Η Louise ζήτησε λίγες ημέρες άδεια από τη Maison Valombre.
Περίμενε πως θα έπρεπε να εξηγεί για ώρα, να δικαιολογήσει την αναχώρησή της, να καθησυχάσει τη Solange, τον Armand, την Camille, τον Noé, τον Baptiste, σαν να κινδύνευε το Παρίσι να καταρρεύσει επειδή γύριζε στο Μόντρεαλ για να θάψει έναν άντρα που δεν ήξερε πια ούτε πώς να αγαπήσει.
Όμως η Solange Arvay της έκανε μόνο μία ερώτηση.
— Θα επιστρέψετε;
Η Louise δίστασε.
Όχι επειδή δεν ήθελε να επιστρέψει. Το αντίθετο. Φοβόταν να απαντήσει υπερβολικά γρήγορα.
— Ναι, είπε τελικά. Νομίζω.
— Μη νομίζετε. Επιστρέψτε.
Έτσι της έδειχνε τρυφερότητα.
Ο Armand Vidal της έδωσε έναν φάκελο με διπλωμένα σκίτσα.
— Για το αεροπλάνο. Θα τα διορθώσετε, αν δεν κοιμηθείτε.
— Είστε άνθρωπος σπάνιας λεπτότητας, κύριε Vidal.
— Το ξέρω. Μου το καταλογίζουν.
Ο Noé τη φίλησε και στα δύο μάγουλα με δραματική ένταση.
— Μην αφήσετε κανέναν να σας ξαναβάλει σε ένα κουτί του Μόντρεαλ. Ακόμη κι αν είναι όμορφο κουτί.
Ο Baptiste της έβαλε στην παλάμη ένα μικρό τετράγωνο από χλωμό ύφασμα.
— Ένα κομμάτι από το φανταστικό φόρεμα. Για να θυμάστε ότι η Lou υπάρχει.
Η Camille, που ποτέ δεν συγκινούνταν χωρίς λόγο, αρκέστηκε να ισιώσει τον γιακά του παλτού της Louise.
— Οι κηδείες κουράζουν λιγότερο όταν είσαι σωστά ντυμένη.
Η Louise χαμογέλασε.
— Αυτό είναι σχεδόν γνωμικό.
— Όχι. Οδηγία.
Έφυγε την επόμενη μέρα.
Στο αεροπλάνο κοιμήθηκε ελάχιστα. Μέσα από το φινιστρίνι, τα σύννεφα της φάνηκαν φτιαγμένα από το ίδιο ύφασμα με το φανταστικό φόρεμα: μια ύλη ανάλαφρη, σχεδόν αδύνατη να ραφτεί, κι όμως ικανή να κουβαλά σκιές.
Σκέφτηκε τον Jean Chauvet.
Όχι μόνο τον θάνατό του.
Τον τρόπο που έμπαινε σ’ ένα δωμάτιο σαν να του χρωστούσαν τα έπιπλα χώρο. Το σύντομο γέλιο του. Τις υπολογισμένες σιωπές του. Τα χρήματά του. Τις μομφές του. Τα χέρια του που υπέγραφαν επιταγές με λιγότερη συγκίνηση απ’ όση δείχνουν άλλοι υπογράφοντας μια κάρτα γενεθλίων. Τα σπάνια κομπλιμέντα του, μερικές φορές τόσο αδέξια που έμοιαζαν με διαταγές.
Ο Jean υπήρξε εμπόδιο, στήριγμα, απειλή, ασφάλεια. Άντρας εξουσίας. Άντρας φόβου. Ένας άντρας που θέλησε να την προστατεύσει κατέχοντάς την.
Νεκρός, γινόταν δυσκολότερο να τον κρίνει.
Ήταν εξαιρετικά εκνευριστικό.
________________________________________
Στο Μόντρεαλ, ο αέρας της φάνηκε πιο τραχύς.
Το Παρίσι είχε κομψές αποχρώσεις του γκρίζου· το Μόντρεαλ είχε γκρίζα πιο ατόφια, πιο υγρά, λιγότερο γυαλισμένα. Η Louise γύρισε κατευθείαν στο σπίτι της, άφησε τη βαλίτσα, έκανε ντους, άλλαξε ρούχα και πήγε στην Καρδιά από υφάσματα.
Η μπουτίκ ήταν ανοιχτή.
Αυτή η απλή αλήθεια τη συγκίνησε περισσότερο απ’ όσο περίμενε.
