„Kochanka prezydenta Stanów Zjednoczonych”. Czy ta kuluarowa pozycja miałaby dla Marilyn tyle samo uroku, a nawet tak samo na nią oddziaływała, gdyby zdawała sobie sprawę, jak niewiele znaczy taki status dla wejścia do grona wielkich postaci historii? Z góry można przyjąć, że nikt nie zaprzeczy, iż Marilyn jest fenomenem socjologicznym i konsumpcyjnym. Czy jednak można również uznać „jej obecność” za przypadek historyczny?

Już słyszę wrzaski! (Uff!) Słyszę też okrzyki uznania! (Nareszcie!) Zgoda! Należy do historii kina i dostarczała pożywki hollywoodzkim plotkom. Ale jej udział w historii świata jest niezaprzeczalny. Dziwne!... Szalone!... Rewolucyjne! A przecież ewolucja ludzkości odznacza się tymi samymi cechami.

Nic nie stało na przeszkodzie, by ta kobieta, która potrafiła patrzeć w kamerę i przyjmować jej pełne podziwu spojrzenie, miała wysoki poziom samoświadomości. Świadczy to o dużej zdolności do abstrakcyjnego myślenia.

Wszyscy wiedzą, że większość jej współczesnych uważała ją za piękną głuptaskę, uroczą blondynkę, która pobudzała fantazję i dyskretnie pozwalała na słodkie wyzwolenie pewnego pożądania... Czy jednak ta postawa osoby o niskim ilorazie inteligencji, okryta pozorną niewinnością, nie została niemal makiawelicznie zaplanowana przez Normę Jeane?

Gdy była jeszcze tylko zwykłą modelką, głodną sukcesu początkującą aktorką, Norma Jeane postanowiła poszerzyć swoją wiedzę. Ilu z nas czytałoby między innymi Freuda czy Dostojewskiego dla przyjemności zdobywania wiedzy, a zarazem otwarcie, z ujmującą naiwnością, okazywało pragnienie samokształcenia?

Marilyn zostaje teraz przeniesiona do „nowej historii świata”, rozpoczynającej trzecie tysiąclecie po Chrystusie! Ale pytanie pozostaje: czy osiągnęłaby taką sławę, gdyby nie obracała się wśród Kennedych? Być może... Dziś jednak gwiazdą, która wciąż świeci, nie jest już JFK, lecz Marilyn.

Aby uchwycić wymiar symboliczny, podkreślmy, że wszystko, czego człowiek może dotknąć, co może zrobić lub stworzyć, nosi jego podobieństwo. Wielkie konflikty, te złośliwe nowotwory ludzkiej inteligencji, nie są wyjątkiem. Niestety, tradycyjne wojny, owe zalegalizowane masowe mordy, toczą się wszędzie i żaden kraj nie jest wolny od groźby konfliktu. Nikt nie może zaprzeczyć istnieniu innej postaci wojny, współczesnej „agresji”.

Istotnie, Marilyn Monroe — swoim wyglądem, urokiem i nazwiskiem — była potężnym symbolem! I w tamtym drugim świecie nadal nim pozostaje. W 1959 roku to rutynowe spotkanie... z Nikitą Chruszczowem, owym postawnym łysym mężczyzną, było zwykłym starciem dwóch ideologii, dwóch potęg, dwóch symboli. Marilyn bez trudu wygrała tę rundę.

Każda wojna, każde zabójstwo odbiera Ziemi jedyną w swoim rodzaju iskrę, życie, które nigdy nie powróci. Padają nie tylko ciała: na zawsze znikają losy, uśmiechy, miłości i marzenia.

Pomyślcie: ilu geniuszy zgasło pośród zabitych, zanim zdążyli przeobrazić świat? Ilu wynalazców nigdy niczego nie wynajdzie? Ilu artystów nigdy nie zachwyci naszych oczu i uszu? Ile szlachetnych dusz nigdy nie dostanie szansy, by ukoić cudzą samotność, wyciągnąć pomocną dłoń, po prostu kochać?

Także ich hipotetyczne dzieci skazane są na wieczną ciszę. Ci nigdy nienarodzeni synowie i córki, całe wymazane rody, to światy, które nigdy nie ujrzą światła. Muzyka jutra mogłaby być bogatsza. Nauka — śmielsza. Sztuka — bardziej olśniewająca. Nasze serca — szczęśliwsze.

Zatrzymajmy się na chwilę. Wyobraźmy sobie, czym mogłaby stać się Historia, gdyby ludzkie szaleństwo nie narzuciło jej orszaku rzezi. Jakie imperia rozkwitłyby bez wojen? Jakie cywilizacje rozwijałyby się w pokoju? Jakie cudowne dzieci odziedziczyłyby Ziemię, gdyby przemoc nie zabrała im przodków?

Kieruję myśl ku wszystkim tym ofiarom. Pewnego dnia jedna z nich powiedziała: „Idźcie i rozmnażajcie się”. Ale jak to uczynić, skoro nasze narody wciąż rozdzierają się nawzajem, giną z ręki człowieka?

Nie możemy wskrzesić umarłych. Możemy jednak tu i teraz postanowić budować inaczej. Poprzez modlitwy, słowa, rozmowy, demonstracje i sprzeciw wobec rozlewu krwi możemy wpływać na tych, którzy rządzą. Możemy im przypominać, że prawdziwa wielkość nie polega na sprawowaniu władzy przez strach, lecz na ochronie życia.

Niech ustaną wojny. Niech ustaną zabójstwa. Niech pokój przestanie być kruchym marzeniem i stanie się czymś oczywistym, jedyną możliwą drogą.

Oddajmy cesarzowi, co cesarskie... Otóż to! Przedstawiłem sztucznej inteligencji zasadniczą treść tego tekstu i poprosiłem ją o jego dopracowanie.