنم می‌رسیدند از هم می‌گسست؛ فقط توضیحی طفره‌آمیز می‌توانستم به او بدهم و همین بیشتر آزرده‌اش کرد. پشیمانی‌های نابه‌جا فوران کردند و خواسته‌های بی‌آزارم را کنار زدند و خرد کردند.
در واقع می‌خواستم دیده شوم؛ اما فقط از راه غیبتم. (ساده‌لوح!)… سرنوشت واژگون. این شگردِ دورشدن برای شبیه‌سازی غیبت را امروز خود نیِل به کار می‌برد. این مانعِ ناملموس وجود دارد چون او خیال می‌کند چهرهٔ واقعی مرا دیده است. بااین‌حال لحظه‌هایی بودند که محو نشدند، بی‌آنکه خواسته باشم تاریک‌ترین جنبه‌هایم را نشان دهم. اگر زیبا، قدبلند و قوی نبودم، به این خیال ابلهانه دل بسته بودم که سرانجام با کشف خوبی‌هایم تسلیم شود. — مضحک‌بودن آدم را نمی‌کشد؟… غلط! — در من پرستشِ پوچی مرده است.
قصه!… Fairy tale!… Märchen! — به افسانهٔ شاهزاده‌ای که قورباغه شده بود باور داشتم. افسوس، در انتظار بوسه، علف شیطان می‌کشیدم. «بکشید! بکشید، جنابِ اربابِ قورباغه‌ستان. تا خرخره بکشید! باد می‌کنید، باد می‌کنید تا به “fatum” برسید و هزار تکه شوید!» همین شد! من تکه‌تکه‌ام. انگار خالی شده‌ام و این نیستی که سادیستی با من هم‌خانه است را خودم دعوت کرده بودم. پیش‌تر، شاهزاده‌خانم کمی با من حرف می‌زد و نگاهم می‌کرد. حالا هیچ! صفر! هیچ‌چیز! — عشق من کور شده: دیگر او را نمی‌بینم، نه او را و نه نوری را که با همدستی نزدیکانش پنهان می‌کند.
پس از این تأمل کوتاه دربارهٔ فلش‌بکی خارج از هم‌زمانی، دامین شعر تازه‌اش را دوباره خواند. رنج و احساس گناه بر او می‌کوبیدند. قلم را برداشت و بی‌توجه به پیامدها فعل «غوطه‌ور شوم» را خط زد. وجدانش که شجاعتش در حال گریز می‌لنگید، باعث شد مصرع را این‌طور تمام کند: «از چشم‌های آسمانی‌ات جدا شوم…»
پس از آنکه متن بازنویسی‌شده را در پاکتی آبی گذاشت، مطابق آیین‌های ساختگی‌اش پیام آغشته به «دامینیسم» را در صندوق نامهٔ قدیمیِ شمارهٔ ۲۳۷۹ انداخت. پیش از آمدن پستچی، برای تضمین شانسش بوسه‌ای روی قلب کاغذ گذاشت… همان‌جا که نام محبوبش نوشته شده بود.