Η βιτρίνα είχε στηθεί ξανά. Το κόκκινο φόρεμα δεν ήταν πια μόνο. Γύρω του, η Marie-Soleil είχε τοποθετήσει σκούρα υφάσματα, φουλάρια, ένα ιβουάρ σακάκι και μια χειρόγραφη πινακίδα:
ΜΙΑ ΓΥΝΑΙΚΑ ΔΕΝ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΠΑΝΤΑ ΜΙΑ ΑΦΟΡΜΗ ΓΙΑ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΟΜΟΡΦΗ.
Η Louise έμεινε έξω για λίγα δευτερόλεπτα.
— Αυτό δεν είναι δικό μου, είπε.
Πίσω της, μια φωνή απάντησε:
— Όχι. Θα μπορούσε όμως να είναι.
Γύρισε. Η Marie-Soleil στεκόταν εκεί, τυλιγμένη σ’ ένα μωβ παλτό, με τα μάτια κουρασμένα αλλά φωτεινά.
Η Louise τη φίλησε.
Ύστερα η Élodie βγήκε από τη μπουτίκ και σχεδόν έπεσε στην αγκαλιά της. Η Claire εμφανίστηκε με δύο καφέδες. Ακόμη κι ο ηλικιωμένος κύριος από το διπλανό καθαριστήριο έβγαλε το κεφάλι του από την πόρτα για να πει:
— Γύρισε η Παριζιάνα!
Η μπουτίκ είχε αντέξει.
Όχι μόνο είχε αντέξει. Είχε ζήσει.
Οι πωλήσεις δεν είχαν εκτοξευθεί, όμως οι υπάλληλοι είχαν μάθει να αποφασίζουν χωρίς να τρέμουν. Η Élodie είχε πουλήσει καλύτερα απ’ όσο πίστευε πως μπορούσε. Η Claire είχε αναπτύξει μια παράξενη μέθοδο: ρωτούσε τις πελάτισσες τι ήθελαν να κρύψουν και ύστερα τους έβαζε να δοκιμάσουν ακριβώς το αντίθετο. Η Marie-Soleil ερχόταν κάθε μέρα, επίσημα για να «επιτηρεί τις δονήσεις», ανεπίσημα για να εμποδίζει τον Pascal Pascal να αποικίσει την ατμόσφαιρα.
— Και ο Pascal; ρώτησε η Louise.
Το όνομα έφερε μια μικρή ψύχρα.
Η Élodie χαμήλωσε τα μάτια.
Η Claire ήπιε μια γουλιά καφέ.
Η Marie-Soleil απάντησε:
— Δεν ήρθε σήμερα.
— Ξέρει ότι γυρίζω;
— Πιθανότατα.
— Πώς ήταν μετά τον θάνατο του Jean;
— Υπερβολικά ήρεμος.
Η Louise συνοφρυώθηκε.
— Υπερβολικά ήρεμος;
— Ναι. Είπε πως ορισμένοι άντρες δεν πεθαίνουν, απλώς αποσύρονται από τη σκηνή για να κρίνουν καλύτερα την τελευταία πράξη.
— Πολύ Pascal.
— Ύστερα εξαφανίστηκε.
— Από πότε;
— Από χθες το βράδυ.
Η Louise κοίταξε προς τον όροφο πάνω από τη μπουτίκ.
— Τα πράγματά του;
— Είναι ακόμη εκεί, νομίζω. Αλλά δεν έδειξε ούτε την άκρη από το φουλάρι του.
Αυτή η απουσία θα έπρεπε να την ανακουφίσει.
Την ανησύχησε.
Ο Pascal Pascal ήταν ύπουλος, ματαιόδοξος, γλυκόλογος και επικίνδυνος με τον δικό του τρόπο. Όμως αγαπούσε υπερβολικά τις σκηνές για να χάσει μια επιστροφή, μια κηδεία ή μια κρίση. Η απουσία του δεν ήταν κενό. Ήταν μια φράση που κόπηκε στη μέση.
— Θα το δούμε αργότερα, είπε η Louise.
Μπήκε στη μπουτίκ.
Η μυρωδιά των υφασμάτων την υποδέχτηκε σαν σπίτι.
________________________________________
Η κηδεία του Jean Chauvet έγινε το επόμενο πρωί.
Ο αριθμός των παρευρισκομένων είχε ελεγχθεί αυστηρά. Κανείς δεν ξαφνιάστηκε. Ακόμη και νεκρός, ο Jean έμοιαζε να μη θέλει να αφήνει τον καθένα να μπαίνει σ’ ένα δωμάτιο όπου εκείνος κατείχε το κέντρο.
Η τελετή έγινε σε ένα λιτό, σχεδόν ψυχρό παρεκκλήσι. Λευκά λουλούδια. Σκούρο ξύλο. Η επιβεβλημένη σιωπή. Μερικοί άντρες με ακριβά κοστούμια. Δύο γυναίκες που η Louise δεν γνώριζε, κομψές χωρίς εμφανή θλίψη. Ο William Lee, ο επιχειρηματικός συνεργάτης του Jean, καθισμένος στην πρώτη σειρά με κλειστό πρόσωπο. Ο συμβολαιογράφος Delaunay, διακριτικός, ελαφρά σκυφτός, ήδη παρών σαν νομική παράγραφος ανάμεσα στις προσευχές.
Η Louise είχε προσκληθεί.
Δεν ήταν μόνη.
Η Élodie, η Claire και η Marie-Soleil τη συνόδευαν. Είχαν σταθεί κοντά της χωρίς να ζητήσουν τίποτε, σχηματίζοντας γύρω από την αβέβαιη θλίψη της ένα μικρό τείχος αφοσίωσης. Υπήρχε εκεί κάτι πιο στέρεο από μια επίσημη οικογένεια.
— Μήπως δεν ανήκουμε εδώ; είχε ψιθυρίσει η Élodie πριν μπουν.
— Όχι, είχε απαντήσει η Louise. Είστε ακριβώς στη θέση σας.
Ο Pascal δεν ήταν εκεί.
Η Louise το πρόσεξε αμέσως.
Τον έψαξε χωρίς να θέλει να τον ψάξει, σαρώνοντας με το βλέμμα καπέλα, παλτά, προφίλ. Τίποτε. Καμία ποιητική σιλουέτα σε μια γωνιά. Κανένα διασκεδασμένο βλέμμα πίσω από μια κολόνα. Καμία θεατρική παρουσία έτοιμη να μετατρέψει τον θάνατο του Jean σε σκηνικό για τις δικές του φράσεις.
Αυτή η απουσία έριχνε μια διαφορετική σκιά.
Η τελετή ήταν σύντομη.
Ένας ιερέας μίλησε για ευθύνη, γενναιοδωρία, το έργο ενός ανθρώπου που είχε αφήσει το αποτύπωμά του στον χώρο του. Η Louise άκουγε σιωπηλά, ανίκανη να συνδέσει πλήρως αυτά τα λόγια με τον Jean. Γενναιοδωρία; Ναι, μερικές φορές. Ευθύνη; Αναμφίβολα. Όμως κανείς δεν μιλούσε για τον έλεγχό του, για την αλαζονεία του, για εκείνον τον τρόπο να δίνει κρατώντας πάντα ένα χέρι πάνω σε ό,τι έδινε.
Δεν του κράτησε κακία γι’ αυτό.
Οι κηδείες δεν υπάρχουν για να ειπωθεί όλη η αλήθεια. Υπάρχουν μόνο για να μπορέσουν οι ζωντανοί να αντέξουν να συνεχίσουν.
Στο νεκροταφείο, ο άνεμος ήταν κοφτερός.
Το φέρετρο κατέβηκε αργά στον τάφο. Εκείνη τη στιγμή, η Louise ένιωσε κάτι να κλείνει. Όχι τη θλίψη της. Όχι την ιστορία της με τον Jean. Κάτι πιο διοικητικό και πιο βαθύ. Μια πόρτα της οποίας δεν είχε το κλειδί μόλις είχε κλειδώσει από την άλλη πλευρά.
Η Élodie έκλαιγε λίγο.
Η Claire κρατούσε τα χέρια σταυρωμένα.
Η Marie-Soleil κοιτούσε τον ανοιχτό τάφο σαν να προσπαθούσε να διαβάσει μέσα του κάποιο μήνυμα.
Ο William Lee πλησίασε τη Louise μετά τα τελευταία λόγια.
— Κυρία Lang.
— Κύριε Lee.
— Ο Jean σας εκτιμούσε πολύ.
Η Louise ανταπέδωσε σταθερά το βλέμμα του.
— Είχε έναν ιδιαίτερο τρόπο να το δείχνει.
— Ναι. Ήταν ιδιαίτερος.
— Είναι προσεκτικά διαλεγμένη λέξη.
Ο William Lee φάνηκε σχεδόν να χαμογελά, αλλά συγκρατήθηκε.
— Πιθανότατα θα λάβετε κάποιες ειδοποιήσεις τις επόμενες ημέρες.
— Σχετικά με τι;
— Με ορισμένες διατάξεις.
— Θα μπορούσατε να είστε πιο σαφής.
Κοίταξε γύρω του.
— Όχι εδώ.
Πριν προλάβει να επιμείνει, πλησίασε ένας νεαρός άντρας με μαύρο παλτό. Δεν έμοιαζε να ανήκει στην κηδεία. Υπερβολικά βιαστικός. Υπερβολικά στητός. Υπερβολικά ζωντανός.
— Κυρία Louise Lang;
— Ναι.
Της έδωσε έναν χοντρό φάκελο σε κρεμ χρώμα, με το όνομά της γραμμένο στο χέρι.
— Από τον συμβολαιογράφο Delaunay.
Η Louise πήρε τον φάκελο.
— Ευχαριστώ.
Ο αγγελιοφόρος υποκλίθηκε ελαφρά και αποχώρησε.
Η Marie-Soleil έσκυψε προς το μέρος της.
— Τι είναι;
Η Louise τον άνοιξε.
Μέσα υπήρχε μια κάρτα με λιγοστές λέξεις.
Κυρία,
Σύμφωνα με τις οδηγίες του εκλιπόντος κυρίου Jean Chauvet, παρακαλείστε να παρουσιαστείτε στο συμβολαιογραφικό μου γραφείο σήμερα στις δύο και μισή το μεσημέρι, για την ανάγνωση ορισμένων διατάξεων της διαθήκης που σας αφορούν.
Παρακαλώ δεχθείτε, κυρία, την έκφραση του σεβασμού μου.
Augustin Delaunay, συμβολαιογράφος
Η Louise το ξαναδιάβασε δύο φορές.
— Σήμερα; ρώτησε η Claire.
— Ναι.
Η Élodie χλώμιασε.
— Διατάξεις διαθήκης… σημαίνει ότι σας άφησε κάτι;
Η Louise δίπλωσε την κάρτα.
— Πιθανότατα ένα ηθικό χρέος.
Η Marie-Soleil δεν χαμογέλασε.
— Θα πας.
— Ναι.
— Θα έρθουμε μαζί σου.
— Όχι.
— Louise.
— Όχι, Marie. Όχι αυτή τη φορά.
Κοίταξε το φέρετρο στον πάτο του τάφου.
— Ο Jean μου μιλούσε αρκετά συχνά κατ’ ιδίαν όσο ζούσε. Μπορώ να τον ακούσω άλλη μία φορά με τον ίδιο τρόπο.
________________________________________
Το γραφείο του συμβολαιογράφου Delaunay βρισκόταν σ’ ένα παλιό κτίριο στο κέντρο, με αίθουσα αναμονής υπερβολικά σιωπηλή και πολυθρόνες που έμοιαζαν να έχουν ακούσει πολλές κακές ειδήσεις.
Η Louise έφτασε δέκα λεπτά νωρίτερα.
Φορούσε ένα απλό μαύρο φόρεμα, ένα μακρύ παλτό και, στην τσέπη της, το μικρό κομμάτι υφάσματος από το φανταστικό φόρεμα που της είχε δώσει ο Baptiste. Άγγιζε το ύφασμα με τα δάχτυλά της κάθε φορά που ένιωθε την αναπνοή της να χάνει τον ρυθμό της.
Ο συμβολαιογράφος Delaunay ήρθε ο ίδιος να την πάρει.
— Κυρία Lang.
— Κύριε Delaunay.
Την οδήγησε σ’ ένα γραφείο όπου όλα έμοιαζαν ταξινομημένα εδώ και έναν αιώνα. Ξύλινη επένδυση, δεμένα βιβλία με σκληρό εξώφυλλο, πράσινη λάμπα, φάκελοι σε σειρά. Ο William Lee ήταν ήδη εκεί, καθισμένος κοντά στο παράθυρο. Αυτό δεν άρεσε στη Louise.
— Είστε κι εσείς εδώ;
— Ναι, απάντησε. Κατόπιν επιθυμίας του Jean.
Ο συμβολαιογράφος της έδειξε μια καρέκλα.
— Παρακαλώ.
Η Louise κάθισε.
— Ομολογώ ότι δεν καταλαβαίνω πολύ καλά γιατί βρίσκομαι εδώ.
Ο Delaunay ένωσε τα χέρια του.
— Ο κύριος Chauvet είχε προβλέψει ότι θα το λέγατε αυτό.
Η Louise ένιωσε έναν εκνευρισμό να της διασχίζει το στήθος.
— Ακόμη και νεκρός, με διορθώνει.
Ο συμβολαιογράφος χαμογέλασε ανεπαίσθητα.
— Ο κύριος Chauvet είχε αναθεωρήσει τη διαθήκη του πριν από περίπου έξι μήνες. Ήταν απολύτως διαυγής. Τα έγγραφα επικυρώθηκαν, υπογράφηκαν και καταχωρίστηκαν σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διαδικασίες.
— Πολύ καλά. Αλλά τι σχέση έχει αυτό μ’ εμένα;
Ο William Lee χαμήλωσε τα μάτια.
Ο συμβολαιογράφος άνοιξε έναν φάκελο.
— Κυρία Lang, ο Jean Chauvet σας ορίζει καθολική κληρονόμο του.
Η Louise έμεινε ακίνητη.
— Συγγνώμη;
— Κληρονομείτε το σύνολο της προσωπικής του περιουσίας, των εταιρικών του συμμετοχών, των χρηματοοικονομικών, ακίνητων και κινητών περιουσιακών του στοιχείων, με εξαίρεση ορισμένα ειδικά κληροδοτήματα που έχουν ήδη προβλεφθεί.
Το δωμάτιο φάνηκε να απομακρύνεται.
— Όχι.
— Καταλαβαίνω ότι πρόκειται για μια τεράστια είδηση.
— Όχι, επανέλαβε η Louise. Πρέπει να έχει γίνει λάθος.
— Δεν υπάρχει λάθος.
— Ο Jean ποτέ δεν θα…
Σταμάτησε.
Γιατί, στην πραγματικότητα, δεν ήξερε.
Ο Jean θα μπορούσε.
Ο Jean ήταν ικανός για μεγάλες χειρονομίες, αρκεί να παρέμεναν υπό τον έλεγχό του. Να κληροδοτήσει μια περιουσία μετά τον θάνατό του: ήταν ακόμη ένας τρόπος να παραμένει στο δωμάτιο.
— Ολόκληρη η περιουσία του; ρώτησε.
— Ναι.
— Οι επιχειρήσεις του;
— Επίσης.
— Τα ακίνητά του;
— Ναι.
— Οι επενδύσεις του;
— Ναι.
— Τα μερίδιά του στις εταιρείες;
— Ναι.
Η αναπνοή της Louise έγινε κοφτή.
— Δεν μπορώ.
Ο William Lee παρενέβη ήρεμα.
— Νομικά μπορείτε.
— Δεν μιλάω για τον νόμο.
Ο συμβολαιογράφος Delaunay της έδωσε ένα ποτήρι νερό.
Το πήρε, όμως το χέρι της έτρεμε τόσο πολύ που το νερό κυμάτισε μέσα στο ποτήρι.
— Γιατί; ρώτησε.
Ο συμβολαιογράφος έβγαλε έναν δεύτερο φάκελο.
— Ο κύριος Chauvet άφησε μια επιστολή που έπρεπε να σας παραδοθεί αφού σας γινόταν η κύρια ανακοίνωση.
Η Louise κοίταξε τον φάκελο.
— Διαβάστε την.
— Προτιμάτε να…
— Διαβάστε την.
Ο συμβολαιογράφος άνοιξε τον φάκελο και διάβασε.
«Louise,
Αν ακούς αυτή την επιστολή με τη φωνή του Delaunay, σημαίνει ότι πέθανα, πράγμα που ήδη με ενοχλεί. Μισώ να αφήνω πράγματα μισοτελειωμένα.
Θα πιστέψεις ότι σου αφήνω τα πάντα από ενοχή. Αυτό θα ήταν κολακευτικό για σένα και υπερβολικά απλό για μένα. Σου αφήνω τα πάντα επειδή είσαι ο μόνος άνθρωπος γύρω μου που έχει ακόμη το θάρρος να δημιουργεί κάτι που δεν είναι απλώς χρήσιμο.
Πέρασα τη ζωή μου χτίζοντας, αγοράζοντας, προστατεύοντας, ελέγχοντας. Έχεις δίκιο: συχνά μπέρδεψα το να βοηθάς με το να κατέχεις. Δεν θα σου ζητήσω συγγνώμη. Ποτέ δεν ήμουν καλός στην ταπεινότητα και θα ήταν γελοίο να αρχίσω σε μια μεταθανάτια επιστολή.
Ξέρω όμως να αναγνωρίζω τη δύναμη όταν τη βλέπω.
Φοβόσουν περισσότερο να πετύχεις παρά να αποτύχεις. Ήθελα να σε σπρώξω. Μερικές φορές σε συνέθλιψα. Κι όμως τα κατάφερες.
Κάνε με τα χρήματά μου κάτι που εγώ δεν θα ήξερα να κάνω.
Και πάνω απ’ όλα, μην αφήσεις κανέναν να σε πείσει ότι μου χρωστάς τη ζωή σου. Είμαι νεκρός. Είναι πολύ πρακτικό: δεν μπορώ πια να σου ζητήσω τόκους.
Jean»
Η σιωπή κράτησε πολλή ώρα.
Η Louise είχε τα μάτια καρφωμένα στην επιφάνεια του γραφείου. Ένιωθε το αίμα να φεύγει από το πρόσωπό της.
— Κυρία Lang; ρώτησε ο συμβολαιογράφος.
Προσπάθησε να απαντήσει, όμως το δωμάτιο έγειρε ελαφρά.
Ο William Lee σηκώθηκε.
— Θα πέσει.
— Όχι, ψιθύρισε η Louise.
Όμως το σώμα της δεν την άκουγε πια.
Ο συμβολαιογράφος έκανε γρήγορα τον γύρο του γραφείου. Ο William Lee τη συγκράτησε από τον ώμο. Την έβαλαν να σκύψει το κεφάλι. Άνοιξαν ένα παράθυρο. Μπήκε κρύος αέρας.
Η Louise δεν έχασε εντελώς τις αισθήσεις της. Έμεινε στο όριο, σ’ εκείνο το παράξενο μέρος όπου οι ήχοι μοιάζουν να έρχονται κάτω από το νερό.
Ολόκληρη η περιουσία του Jean.
Όλες οι επιχειρήσεις του.
Τα πάντα.
Η εξουσία που την είχε φοβίσει μόλις είχε αλλάξει χέρια.
Και το χέρι αυτό ήταν το δικό της.
________________________________________
Τις ημέρες που ακολούθησαν, η Louise ανακάλυψε ότι τα χρήματα δεν έρχονται σαν χρυσή βροχή.
Έρχονται σαν χιονοστιβάδα εγγράφων.
Λογαριασμοί. Εταιρείες. Ακίνητα. Επενδύσεις. Συμβόλαια. Ασφάλειες. Πληρεξούσια. Φορολογικά. Υπογραφές. Συναντήσεις. Σύμβουλοι. Απογραφές. Ευθύνες.
Ο Jean Chauvet δεν είχε αφήσει μια περιουσία.
Είχε αφήσει μια αυτοκρατορία.
Όχι τη μεγαλύτερη. Όχι μια αυτοκρατορία μυθιστορήματος. Αλλά αρκετά μεγάλη ώστε να αλλάξει τη ζωή της Louise πέρα από οτιδήποτε θα μπορούσε να φανταστεί.
Ο William Lee τη συνόδευσε στα πρώτα βήματα με μια επάρκεια που την καθησύχασε και μια συγκρατημένη στάση που την εξέπληξε.
— Το ξέρατε; τον ρώτησε μια μέρα.
— Ένα μέρος.
— Από πότε;
— Εδώ και μερικούς μήνες.
— Και δεν είπατε τίποτε.
— Ο Jean πιθανότατα θα με καταδίωκε από τον άλλο κόσμο.
— Αστειεύεστε;
— Προσπαθώ. Είναι καινούργιο για μένα.
Η Louise δεν ήξερε ακόμη αν τον εμπιστευόταν. Όμως εκείνος γνώριζε τους φακέλους. Και, κυρίως, δεν προσπαθούσε να μιλήσει αντί για εκείνη.
Πρώτα σώθηκε η Καρδιά από υφάσματα.
Όχι από περηφάνια.
Από ευγνωμοσύνη.
Η Louise πλήρωσε τα χρέη. