ROZDZIAŁ IX
Pragnąc jak najszybciej wyzdrowieć, człowiek o zaburzonym życiu onirycznym wydaje z siebie przenikliwą skargę. Spanikowany dźwięk wydobyty z węzła czającego się w splocie słonecznym. Ten ból oddaje dusznej atmosferze salonu.
Leżąc na brzuchu, z kanapą zamiast kompresu, wylewa niczym w przeczuciu kilka łez; jego gruczoły łzowe uruchamia oczekiwanie ciężkich prób, które mają zaciemnić jego życie miłosne. Zbliża się gorycz.
Nielle miała uczynić wszystko, by wymknąć się pragnieniom marzyciela. Nie dawać się więcej zobaczyć. W snach wynosił ją pod niebiosa. Ona miała obnażyć jego samego. — On ją otaczał niemal boską czcią. Ona go zmiażdży. To dla niej proste: oślepi go pozorną nieobecnością.
Niczym niespodziewany atak na Pearl Harbor, Nielle ironicznie wypowiedziała mu wojnę ową dwuznaczną aluzją do dzieła ofiarowanego przez Damiena. Ta niepożądana i przykra wizyta niekonformisty, którym był od zawsze, okazała się kroplą przepełniającą czarę, jeszcze jednym kęsem tuż przed mdłościami. Nielle miała dość. Próby odzyskania jej względów zakończyły się klęską.
Jak sekta, która właśnie nadaje sobie oficjalny kształt, formował się klan. Bez celu religijnego, humanitarnego czy politycznego. Jedyny zamiar: zniszczyć morale przeciwnej armii… Łatwy i śmieszny cel: samotny piechur. Damien, żołnierz pozbawiony pewności siebie.
Przewaga strategiczna była oczywista. Liczebność i możliwość dosłownego chodzenia po głowie lokatorowi z dołu niemal gwarantowały zwycięstwo klanowi muzy. Ich broń: bomby słowne, zaciekła niezależność, uprzedzenia, mania szpiegowania, inscenizacje i niezrozumiałe zachowania. Najokrutniej śmiercionośna broń, choć z pozoru niewinna: systematyczne uniemożliwianie marzycielowi spotkań ze źródłem jego energii, samą Nielle.
Do obrony Damien miał tylko kruche tarcze: naiwność niezupełną, przesadny altruizm i placebo — zażywanie narkotyków, kiedy zachodziła potrzeba. Jego zasoby: wyobraźnia i miłość do generałki wrogiej armii.
Wiedział, że nad jego duszą wisi zatruty miecz. Z bohaterstwa? Z namiętności? Dotrwa do końca!
— Nielle! Gdzie jesteś?… Boże, dlaczego tak się ukrywa? — Po tych wszystkich godzinach, kiedy słuchałem, jak żyje, jak śmie mi wmawiać, że nie ma jej tam na górze?
Ona tam żyje! Tam rozmawia, chodzi, je, uprawia miłość. Wychodzi i wraca, przemieszcza się, a ja nie mogę nawet dostrzec jej cienia w jakimś kącie?
Pozwoliła sobie nawet na luksus zastrzeżonego numeru telefonu.
Damien przeczuwał, że knują się jakieś intrygi. Nie miał jednak ani jednego namacalnego dowodu. Wszystko, co dotyczyło Nielle, stawało się nieuchwytne aż do wywołania paniki. Regularnie wracały uporczywe pytania, galopujące po jego głowie jak dzikie konie wyczerpane wyścigiem przez grozę.
— Słyszę jej kroki, wciąż mieszka nade mną… Więc dlaczego Mia mnie okłamuje? — Dlaczego ten Marc, z którym radziła się w sprawie współpracy, nie wrócił po jej korespondencję, skoro z chorobliwą dumą zapewniał, że wybrała właśnie jego do tej czynności? — Lou Jobim i jego lokator Carlos zaprzeczają, jakoby często ją widywali. Dlaczego zatem niemal codziennie słyszę, jak odwiedzają obie siostry? — Skąd Bruce Brouillette zna nazwisko młodego studenta mieszkającego u kucharza?…
Za każdym razem ucinał te pytania, maszerujące jedno za drugim niczym indiański sznur, i próbował spojrzeć pozytywnie na narastające kłopoty, szukając szybkiego sposobu na odzyskanie kontaktu z Nielle. Roztargniony, jakby natchnienie mogło przyjść tylko z otoczenia, powiódł wzrokiem po pokoju. Na kilka sekund zatrzymał spojrzenie na przestarzałym zestawie stereo.
