ROZDZIAŁ III

Mnemiczna rapsodia i nerwowy słowotok jego wewnętrznego głosu zapadły w drzemkę. Noc postarzała się o dwie godziny. Głębokie rozważania… błogosławione milczenie… oto Morfeusz. Śpiący wierci się niespokojnie. Choć ucieczka w nieświadomość jest uzasadniona, pozostaje bolesna: Damien musi się obudzić.

Wstaje ociężale, z na wpół zamkniętymi oczami, parzy sobie kawę i na wpół śpiąc, spogląda na swą na wpół zamkniętą duszę. Panuje zupełna cisza. Myśli przybierają kształt czasowników. Wspinają się i schodzą w głębiny podświadomości, zdecydowane pozostawić tam ślad. Jakby drganie słowa na strunach głosowych, w ściśniętym gardle, mogło dodać mu otuchy, wymawia święte imię.

— Nielle! Czy ja wariuję? Coraz trudniej odróżniam teraźniejszość od przeszłości.

Już trzy dni minęły, odkąd twój wonny bukiet zasiał w moim wnętrzu kuszącą słodycz kiełkującej miłości; odtąd gubiłem się we własnych milczeniach, czekając na powrót tej romantycznej obecności.

Gorączka ostatnich poprawek. Końcowe przygotowania do święta nie potrafiły zatrzeć baśniowego wrażenia, jakie pozostawiła krótka wizyta, zwykłe powitanie. Choć ogrom pracy wciąż przede mną dawał doskonałe preteksty, żeby wychodzić z domu i kręcić się wokół pracowni… wokół niej! Byłem w niekorzystnej sytuacji! Tysiąc gestów, mnóstwo instrukcji, częste telefony do współpracowników i dostawców, a w zamian zaledwie przelotne spojrzenia ku trzeciemu piętru albo schodom. — Nie udało mi się jej dostrzec. Ani razu! — Przygotowanie takiej imprezy nie ma wiele wspólnego z zabawą. Planować ją, organizować, to objadać się stresem, potem i niekończącymi się dyskusjami. Traci się energię, pieniądze, czasem przyjaciół. Tłum ma to gdzieś, byle w dniu święta mógł się upić. Trudno! Niech zacznie się zabawa!

Święto było dotąd wielkim sukcesem. Wszystko układało się znakomicie, bez zgrzytów. Niemal wszyscy mieszkańcy ulicy umówili się, że przyjdą w przebraniach. Pojawiły się najbardziej osobliwe połączenia. Te chwilowe osobowości dawały się poznać w improwizowanych burleskach. Oto fałszywy kardynał ofiaruje piwo więźniowi, a w zamian otrzymuje uroczystego kopniaka w tyłek; oto wróżka skręca się ze śmiechu od pochlebstw jednego z licznych kowbojów, któremu towarzyszy nieco zazdrosna hiszpańska hrabina, bez skrępowania miotająca bluźnierstwa z prawdziwie południowym temperamentem. Jedni dzielili się niekompletnymi już kostiumami, inni mieli tylko makijaż, lecz wszyscy uczestniczyli całym sercem, z hojnością typową dla ludzi, którym na co dzień jest ciężko.

W środku wieczoru mieliśmy nawet zobaczyć wysportowanego Zorra. Lecz tuż przed skokami z dachu na dach, którymi chciał popisać się przed publicznością, wpadł w panikę i oddał rolę zastępczemu Zorru. Ten miał brzuch tak rozdęty od piwa, że nie mógł dopiąć spodni, odsłaniających górną część pijackich pośladków. Na szczęście pasek się nie rozpiął.

Ja zaś, raz jeden, czułem się naturalnie, nawet pięknie, w stroju nadwornego błazna. Czerwono-niebieski kostium dawał mi wrażenie, że należę jednocześnie do wszystkich i do nikogo. Pilnując przebiegu wydarzeń, bawiłem się, jak chciałem. Wolność panowała niepodzielnie, bo święto zastąpiło wyczerpaną codzienność.

Na poły cherubin, na poły demon, przeciskałem się przez podpity tłum. W euforii i szalonym rozbawieniu, z tęczówkami zamglonymi konopiami, żartowałem ze staruszkami korzystającymi z ostatnich minut przed pójściem spać. Wymyślałem błazeństwa dla dzieci, które śmiały się z nich tylko po to, by wmówić rodzicom, że wcale nie są senne. Rozśmieszałem i zabawiałem tancerzy, pijących, czynnych i biernych. Muzyka była piekielnie żywa. Napięcie chwili osiągnęło szczyt.

