همانطور که قرار بود، همه برای گشایشِ نمایشگاه گرد آمده بودند؛ جز خودِ گل-خدا، رزِ بادها و همسرش «ششصدوشصتسوسیس»، زنِ استرالوپیتکوسی بسیار پرحرف که گل-خدا برای رز آفریده بود. مارلین نیز دیده نمیشد. این غیبتها آنری را نگران کرد. لولوم همچنان رفتوآمد میکرد، اما راهِ رسیدن به نیمهماهش چندان روشن نبود.
چیزی که شهردارِ ژوژو سیتی را عمیقاً آزار میداد سرعتِ پیشرفتِ رزِ بادها در زمانی چنین کوتاه بود: تمام مراحلِ روانکاوی را در یک جلسهٔ بلند طی کرده بود. کارِ فروید و یونگ روی رز آنقدر مؤثر بود که به گفتهٔ آن دو، بیمارشان تقریباً انسانی شده بود. تلاشِ رز برای تغییر، با آمدنِ ششصدوشصتسوسیس به کنارش پاداش گرفته بود. آیا صادق بود؟ آیا دام بود؟
حالا که رز اندامِ جنسی و همسری داشت، چه میکرد؟ سیس، چنانکه رز صدایش میزد، زنی فربه، سرخمو و بسیار باهوش بود که مخصوصِ او آفریده شده بود. خدا، کمابیش همانگونه که در داستانِ دندهٔ آدم آمده، این همسر را درست پیش از برکتدادن به رز از یکی از شاخهایش آفریده بود. آیا رز حالا تکشاخ بود؟ نه؛ تنها یک شاخش کم شده بود و به این ترتیب میتوانست بیآنکه جلبِ توجه کند رفتوآمد کند.
آنری عمو ماکسیم، پوستها و گیلیگیلی را از وضعیتِ نگرانکنندهای که سردرگمش کرده بود باخبر کرد.
— بسیار خوب، آنری: ما شمال و جنوب و غرب و شرق را میگردیم. شما بروید سراغ آسمانهای طبقهطبقه.
— عمو، یادتان نرود از زیرگوییِ شگفتانگیز و مؤثرتان استفاده کنید! آنری توترک کوشید با حالتی آسودهخاطر بگوید.
اما در دل فکر میکرد: «نکند رز و سیس گل و مارلین را ربوده باشند؟»
پس آنری با نگرانیای فزاینده به جستوجوی مارلین و گل-خدا رفت.
در راه، ربایشی را که خودش انجام داده بود به یاد میآورد و خودش را جای رز میگذاشت.
تصور میکرد رز در همین لحظه چگونه رفتار میکند.
— اما کجا ممکن است رفته باشد؟… چطور میتواند مارلین را از چشمِ دیگران پنهان کند؟ و چگونه میتواند گل را زیرِ فرمان بگیرد؟ با عروسکِ وودووی دیگری؟ البته… میگویند دو سر بهتر از یک سر فکر میکند… حتماً با کمکِ همسرش حیلهای باورنکردنی پیدا کرده است. با این وضع چطور آدم گرفتارِ بدگمانیِ بیمارگونه نشود؟ آنری چنین میاندیشید و در همان حال میکوشید خونسرد بماند.
کاری از دستش برنمیآمد. تمام نگرانیاش روی سرنوشتی متمرکز شده بود که شاید در انتظارِ مارلین بود.
— از شدتِ اضطراب یادم رفته بود کجا باید بگردم! آسمانها!
آنری به سوی سنگی رفت که آسمانِ ششم را پنهان میکرد و از آن عبور کرد. در چند لحظه یک طبقه پایینتر بود. افتادن از آسمانِ هفتم برایش عجیب بود، هرچند در واقع فقط حدودِ دو متر سقوط کرده بود.
فقط وقتی به آسمانِ بالای آسمانِ ششم نگاه کرد فهمید با معجزه طرف است: فاصله دو متر نبود، بلکه بیکران بود. با این قدِ کوتاهش چطور میتوانست از آنجا بیرون بیاید؟
برگردد به آسمانِ هفتم؟ چگونه؟ اصلاً لازم بود؟
اما حال و حوصلهٔ غصهخوردن برای خودش را نداشت. فقط به نیمهماهش فکر میکرد و نمیدانست در آسمانِ ششم کدام طرف برود. لولوم ظاهر شد و فوراً ناپدید شد.
— من کجام؟ این همان آسمانِ ششم است؟ از فکری که از آن حوالی میگذشت پرسید.
— شما در سرزمینِ اندیشههای گمشده هستید. اوه! یکیشان را میبینم. چیزی نگویید. دهانتان را ببندید؛ من هم ساکت میشوم!
فکر واقعاً دیگر چیزی نگفت، اما دورِ توترک میچرخید و او را کمی گیج میکرد. وقتی آن فکرِ گمشده دور شد، گفتوگو از سر گرفته شد.
— خوب! رفت. کجا بودیم؟
— میگفتید اینجا بهشتِ فکرهای گمشده است...
— دقیقاً! همه اینجا هستند: خوبها و بدها، نرمها و کجومعوجها، نابغهها و زشتها و غیره. خطرناکترینشان همانهاییاند که راحتتر فراموش میشوند، درحالیکه باید یادمان بمانند. از این فکرها: «کلیدهایم را کجا گذاشتم؟» یا «قرار بود چه کار کنم؟» یا «اسمش چه بود؟» همهٔ چیزهایی که یادتان نمیآید. خدا زیادی احساساتی است، نه؟
— وای بر من! گل-خدا! مارلین! باید جای دیگری بگردم! آنری با آشفتگی چنین نتیجه گرفت و چون نمیتوانست به آسمانِ بالاتر برگردد، بیدرنگ به کندنِ زمین پرداخت. زمین را میکند و بر آن فوت میکرد و از صمیمِ قلب آرزو داشت دلبرش، تکیهگاهِ زندگیاش، نورما جینِ خود را بازیابد. بیش از همه امیدوار بود آسمانِ دیگری پایینتر وجود داشته باشد و هیچ اندیشهٔ گمشدهای تعقیبش نکند.
شکافتنِ مرزِ میان آسمانِ ششم و پنجم از قبلی سختتر نبود. حتی نگاه نکرد و خودش را پایین انداخت. آسیبی ندید. آسمانِ این طبقه هم مثل دو طبقهٔ قبلی بسیار بلند بود.
جهانی تازه انتظارش را میکشید، عجیبتر از قبلی: بهشتِ هیجانها و احساسات.
آنری خودش را مثل شبحی میان تصویرها و صداها میدید. خاطرههای نیرومند. احساساتی از دورههای گوناگون، متعلق به موجوداتی متفاوت.
هرچه این احساسها به زمانی دورتر تعلق داشتند، دردناکتر میشدند. آنری با احساسهای خود نیز روبهرو شد، ولی چون عادت داشت آنها را سرکوب کند، از نگریستن به آنها پرهیز کرد. اینجا برای روانکاوانِ رزِ بادها جهانی حقیقتاً شگفتانگیز میبود. حتی اختلالی در دلبستگی را دید که او را به کندنِ دوبارهٔ زمین واداشت، زیرا عشقش به مارلین را به یادش میآورد. همچنان زمین را میکند و فوت میکرد، به امیدِ آنکه در طبقهای پایینتر او را بیابد.
این بار هنگام سقوط پایش پیچ خورد. نشسته و بدونِ اینکه سرش را بالا بیاورد، مچش را مالید و با خشم فکر کرد: «آدم چقدر باید احمق باشد که وقتی فقط روح است خودش را زخمی کند؟» بعد سرش را بالا آورد تا ببیند کجاست. گیاهان و جانوران مثل آسمانِ هفتم بودند. آیا احساساتِ فراموششده هم در فضای این آسمان شناور بودند؟
آنری فقط گروهِ کوچکی از افراد را دید که آرام با هم گفتوگو میکردند.
یکی از آنها با دیدنِ مچِ دردناکِ آنری بلند شد و به سویش آمد:
— زخمی شدهاید؟ مردی با ردای سفیدِ بلند که شبیه یک خاخام بود پرسید.
بعد بیهیچ کلامی دستهایش را روی پای زخمی گذاشت.
سرانجام دوباره ایستاد.
— تمام شد، خوب شدید.
— ممنون، دیگر درد ندارد. اما شما که هستید؟ آنری با آسودگی پرسید.
— مواظب باشید! خم شوید! یک حکایتِ تازه دارد میآید، مرد بیآنکه مضطرب به نظر برسد سریع گفت.
روباه و حقهباز با سوتِ هوا از کنارشان گذشت.
— این متنها از کجا میآیند؟ این حکایت چیست؟
— از جاهای گوناگون میآیند، شاید حتی از گذشتهای بسیار دور. هیچگاه به زبان نیامدهاند؛ فقط در ذهن شکل گرفتهاند، دربارهشان اندیشیده شده یا الهام شدهاند. شاید زنان یا مردانِ خردمند، شناخته یا ناشناخته، آنها را نوشته باشند. ولی مراقب باشید یکی از آنها از وجودتان عبور نکند؛ وگرنه به فکرِ ثابت و وسواسِ همیشگیتان تبدیل میشود. این هم یکی دیگر!
گربه و موشِ کوچک با زیگزاگی نرم و سست از کنارشان گذشت.
— معرفی میکنم: من عیسی ناصری هستم. شاید اسمم را شنیده باشید؟
— چه کسی شما را نمیشناسد؟
— آه، خیلیها؛ باور کنید. میتوانم افکارتان را بخوانم. نامِ شما «نام دُ پلوم» است.
— آنری صدایم کنید.
— شما خدای تازهای هستید؟
— خدا؟ من؟! چرا چنین چیزی میپرسید؟
— چون اینجا... فقط خداها هستند. بیایید! شما را به دوستانم معرفی میکنم.
در همین لحظه عیسی و آنری توترک به گروه رسیدند. آنری وقتی عیسی او را به اعضایی از دورههای مختلف معرفی کرد، شگفتزده شد.
— دوستان، این هم آنری! بهراستی میگوید خدا نیست، اما در میانِ ماست.
آن موجوداتِ رازآلود نتوانستند جلوی خندهشان را بگیرند؛ بالاخره پیامبران هم میخندند. وقتی آرام شدند، عیسی معرفیها را ادامه داد.
— آنری، اجازه بدهید دوستانم را در جهتِ حرکتِ ساعتِ آفتابی معرفی کنم. این بوداست، خردمندترینِ گروه. تور، خدای شمال؛ خوابیده چون زیادی ملاتونین مصرف میکند. محمد، برای من مثل برادر است. آن مردِ بلند روبهرویتان «روحِ بزرگ» است. زنی که کلاهخودِ سربازی دارد آتناست؛ اگر اختلافی پیش بیاید نظم را برقرار میکند. ابراهیم، یکی از نیاکانِ ارزشمندم. آن زن با لباسِ الههٔ مصری هاتور است؛ تخصصش عشقِ جسمانی است. کمی افکارش قاطی میشود. ما شوخی میکنیم و میگوییم «توت را از تور و اینور و آنور تشخیص نمیدهد». همینها در بحث شرکت میکنند. بیآنکه بخواهم تعریف کنم، ما یکی از پُربارترین گروههای گفتوگو هستیم. یک نقلقول دارد میآید، همه خم شوید! عیسی گفت.
همه بیحرف اطاعت کردند.
«هر پیام فقط در یک تابعِ زمانی وجود دارد» به شکلِ یک بلوک از بالای سرشان شناور شد و تمبرهای رنگارنگی ریخت که با برخورد به زمین محو میشدند...
— پُربار؟... چه کار میکنید؟ و گروههای دیگر از چه کسانی تشکیل شدهاند؟ آنری توترک انگار هیچ اتفاقی نیفتاده پرسید.
— چهقدر سؤال، آن هم یکجا! مگر نمیدانید سادگی یگانه فانوسی است که میگذارد بیخطر دریانوردی کنید؟ با این همه، جواب میدهم… گروههای دیگر از خدایانی آمده از جهانها و جایگاههای دیگر تشکیل شدهاند. بعضی موهبتِ حضور در چند جا را همزمان دارند و به چند اسطوره تعلق میگیرند؛ میتوانند در یک زمان بخوابند و موعظه کنند. دربارهٔ پرسشِ اولتان، کارِ ما گفتوگو دربارهٔ خرد است. امروز برایمان روزی بزرگ است: فهمیدهایم آفریننده اکنون… آفرینندهای زن است و شرّ را در سراسرِ جهان از میان برده. حتی گاهی فیلسوفانی را دعوت میکنیم و از آنان نظر میخواهیم؛ سخنرانیهای بسیار گیرایی هم دربارهٔ موضوعات گوناگون دارند…
— عمو ماکسیم را دعوت کردهاید؟
— عمو ماکسیم، نگهبانِ نیستی را میشناسید؟
آن خردمندان لحظهای شگفتزده شدند و بعد بودا نتوانست جلوی اظهار نظرش را بگیرد.
— عیسی، میدانی چه فکر میکنم؟ این خدای کوچک احتمالاً سادهترین و ماهرترینِ ماست. بدونِ اینکه ادعا کند خداست، با فکرهایش ما را به شگفتی وامیدارد.
— اما من خدا نیستم! گُه!
— گُه؟!... همین خودش مدرکِ این است که خدا نیستید. پس اینجا چه میکنید؟
— دنبالِ شیطانی هستم که نیمهماهم را ربوده.
آنری جرئت نکرد گروه را با ناپدیدشدنِ دوبارهٔ خدا بیشتر نگران کند.
— میتوانید کمک کنید شیطان را پیدا کنم؟ آنری پرسید و در دل میخواست بداند چند وقت است با این خدایان حرف میزند.
همه ناخودآگاه دوباره خم شدند، چون یک حکایت و یک نقلقول پشتِ سرِ هم میآمدند.
دخترک و جغدِ مهربان با شکوه از پیِ آن میآمد: «روح فقط به فراخوانِ صادقانه، فقط به عشقِ مطلق پاسخ میدهد.»
— پیدا کردنِ شیطان؟ جدی نمیگویید! ما از ازل تلاش کردهایم از او دوری کنیم. ولی اگر پیشِ ما ظاهر شود، مطمئن باشید تا پایانِ ابدیتش سرزنشش میکنیم...
آنری در میانِ این خدایانِ فرهیخته و خردمند که هر یک با دیگری تفاوت داشت، بیش از پیش احساسِ گمگشتگی میکرد. آنان در مجموع مظهرِ معصومیتی بیمانند بودند. او میکوشید افکارش را پیشِ خود نگه دارد و زیادی بیپرده و صریح نباشد. «حرفشان ثابت میکند شیطان را ندیدهاند. حالا باید بروم و راهِ خود را ادامه دهم. اگر دوباره از اینجا گذشتم، تهوتویِ این ماجرای عجیبوغریب را برایشان تعریف میکنم. باید مارلین را بیابم. وقت تنگ است! باید تا آسمانِ سوم زمین را بکنم.»
درحالیکه زمین را میکند، نقلقولی که آرام از کنارش میگذشت او را به فکرِ سفرش انداخت: «مهم نیست قلمرو کدام است؛ همیشه در هر سفر درسی هست.»