— Muzyka! Muzyka! — wykrzyknął.
Natychmiast podszedł do swojej kolekcji płyt, nerwowo przeszukując skromny zbiór tytułów. Z jeszcze większym zdenerwowaniem wyjął z okładki o zniszczonych brzegach jeden z krążków najściślej związanych z jego miłością do muzy. Delikatnie położył płytę na talerzu gramofonu, niemal jak przy obmyciu rytualnym, i opuścił ramię z wciąż wyważoną głowicą i starą igłą, tak zużytą, że raczej drapała rowki, niż je odczytywała. Głośniki wypluły pierwsze chropawe tony: kilka krótkich akordów gitarowego wstępu, po czym odezwał się Cat Stevens, śpiewając o kobiecie upartej, która przyjmie go takim, jakim jest…
Samolubnie zachowując dla siebie myśli, by nie zdradzić fortelu, rozkoszował się pierwszymi słowami symfonii miłosnych przesłań, które zamierzał jej wysłać. Jak salwy ostatniego boju stoczonego w imię miłości, miały docierać do podświadomości sąsiadki, aż nie będzie już mogła zaprzeczać autentyczności jego uczuć.
— Kocham cię, kobieto z charakterem. Nie przeszkodzisz mi w przekazywaniu ci moich uczuć. Skoro po raz pierwszy udało mi się przemówić do ciebie dzięki piosence Cata Stevensa, teraz znów za jego pośrednictwem się do ciebie zwracam. Jego piosenki cię wzruszają, bo zakorzeniły się w nich znaczenia osobiste? Zobaczysz, jak mój obraz je stamtąd wyprze! A problemy i wyrzuty sumienia, które mogą oblegać moją świadomość, nie będą miały żadnej siły ani wpływu. Moje ciało, umysł i życie wyczerpują się, by zasilać kulturę — czemu więc nie miałbym zaprząc jej do zdobycia ciebie, muzo?
Odtąd Damien miał korespondować z Nielle w sposób syntetyczny, za pomocą plastikowych słów, częstych listów i pomysłów z pogranicza szaleństwa…
Nazajutrz, o pierwszym brzasku, pewny, że nikt go nie zobaczy, wyszedł z mieszkania bez jednego westchnienia. W pobliżu schodów na asfalcie czerwoną farbą w sprayu otoczył sercem napis, który wykonał chwilę wcześniej… („Kocham cię, Hard Headed Woman!”).
Wracając do siebie równie dyskretnie, miał gdzieś prawdopodobną reakcję właścicieli, którzy i tak uważali go za oryginała, dziwaka nieco zbyt „odjechanego”. Nieszkodliwego freaka. Nie przejmował się zwłaszcza plotkami, jakie wywoła ten zakamuflowany happening. Wystarczyło mu wyobrazić sobie muzę czytającą graffiti i jej zdumienie zastygłe w osłupieniu.
***
Aby nadać mocniejszą podstawę przeobrażającym się wspomnieniom, sennopata słucha V Symfonii Beethovena. „Ta, ta, ta… Ta!” Berlińscy filharmonicy pod batutą Karajana rozpoczynają… Śmierć puka do drzwi!
W tej samej chwili w przyciemnionym już niebie drga światło. Błyskawica!… Na krótką chwilę marzenia niebiosa zapuszczają korzenie w alma mater. Grzmot subtelnie utrwala swój kontur w westchnieniach symfonii.
Oszołomiona ofiara gwałtownie narastającej pamięci obawia się powrotów do wielkiego wstrząsu. Skulony w pozycji embrionalnej w rogu ciasnego pokoju, boi się. Lęk przed ponownym, fizycznym przeżyciem nieodpartych wspomnień na chwilę osłabia jego zamiary. Dłonie stają się prowizorycznym schronieniem.
Nie pamiętać!… Na próżno! Za późno. Aktorzy zajęli miejsca na tej lepkiej scenie, którą jest jego mózg. Dekoracje nie zmieniły się, wspomnień można dotknąć. Postrzeganie jest inne, ale kształt i treść pozostają takie same, bo przeszłość nie przemija. Z pogrzebanych snów promieniują głosy: z początku nieskończenie ciche, potem dają się słyszeć wśród burz i muzycznego gwałtu…
Damien już nie pracował. Bez Nielle sztuka traciła sens. Trwonił czas w pokornej nadziei, że ujrzy swoją muzę. Na odgłos najlżejszego nawet kroku na schodach natychmiast biegł do pierwszej strażnicy: okna sypialni. Stamtąd kontrolował w wyobraźni wejścia i wyjścia. Gdy na piętrze nie było żywej duszy, stawał niestrudzenie na innych posterunkach: przy oknie salonu albo pracowni. Tam, wciąż niewidoczny, rozszerzał pole obserwacji na ulicę Paix Glorieuse, park i bulwar De Maisonneuve.
W wolnych chwilach pisał listy do Nielle lub układał inspirowane nią wiersze. Ponieważ twierdził, że nie ma talentu pisarskiego, przerabiał je i formułował na nowo przez wiele godzin. Kapryśnie wybierał tylko te, które błyszczały pośród pozostałych tekstów. Następnie wrzucał je do skrzynki pocztowej Nielle. Ostrożny, czekał na listonosza, by upewnić się, że jego słowa zmieszają się z inną korespondencją dla lokatorki trzeciego piętra.
Rozważał też inne drogi prowadzące do Nielle. Tak wpadł na myśl, że przyjaźń z Carlosem może okazać się pożyteczna. Zaczął więc śledzić kroki studenta mieszkającego u Lou Jobima.
Ostatniego dnia listopada Damien spostrzegł Carlosa, który szedł zygzakiem. Wyszedł mu naprzeciw i zagadnął. Gdyby student nie oznajmił, że wraca z zajęć literatury, Damien uznałby raczej, że wraca z kursu enologii, tak bardzo cuchnął alkoholem. Marzyciel czuł się nieswojo, niemal oszołomiony oparami, lecz stojący przed nim typ był szansą na ponowne zbliżenie do muzy.
Wiedziony subtelną intuicją, odprowadził Carlosa aż pod drzwi. To samo wejście co do mieszkania Nielle. Ten sam przedsionek. Nieoczekiwana niespodzianka: lokator Lou zaprosił go do środka.
— Hej, artysto! Może się razem napijemy? Mam w domu butelkę czerwonego!
— Nie będę się narzucał?
— Ależ nie! Ależ nie! Chodź!
Po raz pierwszy postawił stopę w mieszkaniu sąsiadującym z mieszkaniem Nielle. Po krótkiej rozmowie o wszystkim i o niczym Carlos przeszedł do tematu zajęć uniwersyteckich.
— Mówiłem ci, że studiuję literaturę na UQAM?… Chcesz, żebym przeczytał ci jeden ze swoich wierszy?!
— Rzecz w tym, że nie potrafię należycie ocenić…
— Jeden z profesorów powiedział, że to gówno. Ale on się na niczym nie zna!… Posłuchaj… „Świat to gówno! Wszystko jest gównem!… Aż mnie skręca od tego gówna!” No i jak ci się podoba?
— Eee!…
Oniemiał ze zdumienia. Damien nie śmiał powiedzieć, co naprawdę myśli: po pierwsze, że poezja ta jest ociężała i tłusta, a po drugie, że gdyby światu brakowało pępka, Carlos mógłby z powodzeniem zapełnić tę lukę. Uznał jednak, że gdyby wyznał, jak bardzo mdli go takie paskudztwo, znacznie zmniejszyłby szanse na pojednanie z Nielle. Postanowił zatem posłużyć się dyplomacją…
— Hm!… Myślę, że twój profesor trochę przesadził z krytyką. Hm!… To pierwszy szkic?…
Zaskoczony tym ostatnim pytaniem, skatologiczny poeta spróbował się wykręcić.
— Wybacz, że cię wywalam za drzwi, ale muszę wracać na te moje gówniane zajęcia. SHIT!
Olśnienie. Trzecie piętro otwierało przed nim swoje serce. Czując okazję, która może nie powtórzyć się przez długie lata, Damien zwrócił się do lokatora z naglącą prośbą.
— Powiedz, Carlos… teraz nie ma nikogo u Nielle i Mii, prawda?… Wasze mieszkania łączą się ze sobą i nie ma tam ani zamka, ani kłódki, zgadza się?… Widzę poza tym, że drzwi do obu lokali stoją otworem… i…
— No, dalej! Do rzeczy!
— Eee… Muszę ci coś wyznać… Kocham Nielle i bardzo chciałbym obejrzeć miejsce, w którym mieszka. Byłem tam już kiedyś, ale dawno temu…! Proszę cię, dosłownie kilka minut!
Nagłe wzruszenie wywołane przez wątrobę, która nakazywała mu wytrzeźwieć? Carlos przystał na poruszającą prośbę marzyciela, choć ten wypił zaledwie jeden kieliszek.
— OK!… Ale nikomu o tym nie mów. To nie moje mieszkanie…! Jeśli Lou się dowie, będę musiał się wyprowadzić. Wiesz przecież, że trzyma mnie tu za darmo. — Dobra! Idź, oglądaj!
Po postawie Carlosa było widać, że kucharz trzymał go w garści i że student bał się choćby najmniejszego wykroczenia. Carlos, alkoholik i poeta skatologiczny, nie był złym człowiekiem, lecz zmuszony odgrywać marionetkę w rękach Lou tracił znaczną część swobody, tej szalonej wolności, jakiej wymaga studenckie życie.
Rozkosz!… Nadeszła cenna chwila. Damien starał się zachować trzeźwość umysłu kosztem własnej radości, fotografując i zapisując w pamięci najdrobniejsze szczegóły.
(„Wystarczy jedno spojrzenie od progu kryjówki Nielle, bym poznał rozkład pomieszczeń i zinwentaryzował część ich zawartości, jakby chodziło o skarb.
Po lewej, przy ścianie salonu, stoi wygodna dwuosobowa kanapa w naturalnych odcieniach. (Tam! Przez długie godziny rozmawialibyśmy o naszej przyszłości, o jej i mojej przeszłości, głaszcząc i całując cielesnych świadków naszego duchowego rozwoju: nasze dwa ciała odkrywające się nawzajem, nienasycone sobą.) Bliżej drzwi znajduje się rustykalny regał z polakierowanych desek i ułożonych jedna na drugiej cegieł; tytuły książek zdradzają wielką rozmaitość tematów. (Tam, przeglądając i czytając te tomy, wspólnie odkrylibyśmy ze zdumieniem, że pierwszy cud świata kryje się w pierwotnym ludzkim śnie.) Wreszcie kilka zdrowych roślin, zawieszonych albo starannie rozmieszczonych, góruje nad prostym zestawem stereo, ale nowszym od mojego. (Tam z wyczuciem pokazałbym jej, że również w muzyce klasycznej mam swoje ulubione utwory: «Co powiesz, Nielle, żebyśmy posłuchali Mesjasza Händla?… Chyba że wolisz Ody do świętej Cecylii Purcella albo jego King Arthura?… Albo Toccatę i fugę d-moll, BWV 565, Bacha?»)
Pewna oryginalność wystroju igra z okiem i wyobraźnią. W ścianie między salonem a sypialnią wybito duży otwór, pozostawiając właściwie tylko poziomy murek: coś w rodzaju wewnętrznego okna zapraszającego, w razie sposobności, do pierwszych chwil niepokojącej intymności. Miejsce odpoczynku bądź cielesnego wrzenia mojej muzy (…zależnie od słodkich okoliczności…) wyposażono skromnie w komodę, na której leżą przybory do manicure i szczotka do włosów. Łóżko ma proste, choć nie nowoczesne linie. Przykrywają je białe satynowe prześcieradła. (Tam byśmy…!) Jeśli salon Nielle leży dokładnie nad moim, jej sypialnia góruje nad moją pracownią…”)
— Szybciej! Nie mam całego dnia na twoje zwiedzanie! — drwił Carlos, przerywając na chwilę erotyczne fantazje Damiena.
(Obracając się w prawo… kuchnia. Drewniany komplet — okrągły stół i cztery krzesła — lśni politurą przypominającą orzech. (Pamiętam, jak siedziałem tu pewnego pamiętnego piątego lipca. Byłem kompletnie naćpany; ale gdyby Nielle powiedziała mi: «Tak!»?) Sprzęty domowe także pozostały te same: kuchenka i lodówka w bardzo ciemnym brązie. Mały biały regał uzupełnia nieliczne kuchenne szafki; na górnej półce stoi kilka roślinek, na dolnych znajdują się akcesoria kuchenne bez jednej plamki. Przy tylnym wyjściu mały blat i zlew, równie maleńki jak mój, zdają się dusić nawzajem w walce o terytorium.)
Damien uśmiechnął się głupkowato, chcąc uspokoić gospodarza, który obawiał się nagłego powrotu którejś z sióstr, po czym tonem tak obojętnym, że brzmiało to jak żart wypowiedziany z kamienną twarzą, wyznał nowemu sąsiadowi:
— Widzisz ten mały zlew, Carlos?… Nie zgadłbyś, ale często wydaje mi się, że Nielle i ja zmywamy naczynia w tej samej chwili. Chociaż każde z nas mieszka we własnym mieszkaniu, wyobrażam sobie, że żyjemy razem. Raz upuściłem nawet talerz na podłogę i stłukłem go, bo pomyślałem, że Nielle jest na mnie zła, skoro się do mnie nie odzywa.
Widząc rosnącą niecierpliwość studenta, Damien przerwał swoje wywody i stanął w progu ostatniego pomieszczenia.
Kolejny regał, zbudowany tak samo jak ten w salonie, tyle że zajmuje całą ścianę. Tematyka książek jest mniej zróżnicowana: dominuje historia. Pośrodku leży podłużny pleciony dywan, który ociepla nieco sterylny wygląd wnętrza. W tym królestwie rozmyślań mojej uczonej piękności, wprost nad moją sypialnią, pod oknem stoi biurko. (Czy siada przy nim, by prowadzić dziennik opisujący moje wysiłki, by ją zdobyć…?)
Wracając, gość zauważył przez uchylone drzwi toalety, że nie ma tam niczego godnego szczególnej uwagi. Oprócz ciasnoty, nieskazitelnej czystości i tych kobiecych przedmiotów, których brakowało w jego wymuszonym kawalerskim otoczeniu.
Odwrócił głowę raz w lewo, raz w prawo, potem z powrotem, jak podczas ostatniego filmowego najazdu, w ostatnim wysiłku zapamiętania szczegółów, i nagle poczuł napór wrogich fal. Ich źródłem była zwykła zielona roślina. Na chwilę smutek spowił uniesienie Damiena. Zastanawiał się, co dzieje się z Nielle i jak reaguje, podczas gdy zwyczajny młody zielistka, rozrastająca się pajęczą odroślą, zdawała się nim gardzić, nim, bezwarunkowym wielbicielem.
Ten roślinny wstrząs przyciągnął jednak jego uwagę do trzech fotografii, których wcześniej nie zauważył. Trzy lekko nieostre zdjęcia, przyklejone do ściany przezroczystą taśmą, przedstawiały Nielle z Markiem, jej „nie wiadomo kim”, oraz jego synem. Damien podziwiał ukochaną uchwyconą bez pozowania w atmosferze spokoju i zwykłego szczęścia rodzinnego posiłku…
Student, wyczuwając nieustanne sny krążące jak satelity wokół głowy marzyciela, odezwał się:
— Na którym zdjęciu jest najładniejsza?… Twoim zdaniem?… Ja nie wiem! — Zresztą nie jest w moim typie. Mia bardziej mi się podoba! Próbowałem szczęścia, ale te dwie dziewczyny to cholerne snobki!… No? Które zdjęcie…?
Chcąc zaskoczyć Carlosa i wysondować pobudki tego nagłego, nazbyt dobroczynnego zainteresowania, dokonał wyboru, który wydawał mu się przebiegły.
— To głupie!… Ale uważam, że Nielle wygląda prześlicznie właśnie tutaj, widzisz… ziewa!
— Weź je! Zabierz, nikomu nie powiem, a ona nawet się nie zorientuje.
— Nie! Nielle by się to nie spodobało — upierał się, przekazując jednocześnie telepatycznie wrogiej zielistce swój zachwyt z tego, że tu przyszedł i zwiedził mieszkanie Nielle. Dodawał, by uspokoić roślinę, że kradzież, choćby pod postacią czarującego drobnego występku, wcale nie zwiększyłaby jego i tak nieukrywanej radości.
— No dobra! Musimy już iść, Damien. Koniec zwiedzania.
Ostatni oddech w tym błogosławionym miejscu, gdzie wszystko go uszczęśliwiało. Chłonął każdą odrobinę wilgoci; raz jeszcze pożerał oczami najdrobniejsze szczegóły; smakował najsłabsze zapachy. Wyobrażał sobie.
W chwili nieuwagi pijanego poety przymknął powieki, by już zacząć umieszczać Nielle w jej własnej przestrzeni i jeszcze wyraźniej o niej śnić. Z większą dokładnością, w ramach konkretnych obrazów, rozwijających się według wskazówek, jakie podawały kroki muzy.
W tym uniesieniu uznał się za istotę paranormalną, medium pogrążone w transie, bo wydawało mu się czymś naturalnym odbierać i kierować myśli, które Nielle pozostawiła: zakurzone uczucia albo ledwie zapomniane wrażenia i słabnące fale. Badał tę magiczną przestrzeń w poszukiwaniu śladu jakiegoś życzliwego słowa pod swoim adresem, słodkiego echa, którego jednak nie usłyszał. Wszystkie zagubione marzenia Nielle zgromadził w pamięci, by po powrocie do domu zaprzęgnąć je do pracy.
Carlos strącił go z onirycznej chmury i gwałtownie obudził zakochanego gościa.
— Hej! Co ty robisz? Mówiłem, że się spieszę! Co ty znowu kombinujesz?…
Jakby nadprzyrodzoność była w jego życiu codzienną walutą. Zachcianką. Damien odpowiedział językiem ezoterycznym, który uważał za zrozumiały dla Carlosa…
— To, co na górze, będzie tym, co było na dole, i odwrotnie. Ptaki, które siedziały na dole, latają teraz na górze!… W gruncie rzeczy, Carlos… dokonuję całkiem banalnej alchemicznej sublimacji. W myślach informuję Nielle o swojej miłości i dziś wieczorem, kiedy wróci, usłyszy całą litanię: „Kocham cię, Nielle! Kocham cię!…”
— Tabarnak! Robisz jej pranie mózgu!?… Siejesz podprogową propagandę!?
Przerażony student święcie wierzył w nadprzyrodzone moce artysty. Obawiając się zwłaszcza, by Damien nie rzucił podobnego uroku na niego, ruszył pierwszy i czym prędzej zbiegł po wewnętrznych schodach.
Damien podążył za nim bez pośpiechu. Błogi, uważnie oglądał piękne plakaty przedstawiające zamki nad Loarą i sceny dworskiego życia średniowiecza, przypięte do starej tapety korytarza. Wysyłając myśl ku epoce mroków, przysięgał sobie, jakby chciał się przekonać, że nawet wbity na pal, z przebitym i zakrwawionym ciałem trubadura, nie przestałby kochać, ujarzmiając upartą podświadomość szlachetnej damy. Nic prócz tej damienicznej mantry…
Zatrzasnąwszy za nimi drzwi, Carlos wielokrotnie sprawdził zasuwkę i rygiel. Chciał mieć pewność, że jego gość nigdy więcej nie wróci na trzecie piętro. Zbiegając po schodach zewnętrznych, odwrócił się i fałszywie miodowym głosem zwrócił do marzyciela, który ledwie zdążył wyjść.
— O, zanim się pożegnamy, miałbym do ciebie pytanie…
— Śmiało, Carlos, pytaj!
— To ty napisałeś to graffiti na podwórzu, tam?… Napis „Hard Headed Woman” jest skierowany do Nielle, prawda?…
Autor napisu nie zdążył odpowiedzieć na pierwsze pytanie. Student posunął się dalej, widząc rumieniec zakłopotania na twarzy artysty.
— Co właściwie chcesz przez to powiedzieć?… Jakie jest ukryte znaczenie „H. H. W.”?…
Zapędzony w pułapkę tym przebiegłym pytaniem, zmuszony rozbroić ironię, która kazała mu podejrzewać, że hojność Carlosa była tylko wstępem do tej chwili, błądził przez kilka sekund po własnych myślach. Wreszcie odparł z udawanym wahaniem…
— … Co chcę powiedzieć?… Dosłowne tłumaczenie?… Czy sens, który należy z tego wydobyć?… Hard Headed Woman?…!… — Kobieta o twardej głowie. — Tak, właśnie…! Kocham cię, uparta kobieto!
— Ha! Ha!… I mówisz, że ją kochasz. No nie! Artystów nie sposób zrozumieć. Dobra, cześć!
Krótki szyderczy uśmiech i Carlos odszedł, śmiejąc się na całe gardło.
Pozostawszy znów sam, Damien zadrżał ze strachu na myśl o możliwej, przygnębiającej reakcji Nielle, kiedy nieuchronnie wysłucha relacji studenta-szpiega. Niewysłowiona wściekłość.