W kieszeni więcej niż sztuczki, w głowie więcej niż fortele: drukowane złudzenie miłości. Małe papierowe serduszka z warstwą kleju, kupione za bezcen od starej handlarki z okolicy, rozdawałem z życzliwością i humorem albo przyklejałem według kaprysu wyobraźni na wszystkim, co się ruszało…

— Szach błaznowi!

Sparaliżowało mnie. Nielle stała naprzeciwko. Chciałem być tylko tchnieniem i połączyć się z jej oddechem. Zareagować? Ukryć się?… Daremnie! Już wyrzeźbiła moją duszę na kształt wyrzeczenia. A jednak życie, to prawdziwe, zaczepiło nas oboje za serca i drwiło z wszelkiej logiki.

Wokół nas wszystko znikało. Dekoracje, transparenty, błękitne flagi z liliami ulatywały. Tłum, śmiech i muzyka zlewały się w jedno i cichły. („Dlaczego Wasza Wysokość się nie rusza? Czy panią uraziłem?… Obraziłem?… Czy zdumiewa panią żywiołowość poddanego?… A może to miłość od pierwszego wejrzenia?… Może?… Tak jak u mnie. Bez wątpienia!!!

Oto, Wasza Królewska Mość, od pani błazna po sercu na każdy z królewskich policzków, bym mógł zawisnąć na pani szyi. Dzięki pani, urocza królowo, wymyślę namiętność na nowo. Już upajam się uczuciem, które panią unieruchamia… dotykam go opuszkami palców…”)

— Nielle! Idziesz?… Wychodzimy gdzie indziej.

Przykrość! Jej przyjaciele, ten orszak, który za nią podążał, otaczał ją i chronił, nie znosili hipnozy, w jakiej oboje się znaleźliśmy. Zazdrość?… Ich niezręczności przesłoniły boskie światło, które na chwilę nas połączyło.

— Nielle!… Bujasz w obłokach czy co?

Czar prysł na dobre. Świta pociągnęła ją za sobą. Wtedy święto zaczepiło mnie skrętem, a nasze społeczności witały nas z dala od siebie, każdego w jego własnym królestwie. Zabawa dobiegała końca. Nazajutrz lud musiał powrócić do niedoli i wymuszonych drobnych kradzieży.

„Gra!… Game!… Spiel!…”

Nagłe majaczenie sennopaty w języku ojczystym, języku kulturowego najeźdźcy i po niemiecku, bo wśród dalekich przodków wyobraża sobie panów i władców okazałego zamku nad Renem.

— Proszę mi powiedzieć, Herr Doktor! Jakie są objawy tej nieuleczalnej choroby zwanej miłością?

— Ich glaube!… Entschuldigen Sie!… Drogi panie Damien!… Miłość?… Cóż, jest to syndrom powszechny. Po pierwsze, chorego ogarnia paraliż od stóp do głów, puls przyspiesza, rzeczywistość znika. A przede wszystkim — objaw szczególny — czas zatrzymuje się w jednej, ściśle określonej chwili!

— W jakiej?

— Kiedy spojrzenie jednej osoby podróżuje z rozkoszą w oczach drugiej i na odwrót!… Wtedy podświadomości ofiar porozumiewają się kosztem ich świadomości, owym suwerennym językiem duszy, jakim jest miłość. Wreszcie cios śmiertelny i nieodwracalny… Wygląd idioty.

— Och!… Mein Herr Damien, co myślała o tym pańska żona?

— Ich weiß nicht!… I don’t know!… Nie wiem!

Jego wszechświat obejmuje go, nie dusząc. Śmierć na razie obserwuje go z daleka. On ją przeczuwa. Hasło: „Uciekać”. Muzyka zostaje, słowa przemijają. Cat Stevens na kasecie, bo płyta starła się od tego samego zamiaru. Szaleństwo rozgrywa się również przy balladzie.

— Uparcie się niszczyć, zabijać się powoli! Kaleczyć się słowami! Okłamywać samego siebie. Znużony bawić się życiem. Mam dość!… Dość! Stawiam wszystkie szanse wyjścia z tego na pustkę zapomnienia. Dziwne odrętwienie bez końca ściska serca samotnych, strach przed zrozumieniem siebie, gdy człowiek gubi się w troskliwej ciszy wnętrza.

***

Autoanaliza przybiera na sile. Kawa wystygła, nic nie zostało wypite, nawet deszcz, który właśnie zbiera się do padania. Wiatr dyskretnie próbuje zwrócić na siebie uwagę. Dzień usłyszał wołanie słabego pisklęcia.

— Nielle! Miłość mojego życia! Ze swego trzeciego piętra — tego złotego zamku — panowała niczym słodka tortura nad moim zamkiem If. Lecz nic nie potrafiło całkiem wykoleić mojej obsesji na punkcie Marilyn, bo narkotyzowałem się aż po mumifikację własnego życia. Uparcie przykuwałem się do halucynogennych toksyn. Niewzruszony, kontynuowałem niewiarygodne poszukiwanie utopii.

A jednak magiczny wstrząs święta i woń pachnących dni przeszkadzały mi w myśleniu. W pracowni, w pokoju będącym moim mistycznym laboratorium i kaplicą poświęconą gwieździe Hollywood, od lata do jesieni słyszałem delikatne odgłosy życia Nielle. Cisza, oparta na swoich echach i jej nazbyt częstych nieobecnościach, stała się inkubatorem samotnych marzeń.

Każdy jej krok nieuchronnie przebierał się w słowo. Z jej przyjść i wyjść odczytywałem całe zdania… jak zwierzenia. Każde jej poruszenie było pretekstem, by przerwać pracę nad humorystyczno-ezoterycznym komiksem. Hałas — i pozwalałem zaschniętemu atramentowi jeszcze bardziej niszczyć pędzle i piórka; głos — i moje natchnienie rozsypywało się na tysiąc okruchów, porzucając na wiele godzin ten najważniejszy projekt.

Kiedy przebywała gdzie indziej… walczyłem z marzeniami, które zasiała jej obecność. Zwycięski, karmiłem się pustką po nich; pokonany, przestawałem istnieć, błąkałem się niczym bezdomny wygnany z rzeczywistości. W chwilach obojętności paliłem, próbując znów podjąć walkę, bo jej obraz nacierał na mnie ze wszystkich stron.

— Co znaczy ten nagły huk na podłodze jej pokoju?… Skąd tyle hałasu?… Myślałem, że jej nie ma!

Ja, niepoprawny marzyciel, zawsze pędziłem na najwyższych obrotach przez labirynty barokowego umysłu. Przy najlżejszym dźwięku gubiłem się w nieustannie powracających westchnieniach, wyrzucając wyobrażone czyny i słowa aż do środka wszechświata. W mojej wyobraźni nic nie jest niemożliwe. Im dalej oddalam się od rzeczy namacalnych, tym silniej daje o sobie znać absurd, a jego tempo rośnie, aż roztrzaskuję czaszkę o ścianę absolutu. Liczy się tylko jedno: porażające prawdopodobieństwo… ta żywa woda, którą jest Nielle.

— Co to znowu za hałas?… Co ona robi u siebie?… Zazdrosny kochanek ją uderzył?… Przewróciła się, próbując przejść nad jednym z moich marzeń?

Te zbyt zwyczajne możliwości odrzucałem. Przez całą noc tworzyłem scenariusze, aż wyczerpałem wszystkie prawdopodobne hipotezy! Bez zmęczenia, bez wyczerpania przekopywałem swój abstrakcyjny świat, wydobywając historie od najdziwaczniejszych po najnudniejsze, od najbardziej bezosobowych po najbardziej intymne.

Mylène przedstawiałem zwykłe wyjaśnienie: pozostaję pod opieką czystego natchnienia i nie mogę oddalić się ani przerwać twórczego lotu. Jeśli będę musiał spać, prześpię się w pracowni.

Rankiem telefon…

— Dzień dobry, Damien. Tu… Nielle! Jej głos był równie smutny jak moja zatroskana, pełna pytań dusza.

— Ostatniej nocy złodzieje włamali się do mojego mieszkania. Czy zauważyłeś coś niezwykłego?… Te dranie ukradły mi rodzinną biżuterię. Prezent od babci. Miała dla mnie wielką wartość sentymentalną. Jest mi… tak… smutno. — Widziałeś coś niecodziennego?

Z dłońmi zaciśniętymi na słuchawce czyniłem sobie niezasłużone wyrzuty. Poczucie winy przelewało się aż w poczucie nieuczciwości, skłaniając mnie do wiary, że dzięki wszechobecności sam popełniłem tę zbrodnię. Tymczasem marzyłem. Czy powinienem przyznać, że w tym czasie pławiłem się w jej odbiciu?… Ale co mogłem jej odpowiedzieć?

— Nielle, ten hałas… złodzieje?

— Słyszałeś hałas… nic więcej?… I nic nie zrobiłeś?!

Po obu stronach słowa urywały się, by nie pogłębiać zamieszania.

— Dziękuję… do widzenia…!

Skrócone zakończenie dopracowane bolesnym kliknięciem.

Bez wątpienia to mnie podejrzewała. Niewinnego! Bałem się oskarżenia… Niestety instynkt podpowiadał, że to na mnie spadnie wina. Bezwzględne wyrzuty. Rozumiem jednak, że kradzież to gwałt na wolności. Ból i bunt wobec przestępstwa zniekształcają ocenę i koszą niewinność. Wtedy natychmiastowa paranoja w swoich objawowych podejrzeniach oszczędza tylko samego siebie!

Myśliciel nieruchomieje, wiatr także. Ledwie rozpoczęty deszcz ustaje. Tylko wschodzące słońce ściga obłoki jak oszalałe.

— Szkoda wynikła z jej nieszczęścia zgubiła mnie. Oczyścić się z zarzutów, chroniąc ją. Nadmiernie ją ochraniać, by odzyskać zaufanie zdobyte z takim trudem, choć i przed kradzieżą było niewielkie… To jedyny sposób, żeby wybielić samego siebie.

Na najcichszy szmer dochodzący z jej mieszkania sprawdzałem, czy jest obecna. Przy najdrobniejszej ciszy ogarniał mnie gwałtowny niepokój, aż do zerwania nerwów. Praca budziła obrzydzenie. Chciałem już tylko nasłuchiwać. Im mocniej wytężałem słuch, tym głębiej Nielle zakorzeniała się w tym, co uważałem za swoje życie. Niewidzialnym opiekunem, za którego się miałem, kierowało wyłącznie pragnienie przywrócenia normalnej rozmowy.

Każdy telefon, każda krótka wizyta — potwierdzenie jej obecności i brzmienie głosu — ofiarowywały mi odpoczynek wojownika, drzemkę herolda. Im więcej było tych kontaktów, tym mocniej się przywiązywałem. Naiwnie, krok po kroku, zaczynałem w lubieżnych myślach zdradzać Mylène, swoją żonę, i duchową kochankę… Marilyn.

Z tej starej walizki, którą targał sennopata, wyjmuje paczkę Camelów z filtrem. Zapalając papierosa, ogląda słynnego żółtawo-ochrowego dromadera na opakowaniu. Potem myśli o wielbłądach spotkanych dotąd w życiu.

— Z trzeciego piętra dobiegały do mnie niezwykle kulturalne rozmowy Nielle z Jonathanem, zwanym profesorem, jej sąsiadem zza ściany, wielkim głuptasem, choć przystojnym. On był modny i obyty, ona — westchnieniem zachwytu. Opowiadał jej o swojej wiedzy z muzyki klasycznej i czasem, niczym zaklinacz węży, grał piękne melodie na flecie poprzecznym. Niestety grał ich tak wiele i tak dobrze, że wyobrażałem sobie nagą Nielle wychodzącą z wiklinowego kosza i z lubieżnym kołysaniem bioder zbliżającą się do niego, by objąć go… za sprawą czarów.

Między słuchaniem dzieła romantycznego kompozytora a jednym z jego popisów na instrumencie dętym… czasem wytryskiwały mu z gardła drwiny pod moim adresem. Czy przeczuwał, że pokocham Nielle, i dlatego uznał za stosowne mnie ośmieszać?

Jego żarty raniły mnie, a te okropne, wymowne pauzy wstrząsały mną…! Śmiech, komedia, zażyłość Nielle z profesorem niepokoiły mnie i oburzały, lecz nie przeszkadzały mojemu ówczesnemu tajnemu, nikomu nieznanemu związkowi.

W tym przedsięwzięciu ratowania siebie żadne obecne odgłosy otoczenia nie odrywają go od tych, które tryskają z przeszłości. W tym domu, już nie takim samym, ze zdumiewającą naturalnością wdycha to samo powietrze, którym oddychał jako trzydziestolatek.

Wychodziła rano, wracała dopiero wieczorem, po czym znowu pogrążała się w swoich szalonych nocach… On widział, jak żyła. Nawet dziś niemal słyszy jej oddech.

— W tamtych czasach tak skrupulatnie nadstawiałem uszu, że brzęk zderzających się naczyń czy zwykła muzyka w tle u Nielle stały się nieodłączną częścią moich codziennych przyzwyczajeń.

Niczym deser, wyraźnie odmienny od innych dźwięków, pożerałem trzaski jej drżącego łóżka, ciepłego świadka pożądanych orgazmów pięknej kobiety. Mimo zazdrości rozdzierającej mnie delikatnie od środka, delektowałem się słuchaniem tych chwil czułości i dźwiękowych uniesień.

Słuch rozwijał się, ćwiczył w chwytaniu wszystkiego. Od jesiennych porywów wiatru po zimowe zamiecie śnieżnego pyłu, aż do tchnienia pewnej wiosny, która — miałem nadzieję — pozwoli mi usłyszeć bicie serca Nielle. Najwyższy przywilej!

***

Słońce rzeczywiście wygrało rozgrywkę. Noc, która opuściła scenę, słabo oklaskuje z oddali kolejne zwycięstwo Heliosa. Światło dnia wzywa do urzeczywistnienia wspomnień. Kolejne ujawnione tajemnice…

— Dni, pogwizdując, poprowadziły za sobą miesiące i znów nastało lato. Minął już rok, odkąd Nielle zamieszkała na trzecim piętrze i zachwiała moimi kruchymi podstawami. Ja, tak mało realistyczny, coraz bardziej zygzakowałem pośród nieustannych fantasmagorii. Ten żywy sen, pulsujący ponad moimi marnymi mirażami… Co za radość!

Pierwszy ciepły wieczór roku. Ostatni dzień maja. Przy biurku szkicowałem od niechcenia nowe pomysły na następne święto dzielnicy. Rozpraszały mnie spocone pory dłoni, które chwytały papier niczym przyssawki, i zaskakiwało własne pragnienie ponownego przeżycia miłosnych zdarzeń ubiegłego roku.

W tamtym okresie, w temperaturze o krok od duszącego upału, rozmyślałem przy otwartych okiennicach. Do miejskiego repertuaru letnich odgłosów dołączały nieustanne łaskotki, które dręczyły moją koncentrację. Nic nie poruszało serca zamykającego się wokół nieobecności Nielle. Sam siebie zaskakiwałem tym, że kocham ją coraz mocniej; i życzyłem sobie, by każde jej oddalenie trwało jak najkrócej.

— Samochód zatrzymał się na ulicy… Trzask drzwi… Odjeżdża… Czy to ona wraca?

Nie sprawdzałem, czy chodziło o Nielle, woląc błądzić po rozmaitych scenariuszach i zrywać płatki z wachlarza różnych zakończeń.

— Kroki na schodach. Tak, jej!… Niepokojące odkrycia. Jej kroki są smutnymi słowami… O! Nie rozumiem!… Wbrew zwyczajowi zamiast pójść do kuchni, przechodzi prosto ze schodów do sypialni. Kroki ledwie szepczą, tak bardzo wydaje się przygnębiona… Rzuca się na łóżko, które przyjmuje ją otwartą, pocieszającą pościelą.

Nie! To nie był sen. Nielle była zasmucona. Płakała. Wyobrażałem sobie, że jestem tuż przy niej i próbuję ją pocieszyć.

— Mnie też boli, bo biorę na siebie twoje cierpienie. Te blade minuty mnie torturują, a każda twoja łza staje się kroplą kwasu na moich policzkach rozgrzanych niepokojem. Jestem przy tobie… nie martw się. Posłuchaj, jak cierpię w twojej duszy.

Cisza. — Przestała płakać, burza wreszcie ucichła, jakby moje pieszczotliwe fale ją uspokoiły. Tym lepiej! — Spała. Całe szczęście! — Kocham ją! Tym gorzej!

Łzy Nielle rdzewiały wraz z kolejnymi dniami, które przepływały przez moje marzenia. Im szybciej biegł czas, tym mocniej zjadał mnie lęk. Przez cały tydzień po wieczorze długiego szlochu nie wyszła z mieszkania. Ponieważ dochodziły stamtąd tylko nieliczne, ciche dźwięki, jej długie milczenia martwiły mnie. Nie mogłem usiedzieć w miejscu. Dla zachowania równowagi psychicznej musiałem sprawdzić, czy Nielle nic się nie stało. „Czy dobrze się czuje?” Ów zawód, który ją dotknął, ból, którego przyczyny nadal nie znałem, zdawał się odmienić jej zwyczaje. Bez wahania poszedłem zadzwonić do drzwi pięknej sąsiadki i czekałem…

— Oby tylko nie myślała o samobójstwie! Nie wyobrażam sobie kochania dwóch zmarłych! Nawet moje szaleństwo ma granice. Jak miałbym poświęcić sztukę dwóm nieobecnym: Marilyn i Nielle!

Jakby w odpowiedzi na tę myśl, drzwi się otworzyły. Nielle stała na szczycie wąskich wewnętrznych schodów. W tym przejściu, przywodzącym na myśl drżący dom, starte stopnie i słabe światło budziły skrępowanie i strach.

— Dzień dobry, Damien!

— Dzień dobry, Nielle!… Mogę wejść na maleńką chwilę…

Im bardziej się do niej zbliżałem, tym silniej drżałem pod własną skórą. Jej długa koszula nocna w szerokie poziome pasy, na przemian granatowe i białe, drażniła moje libido. Tak dokładnie przylegała do ciała, że mogłem oszacować wielkość piersi, bioder i pośladków. Starając się podnieść wzrok z obawy, by nie spłoszyć rozmówczyni, odezwałem się…

— Martwiłem się, Nielle. Nie słyszałem u ciebie najmniejszego szmeru… no, prawie… Czy wszystko w porządku?

— Tak! Nie martw się o mnie. Po prostu mam grypę i leżę w łóżku.

— No dobrze!… To szybkiego powrotu do zdrowia!… Jeśli będziesz potrzebować opiekuna, daj mi znać!…

Uspokojony śmiechem Nielle, który przypieczętował krótką wymianę zdań, wróciłem do siebie, próbując naśladować ten drogocenny uśmiech, by uspokoić własne marzenia.

***

Ze swojej kanapy, posterunku strażniczego pamięci, Damien ogląda półki biblioteczki. W scenografii przygotowanej przed rozpoczęciem poszukiwań we własnej mgle ułożył tam dwa nierozłączne przedmioty.

Wstaje niczym automat — wciąż ten sam powtarzany gest, rytuał, czarna msza wspomnień i smutnych nawyków — i sięga najpierw po fotografię wytartą jego zgorzkniałym spojrzeniem. Niezaprzeczalne zauroczenie.

Bierze też dziennik swych eterycznych podróży, o pomiętych kartkach poplamionych kawą i łzami. Z tekturową, czarną okładką, z brakującymi stronami, innymi rozdartymi tak samo jak jego dusza. Jest niekompletny, bo autor dopuścił się w nim próżniaczych utopii. Ale trzyma go!… Gesty i ruchy są czułe i powściągliwe. Śni o niej.

— Miłość jednostronna… Dlaczego? Co jest powodem tego cierpienia, tego zwyrodnienia uczuć? Czy mój dziennik wskaże mi choćby źródło jakiegoś wyjaśnienia?… Drogę wyzwolenia?

Wstrzymuje oddech aż do pustki, każe płucom wydychać powietrze do nicości… po czym znów oddycha. Niczym zamiar przeżycia życia wstecz, mroczne pragnienie ujrzenia swoich narodzin w chwili umierania.

Logicznie, gardząc przypadkiem i jego irracjonalnością, zamyka się w chronologii i otwiera dziennik na fragmencie odpowiadającym wspomnieniom.

„Dzisiaj, piątego lipca. Niedziela. Dzień rozstania…

Piąta rano. Pracowałem całą noc. Dopiero kończę odnawianie podłóg rodzinnego mieszkania. Wykorzystałem letnie wakacje Lysianne, która bawiła się na wsi, żeby wykonać te wielkie prace. Krótko mówiąc!… Ostatnia bejca, ostatni lakier, ostatnia fala mdłości.

Wycieńczony zostawiłem pędzle, wałki i miseczki, żeby niszczały, i poszedłem do Mylène do pracowni, gdzie tymczasowo ustawiliśmy łóżko. Po całonocnych igraszkach z kochankiem, którego miłość wybrała spośród pary naszych przyjaciół, mój anioł był odprężony, lecz jego myśli żeglowały gdzie indziej.

Jakie to ma znaczenie?… Żadnego!… Być może wdycham balsam niewierności żony, lecz Nielle ulatuje z mojej świadomości. — Nie wiedząc o tym, my, para, której czas się skończył, spaliśmy razem, by po raz ostatni wymienić sny. Jeszcze jedno przebudzenie, wcale nieprzykre. Na szczęście!

Przed jej wyznaniem, objawieniem i moim wyrzeczeniem się — ostatnia zabawa, prosta rozrywka w miejsce zakończenia. — Gra! — Jak dziecinna piosenka malucha uczącego się pierwszych słów. Śmieszna paplanina. — „Ba, ba, bi, bo, bi! Ja! Ja!” Co w zrozumiałym języku znaczy… „Złóż na moich ustach całusa i przepisz mi tę samą receptę!”… I odsyłamy do nadawcy, i znowu do adresata, aż wargi przyjemnie się zmęczą. Magiczna, nieświadoma zabawa, podobna do pragnienia oddania się komuś innemu niż całowana osoba.

Podwójny stan! Obłudna rzeczywistość! Jestem diabelskim człowiekiem. Faustem i Mefistofelesem. Ofiarą i katem. Piekielnym ogniem w zakątku raju. Po tym dniu przewrotu uważam się za okrutnego: zabrakło mi szczerości, lojalności i autentyczności.

— Kochałaś się z François, prawda?

— Tak! I co z tego…!

— Kochacie się?…

— Tak! Kocham go, a on mnie także! Może cię to zaskoczy, Damien… ale łączy nas więcej niż tylko pociąg fizyczny. Mamy ze sobą wiele wspólnego. Kiedy z nim rozmawiam, jestem szczęśliwa. Ty nie rozmawiasz, a poza tym… nie jesteś już taki sam.

— A co byś powiedziała na wspólne mieszkanie z nim?… Ja zająłbym pracownię, a on wprowadziłby się do nas.

Czy to owoc przymusowego naśladownictwa po latach wspólnego życia? Zdumienie odcisnęło się na naszych twarzach jednakowo i w tej samej chwili. Czy będę żałował tej decyzji? Możliwe, bo już zdaję sobie sprawę, że moja chorobliwa impulsywność wytyczyła nowe skrzyżowanie. Jedne drogi życiowe się rozchodzą, inne łączą. Najdziwniejsza jest ta nowa droga, na którą wkraczam, i nadzieja, że połączy mnie z Nielle.”

Prawda po raz kolejny szokuje, strofuje. Rani, nawiedza i doradza. Na razie ponowne czytanie dziennika wydaje się właściwe. Tymczasem dzień wciąż rośnie, pozwalając życiu odsłonić owe nocne namiętności, czasem mordercze.

Prysznic chłodzi, strumień wody jest najmocniejszy. Sennopata ubiera się, nie zmieniając kolejności swoich tików, choć dziennik go rozprasza i przyciąga niczym magnes.

— Tego samego dnia…! Co za doskonały niezdara!… I ten przeklęty narkotyk, krzywdy, jakie mi wyrządził, udręki, którym pod jego wpływem poddałem innych. Nie myśleć już o tym!… Jak powinienem był zareagować?

Zmienić postawę!?… A gdyby Historię poprawiono? Napoleon Bonaparte bez ukrytej prawej dłoni!… Lewej? — Van Gogh umierający w ramionach dziwki, z obojgiem uszu na miejscu… w kieszeniach? — Marilyn… Eurazjatką?…

Damien znów bierze czarny zeszyt w tekturowej oprawie i bluźni, próbując odczytać własne pismo.

— Jakże źle pisałem! Okropnie!… Jak mucha pozbawiona nóg i genów. Odwagi! Odczytaj to! To twoje własne gówno.

„Niedziela, piątego lipca… Bis!…

Środek popołudnia. Całe sąsiedztwo już wie o rozstaniu. Sąsiedzi reagują gorzej od nas. Nieważne! Ten Pański dzień zapowiadał im się zbyt spokojnie. Wczoraj przez cały czas szukali ciekawego tematu do plotek, ale nic się nie wydarzyło; rozpad naszego związku wreszcie zaspokoi ich głód. Powierzchowna trauma, która z pewnością doczeka się niezliczonych parafraz!

Lecz sedno dramatu tkwi przede wszystkim w tym, że oboje z Mylène zapomnieliśmy przewidzieć skutki rozstania dla Lysianne, obecnie szczęśliwej i beztroskiej. Kości zostały jednak rzucone, więc pozwolę się ponieść dalszym wydarzeniom.

Teraz jestem sam w pracowni. Przeniosłem tu wszystko, co mogłem, nawet poszarpane wspomnienia zmarłego małżeństwa. Cała ta krzątanina pod podejrzliwym spojrzeniem ludzi i przy ich najbardziej podstępnych pytaniach. Później, pod wieczór, kiedy skończyło się całe zamieszanie, sprawdzając, czy jestem chociaż z grubsza urządzony, zacząłem rozmyślać, czując zmęczenie i dostrzegając swój mocno zaniedbany wygląd. Miałem brudne stopy, sandały poplamione dobrze rozpoznawalnym miejskim brudem; wypłowiałe dżinsy starte niemal na strzępy; zwyczajny T-shirt, niebieską koszulkę bez rękawów, której odcień zmienił pot całodziennej pracy. Byłem ruiną!

Potem moje rozmyślania skręciły w inną stronę. Badając jak wygłodniały wilk sufit oddzielający mnie od Nielle, wyobrażałem sobie, że z litości ofiaruje mi noc w pokoju, którego tak pragnąłem.

Po zażyciu czegoś nielegalnego, owej fałszywej odwagi zamkniętej w kapsułce, nawet nie trudząc się umyciem, poszedłem zadzwonić do jej drzwi. Otworzyła. Byłem kompletnie naćpany, brudny i śmierdzący.

— Mogę wejść?

Zanim otrzymałem odpowiedź, miałem już rozmarzone spojrzenie i stopy przyrośnięte do trzeciego podestu. Bez wahania poprosiłem o kawę. Już ją dostałem.

Sprawdzając, czy atmosfera nadal sprzyja moim niegodziwym zamiarom, poinformowałem ją o wydarzeniu niezwykłym, tym nagłym zerwaniu. Przyznając sobie piękną rolę w sytuacji, która powinna przecież boleć, dorzuciłem jeszcze wiadomość o początkach damienowskiego związku Mylène z jej kochankiem François.

— Udzielam im błogosławieństwa; nie, wcale mnie to nie dotyka…!

Najwyraźniej moje słowa brzmiały fałszywie, lecz ten aksamitny kłamliwy ton mi odpowiadał. Sumienie przyznawało jednak: jej uroda jest tak wielka, że w jej obecności grzechy główne usiłują stać się cnotami. Im dłużej patrzę, tym bardziej jej pragnę. Ta świeżo zdobyta wolność, pozwalająca zapuścić się dalej niż zwykłe nasłuchiwanie jej kroków, skłania mnie do wynoszenia zdrady i pożądliwości pod niebiosa.

— Nielle… ja… nie wiem, jak cię zapytać…?… Więc tak!… Najbardziej przeraża mnie w oddaleniu się żony to, że będę sam w łóżku… eee!… Rozumiesz, boję się tego wstrząsu!…

— No i?…

Wyczuwając jej wahanie, staję się jeszcze bardziej przymilny i jeszcze bardziej kłamliwy.

— …chciałbym spać z tobą, po prostu się położyć… Nie bój się!… Nie chcę się kochać! (?)… Tylko… twoje odpoczywające ciało… jak pocieszenie!

— Nie! Nie ma mowy! Tej jasnej odpowiedzi towarzyszyła propozycja drugiej filiżanki kawy. Zadziwiająca uprzejmość, niemal nie na miejscu.

— Nie!… Eee!… Jestem zmęczony… muszę iść. Dziękuję za kawę, Nielle.

Zawstydzony i bezbronny, przyznając w duchu wartość tej lekcji, choć nie powiedziałem jej o tym, schodząc po schodach, na każdym stopniu powtarzałem sobie, że właśnie stawia na nim nogę król głupców!”

Na wspomnienie tej dyplomatycznej nagany mimo wszystko rozbrzmiewa szczery śmiech. Pierwsza muzyka dnia. Dwutonowe drzewa. Światło i cień walczą o fikcyjne, zmienne terytorium, zależne od drogi słońca. Miasto ledwie się budzi. Jeszcze wcześnie.

Znów leżąc na kanapie, kryje się w swoim szaleństwie niczym w skrzyni skarbów przepełnionej starymi obrazami uporządkowanymi aż nazbyt starannie.

Dalej »