آنری بهخوبی میدانست اگر در برابرِ دیدگانِ این خدایانِ فیلسوف از آسمانِ چهارم به آسمانِ سوم نقب بزند، آرامششان را به هم خواهد زد. پس وانمود کرد برای نزدیکِ چهل روز مراقبه به مکانی خلوت میرود. این تنها بهانهای بود تا زمین را بکند و به «طبقهٔ» پایینتر برسد.
وقتی به آسمانِ سوم رسید، خیال کرد برف میبارد. اما از این دانههای نرم گرمایی خوشایند بیرون میآمد و حتی احساس میکرد آنها نگاهش میکنند. برای اینکه بهتر ماهیتِ این ذرههای موجدار را بفهمد دستش را دراز کرد تا یکی را که رویش نشسته بود بردارد. فقط یکی!
درست وقتی انگشتانش به یکی نزدیک شد، صدایی گفت...
— اگر به یکی از این بچهها دست بزنید مثل تخممرغ میپزید!
— چی؟ مثل تخممرغ؟... بچهها؟ چه کسی حرف میزند؟
— من، صدای نگهبانِ برزخ. اینجا چه میکنید؟ هیچکس حق ندارد این جنینهای روح را بترساند. بعضی حتی برای آسمانِ هفتم آمادهاند. خیلی زود آشفته میشوند. سریع بروید پیش از آنکه حضورتان رویشان اثر بگذارد. اگر تا دو لحظهٔ آسمانی نروید، شما را به همان حالتی برمیگردانم که آنها هستند. اگر نمیخواهید همهچیز را از صفر شروع کنید، حرفم را گوش کنید! از همان راهی که آمدید برگردید. من سقف را دوباره بستم؛ نباید این کوچولوها از آسمانِ سوم بیرون بروند. زود! پشت سرتان میبندم.
آنری که از این تهدید لرزیده بود، بحث نکرد و حتی نپرسید شیطان از اینجا رد شده یا نه. فهمیده بود اینجا چقدر ظریف است و این موجودات چه حساساند؛ موجوداتی که قرار بود روزی میانِ یک همآغوشی یا بدتر، درونِ لولهٔ آزمایش ظاهر شوند. تازه، چه میدانست اگر زیادی بماند یکی از این فرشتههای کوچک را تصادفی قورت ندهد.
با نهایت احتیاط دوباره زمین را کند. وقتی کار تمام شد، خودش را با تمامِ «تن» به فضای آسمانِ دوم انداخت؛ البته کمی از همان خاکِ آسمانِ سوم هم روی سرش ریخت.
هنگام سقوط خیال کرد اصلاً از آسمانِ سوم خارج نشده. همهچیز یکسان بود. دانهها همهجا میچرخیدند و همان گرمای ملایم را داشتند. این بار دست به چیزی نزد؛ میدانست موجوداتِ زندهاند.
— اینجا جای شما نیست. فقط کسانی اینجا دوباره زاده میشوند که به تناسخ باور دارند. تکان نخورید! صبر کنید! یک پیامِ تلهپاتیک از نگهبانِ برزخ دارم، آنری شنید. صدا متفاوت و بمتر بود.
آنری که از مرگِ خشونتبارش تا حالا همهچیز دیده بود، مطیعانه منتظر ماند. فقط این را شنید: «بله... هوم... میفهمم... هوم... بله... هوم، خوب... باشه!... خوب! یکی از این روزها با هم ناهار میخوریم. خداحافظ!»
آنری خشکاش زد. سرانجام دوباره با او حرف زدند.
— ساکت باشید! به صدا گفت.
— چرا از من، نگهبانِ این آسمان، میخواهید ساکت باشم؟
— نمیخواهم این روحها را آزار بدهم.
— نگران نباشید. روحهایی که قرار است دوباره زاده شوند در برابر بعضی شوکها مقاوماند. از روحهای تازهٔ برزخ مقاومترند. به ضربه عادت دارند؛ چیزهای زیادی دیدهاند. البته مثل همه، از آسیبِ روحی خوششان نمیآید.
— خوشحالم که این را میشنوم.
— بهبه! شما هم حسابی داستان دارید! نگهبانِ آسمانِ سوم برایم گفت. او هم از بالاتر اطلاعات گرفته؛ از «انجمنِ جهانیِ خدایان و پیامبران»، که اعضایش هم از فیلسوفی شنیدهاند که ادعا میکند از نیستی آمده. یا چیزی شبیه این؟ مضحک نیست؟ نیستی که وجود ندارد! خلاصه، او از کمی بالاتر، از همهجا آمده. ظاهراً از آسمانی به آسمانِ دیگر هم با خوردنِ راتاتویی یا زیرگویی جابهجا شده. چیزی در همین مایهها.
— شاید به من برسد؟ خودش خوب میداند مارلین احتمالاً گرفتار شده. و گل چه؟
آنری یک نفسِ عمیق کشید و یکی دیگر...
— هرچه بادا باد! دیگر نمیتوانم منتظرِ عمو ماکسیم بمانم.
لولوم دوباره ظاهر و ناپدید شد.
— خودم مارلینم را پیدا میکنم. خداحافظ!
آنری که در سوراخکردنِ مرزِ میان آسمانها از شانهکردنِ موهایش ماهرتر شده بود، فقط چند لحظه لازم داشت تا ناپدید شود و در طبقهٔ پایینتر ظاهر شود.
— هی! صبر کنید!... صدای آسمانِ دوم با تأخیر گفت، از سرعتی که آنری کفِ جهانش را شکافته بود مبهوت مانده بود. این مرد زیادی مضطرب است. پیامی از فرشتهای به نامِ پوستها برایش داشتم! خب، مهم نیست؛ به هر حال کلی کارِ عقبافتاده دارم، نگهبانِ تناسخ در تکگویی خودش ادامه داد و شکاف را خیلی زود ناپدید کرد.
آنری این بار هنگام سقوط در آسمانِ اول واقعاً دردش گرفت.
نخست روی یک «i» و سپس روی یک «3» افتاد. میانِ دو عددِ دورقمی سکندری خورد و سرانجام با نشیمنگاهش روی سه حرفِ دیگر فرود آمد. جز حرفها و عددها، شکلها و نقطهها و علامتها و خطها چیزی نمیدید. این عناصر در انبوهی از خطهای افقی و عمودی و مورب، در هر زاویه و هر جهت رفتوآمد میکردند. X، Y، Z! X’، Y’، Z’ و غیره! این آسمانِ نخست جایگاهِ گزارشهای مالیِ پارهشده، جملههای پاکشده، واژهها و عددهای خطخورده، حذفشده، فراموششده و جاافتاده، اشتباههای حسابی و ریاضی ــ چه ذهنی، چه نوشتاری و چه گفتاری ــ و نیز همهٔ گفتهها و نوشتههایی بود که در جهان پیش از کنار گذاشتهشدن پدید آمده بودند؛ همینطور دانشها و هنرهای کهن و امروزین که به آنها بیاعتنایی شده بود.
آنری نگهبان را دید. فقط صدا نبود و فقط فرشته هم نبود. شبیه ترکیبی از پروست و اینشتین بود، چون سبیلِ دو طرفِ صورتش متفاوت بود: یک طرف مارسل، یک طرف آلبرت. نگهبان با ادب از آنری دعوت کرد با او همهچیز را بخواند و محاسبه کند.
— پیشِ من بمانید! نگهبانِ دوکاره صدا زد. میتوانیم این بازماندهها را کنار هم بگذاریم و فرضیهها و متنهای تازه بسازیم.
— فهمِ غریزیِ من نشان میدهد مارلین اینجا نیست، آنری گفت و درحالیکه فوت میکرد دوباره زمین را کند.
چون کمکم به سقوط عادت کرده بود، این بار بدونِ کبودی پایین آمد؛ جز کمی دردِ روحی، نه بیشتر. هر دو پا روی زمین فرود آمد، درست وسطِ خیابانِ اصلیِ ژوژو سیتی که بعد از مرگش نامش را «بلوار آدولف ترزا» گذاشته بودند.
چون فقط یک روح بود، هیچکس متوجهش نشد.
پرسشهای عجیب و جذاب مثل گردباد در سرِ مدیرعاملِ سابق میچرخیدند.
— چی؟ جهان و زمین فقط آغازِ دنیای مناند؟ یک پایهٔ مادی؟ یا پایهای با امکانهای متعدد؟ چرا بشر هیچوقت چیزی از اینها ندانسته؟ مارلین؟ خدای من! گل! اما چرا باید اینجا دنبالش بگردم؟ رز چطور میتوانست آنها را به اینجا بیاورد؟ پیدا کردنشان اینجا از بهشتهای بینهایت هم سختتر است. عمو میآید پیدایم میکند. خوشبختانه پوستها توانِ فهمِ غریزیِ چیزها را به من داد. اوف!
در آن بدبختی و ورطهای که گرفتار شده بود، فقط یک چیز تسلایش میداد: امیدِ آنکه هر دو را سالم و تندرست بیابد و، بیش از همه، نورما جینِ زیبایش را دوباره در هالهٔ آغوشِ خود بگیرد.
در ژوژو سیتی همهچیز بسته بود: مغازهها، رستورانها، دفترها، همه. حتی فروشگاهِ اسباببازی و حیوانات هم تعطیل بود. هوا اما بسیار دلپذیر بود. خورشید از روزِ مرگش روشنتر به نظر میرسید؛ همان روزی که وزنِ سنگینِ تندیسش کفِ زیرش را شکست و روی خودش افتاد. با وجودِ پرندگانِ مهاجرِ دیررس که دیگر نمیتوانستند روی سرش فضله بیندازند، حالِ خنده نداشت.
مارلین را تصور میکرد که زیر افسونِ رزِ بادها برای یک شامِ دونفره با ششصدوشصتسوسیس غذا آماده میکند.
— چطور دوباره به آسمان برگردم؟ چطور مارلین را پیدا کنم؟ پایینتر از این که نمیشود. پس کجاست؟
دلتنگیِ شدیدش برای مارلین کافی نبود؛ حالا حسرتِ شهرِ خودش نیز به سراغش آمده بود. پس تصمیم گرفت به خیابانِ هلالیِ «دمِ افراشته» برود و ببیند وارثانش چه بر سرِ خانهاش آوردهاند.
هرچه به محلهای نزدیکتر میشد که همهٔ خیابانهایش نامِ سگها را داشتند، آدمهای بیشتری به همان سمت میرفتند. کارمندانش، صاحبِ ابزارفروشی و صاحبِ سالنِ زیبایی را شناخت. همه بودند.
در جمعیتی که هرچه به خانهاش نزدیکتر میشد بزرگتر میشد، حرفهایی میشنید که به خودخواهیاش بد نمیآمد. بارها میشنید:
— این اتفاق درست خانهٔ همان دیوانه افتاد!
— نمیفهمم بنیانگذارِ کارخانه چه ربطی به همهٔ اینها دارد...
— با این حال، مدتِ زیادی از مرگش نگذشته بود که همهٔ این پدیدهها رخ دادند!
برخلافِ آن مردم، لازم نبود منتظر بماند تا ببیند چه بر سرِ خانهاش آمده. با شگفتی دید خانه دیگر وجود ندارد. نمیفهمید چطور در این مدتِ کوتاه توانستهاند ساختمانی طراحی و بنا کنند. با خودش حساب کرد از مرگش چقدر گذشته: یک روز.
ساختمان به شکلِ بشقابپرنده بود و فقط دو درِ بزرگ شبیه دروازههای بهشت داشت. هیچ تزئین دیگری نبود. از یکی آدمهای نگران وارد میشدند و از دیگری با لبخند بیرون میآمدند.
در دو سوی ورودی و خروجی، چهار گوژپشتِ بلندبالا و همقدِ فرشتههای درشتهیکل، راست و استوار ایستاده بودند. بارانیهای بلندِ سفیدشان تا پاشنهٔ پا میرسید. اگر آنری زنده میبود، بیشک از دیدنشان میترسید. به سویِ داخل پیش رفت تا ببیند ساکنانِ ژوژو سیتی در آن ساختمان دنبالِ چه میگردند.
— هی، شما! نزدیکترین قوزی به آنری گفت.
— چی؟... شما من را میبینید؟
— معلوم است که میبینم. من را چه فرض کردهاید، فرشتهای کور؟
— چنین فکری نکردم. اما اگر بگویم روحی بازگشتهام، حتی شبحِ قهرمانِ این شهر که تا همین اواخر همینجا زندگی میکرد، نمیترسید؟
— من از شبح بترسم؟ سخت در اشتباهید؛ انگار انگشت را توی چشمِ خودتان فرو کردهاید! آن هم چشمِ سومتان! قوزی که دلش میخواست ادرار کند، خشک جواب داد.
قوزی برگشت و با دقت دستش را آرام روی شانهٔ آنری گذاشت، انگار میخواست رازی بگوید. آنری از آرامشِ نگهبان تعجب کرده بود.
— آدمهای مرده من را نمیترسانند. هر روز با آنها سر و کار دارم... یک اعتراف: نمیدانم از کجا آمدهاید، اما اینجا موزه نیست؛ ایستگاه است. ایستگاهی بسیار خاص. ایستگاهِ آسمانها.
— ایستگاهِ آسمانها؟
— مگر نگفتم خاص است؟ و اگر شما واقعاً شبح باشید و بخواهید در این شهرِ دوستداشتنی پرسه بزنید و مردم را بترسانید، جای شما بودم وارد نمیشدم. چون وقتی بالا بروید شاید دیگر دلتان نخواهد برگردید.
— اما با واردشدن به اینجا کجا میرویم؟
— به آنسوی مرگ، آقا! به آنسوی مرگ!
آنری از شادی، شگفتی و شور سرشار شد؛ قوزی حیرت کرد. شاید راهِ بازگشت به آسمانِ هفتم را پیدا کرده بود و پیدا کردنِ مارلین آسانتر میشد. شاید. لولوم هر بار کندتر به سویش برمیگشت؛ یعنی از مارلین دور شده بود. اما آنقدر خوشحال بود که قوزی را در آغوش گرفت.
— هی! مواظبِ بالهایم باشید، آقا!
— بالهایتان؟ پس واقعاً فرشتهاید؟
— یواشتر! نباید مردم بترسند. بله، فرشتهام، خب که چی؟
— پوستهای سیبزمینی و همراهش گیلیگیلی را میشناسید؟
— چی؟ شخصاً میشناسیدشان؟
— معلوم است! چون من از بهشت آمدهام. حتی میتوانم بگویم تا همین اواخر بالهایتان احتمالاً ملاسمالی بود.
— درست است! اما اینجا چه میکنید؟
— وقتِ توضیح ندارم. باید همین حالا گل-خدا و مارلین مونرو، نورما جینِ خودم را پیدا کنم. بیشتر نمیتوانم بگویم. این فکرِ خدا که زندهها بتوانند بدونِ مردن از جهانهای دیگر دیدن کنند، شاید کمک کند نیمهماهم را پیدا کنم.
— اگر علاوه بر شناختنِ پوستهای سیبزمینی، پیشِ خدا هم عزیز هستید، لطفاً وارد شوید، فرشتهای که خودش را قوزی جا زده بود گفت و داخلِ ساختمان به آنری برگهای شبیه نقشه نشان داد که آسمانهای قابلِ بازدید برای زندگان روی آن مشخص شده بود: آسمانِ اول، سپس چهارم تا هفتم. حتی جهنم.
— این راه حتماً از سوراخکردنِ مرزِ آسمانها آسانتر است. ببینیم نقشه چه میگوید... جهنم: طبقهٔ «H»؛ آسمانِ ششم: طبقهٔ «C»؛ آسمانِ پنجم: «D»؛ آسمانِ هفتم: «B»؛ قلمروِ الهی: «A». طبقاتِ دیگر... دسترسیناپذیر.
— آهان! مثل آسانسور است، کمی رؤیایی زمزمه کرد و نقشهٔ راهِ مخصوصِ زندگان را خواند. بعد بیدرنگ طبقهٔ «A» را انتخاب کرد. در یک لحظه رسید. در باز شد. روبهرویش تابلوی کوچکی بود که با حروفِ چاپی نوشته بود: «منتظرتان هستیم.»
آنری با خواندنِ اعلان احساسِ ضعف کرد؛ گمان میبرد رزِ بادها بارِ دیگر بر جهانِ پس از مرگ چیره شده و حمله به بهشت را از سر گرفته است. فکر میکرد این پیام مخصوصِ خودِ اوست. اما بیآنکه چندان در این فکر بماند، به خود گفت شاید خدا تمامِ قدرتش را باز یافته باشد؛ بهویژه که «خدای زنی که یک بار هشدار دیده، به اندازهٔ دو خدا هوشیار است»! پس تکرارِ چنین فاجعهای بسیار بعید مینمود. اندکی آسوده شد، سرش را خم کرد و پیش رفت.
مهِ غلیظی که قلمروِ خدا را پوشانده بود فوراً کنار رفت. خوشبختانه چون مرگ را تجربه کرده بود میدانست این زرقوبرق بخشی از دکور است. درِ آسانسور پشت سرش خودبهخود بسته شد.
غافلگیریِ بزرگِ زندگیِ پس از مرگش در انتظارش بود: همه آنجا جمع شده و منتظرش بودند. عمو ماکسیم حتی چند تن از «فی»های آسمانِ چهارم را نیز دعوت کرده بود؛ همانها که هنوز با صدای آهسته با یکدیگر بحث میکردند.
اما چیزی که برایش اهمیت داشت او بود: مارلین، با تمامِ شکوهش. آنجا ایستاده بود، زیباتر از همیشه، درست کنارِ گل؛ و گل هم برای این مناسبت با زنِ آسیاییِ بسیار زیبایی آمده بود.
آنری به سوی مارلین دوید و با شور در آغوشش گرفت، بعد دستهایش را آهسته روی بازوهای مارلین پایین آورد و بیآنکه تماس را قطع کند یک قدم عقب رفت و در چشمهایش نگاه کرد.
— چه اتفاقی افتاد؟ من خیلی نگران، گم و مضطرب بودم! رزِ بادها ناگهان به خودش آمد و آزادتان کرد؟ یا خدا گیرش انداخت؟
— هیچکدام! تقریباً آمادهٔ رفتن به افتتاحیه بودم که گل آمد دنبالم. وقتی این لباسِ زیبایی را که پوشیدهام دید ــ لباسی که ایو سن لوران با برگهای اکالیپتوس برایم طراحی و ساخته ــ الهام گرفت. از من خواست همراهش بروم تا برایش ژست بگیرم. باورکردنی نیست؛ گل من، نورما جین، را انتخاب کرد تا برایش ژست بگیرم.
— پس تمام این مدت برای خدا ژست میگرفتی. این را بیشتر دوست دارم. آنقدر میترسیدم رز دارد شکنجهات میکند یا نمیدانم چه!
— رز؟ ها! ها!... بیقرار و عجول بود، اما نه برای دیدنِ ما کنار هم. هوم! حدس بزن کجا بود. درست پشتِ یک بوته! بعد پشتِ یکی دیگر. بعد یکی دیگر. فکر کنم همهٔ بوتههای بهشت را امتحان کرد. بله، پشتِ بوتهها، اما با همسرِ استرالوپیتکوسش!... آنها...
— چی؟ و من بدترین چیزها را تصور میکردم!
— واقعاً عاشقم هستی، نه؟
— نمیدانم دیگر چطور میتوانم بیشتر از این ثابتش کنم.
گل-خدا تا آن هنگام سکوت کرده بود تا به دو دلداده فرصتِ لذتبردن از دیدارِ دوباره را بدهد. دریافت که مارلین دیگر نمیداند چگونه بعضی نکتهها را به آنری توضیح دهد یا برایش روشنتر کند. از این رو، با تمامِ شکوهِ انرژیِ الهی و ظرافتِ اندامِ زنانهاش، از آنری و مارلین خواست به دنبالِ او و همراهش بروند.
— آنری، استثنائاً امتیازِ دیدنِ اثری را که نورما جین الهامبخشش بوده به شما میدهم؛ آن هم پیش از افتتاحیهای که پس از ازدواجتان با مارلین برگزار خواهد شد، چون پیوندتان از همین حالا با لولوم زنده است.
— ازدواج؟ کاملاً موافقم. این افتخار بیش از حدی است که به من میدهید.
هر چهار نفر میان شاهکارهای خدا حرکت کردند تا جلوی همان تندیسِ مشهور رسیدند. آنری از تحسین دست برنمیداشت.
— فوقالعاده است! نابغهوار! الهی! واقعاً! تمامِ جذابیت و ظرافتی را که گردِ مارلینِ گرانیتیتان هاله زده بازآفریدهاید. این لباس، خطها، منحنیها، فرورفتگیها... شگفتانگیز است! اما اجازه میدهید نکتهای بگویم؟ در واقع بیشتر یک سؤال است.
— بپرسید، آنری! خجالت نکشید، گل-خدا که انتظارِ هیچ سؤالی را نداشت پاسخ داد.
— همانطور که گفتم، مارلین فوقالعاده است. هنرِ زیبایی است. اما نمیفهمم چه چیزی شما را واداشت دورِ او دوازده کروبیِ کوچک بتراشید که طوری نگاهش میکنند انگار مادرشان است. چرا؟
— ساده است، آقای توترک، خودتان پاسخِ پرسشتان را دادهاید.
— واقعاً نمیفهمم، آنری پاسخ داد و رنگش پرید، انگار تازه چیزی را فهمیده باشد که از او پنهان کرده بودند.
بعد مارلین دخالت کرد و به عشقِ آنری تکیه کرد.
— عزیزم، این کروبیها نمایندهٔ فرزندانِ مناند؛ آنهایی که باید روی زمین میداشتم و آنهایی که تو به من دادی.
گل ابتدا چیزی نگفت، بعد گفت...
— آقای توترک، واقعاً فکر میکنید من، خدا، آنقدر کمتوانم و مهمتر از آن، آنقدر کم به زندگی عشق دارم که نورم را از این موجوداتی که اکنون در بهشت زندگی میکنند دریغ کنم؟
سکوت.
بعد گل-خدا ادامه داد:
— سخن از روحهای کوچکی است که بر اثرِ سقطِ خودبهخودیِ جنین یا به دلایلِ دیگر از زندگیِ زمینی بازماندهاند. سرگذشتِ نورما جین را میدانید. بله، این کروبیها فرزندانِ اویند. هرچند مارلین بر زمین نتوانست مادر شود، اینجا مادر است. فرزندانش حقیقتاً وجود دارند. باور کنید نورما جین تنها کسی نیست که چنین سرنوشتی داشته است.
سکوتی تازه.
— این لطفِ شخصی به او نیست؛ یک قانون است. — روی زمین نیرو و قانون وجود دارد. — اینجا نیرو و زندگی وجود دارد!
— اما چطور ممکن است؟ دربارهٔ آن بچههای زمینی میفهمم، ولی ما همین چند وقت پیش عشقبازی کردیم. این واقعاً معجزه است. حتی سرِ زایمان هم نبودم! این کوچولوها دربارهٔ من چه فکر میکنند؟ اینکه دوستشان ندارم؟... الان کجا هستند؟ آنری، هم حیرتزده و هم خوشحال، پشت سر هم گفت.
چشمهای مارلین از اشکِ شادی خیس شد؛ در رازِ نگاهش بینهایت دیده میشد.
لولومِ رنگینکمانیشان به خورشیدِ کوچکی زنده بدل شد که همهٔ رنگها دورش حلقه زده بودند.
نورما جین آرام به سوی آنری رفت و او آغوشش را باز کرد. مثل همهٔ پدر و مادرهای تازهای که عاشق هماند و این عشق را حس میکنند، همدیگر را بوسیدند. بعد از آن بوسهٔ طولانی و نرم، مدت زیادی به هم نگاه کردند، انگار بیکلام حرف میزدند...
آنری به گل-خدا نگاه کرد تا بفهماند تشکرکردن تقریباً ناممکن و بیفایده است، چون شادیاش از هر شادیِ قبلی بیشتر بود. بعد دیگر نتوانست تحمل کند و سکوتی را که در جهانِ مادی نه میشد بازسازی کرد و نه توصیف، شکست.
— خوب! یک عروسی داریم! پیوندی بهشتی. خدا، میتوانید لطف کنید و بروید بچههایمان را بیاورید تا در مراسم باشند؟ نگران آثارِ زندهتان هم نباشید. هنگام افتتاحیه با بچهها بازی میکنم. با محبت مراقبشان هستم. حواسم به آنها خواهد بود. همانقدر دوستشان خواهم داشت که مارلین نورما جین را. لطفاً عجله کنید... عجله کنید، چون بیصبرانه میخواهم ببینمشان.
— نگران نباشید، آقای توترک. زیاد طول نمیکشد. فقط کمی بالاترند، در آسمانِ نهم.
— چی؟ آسمانِ نهم؟
— تعجب کردید؟ بینهایت آسمان وجود دارد که به شکلِ نمایی تکثیر میشوند، و خودِ آن آسمانها هم ابدی، بینهایت و نماییاند. فکر میکنید من چه کسی هستم؟... یک روزِ بارانیِ ساده؟
پایان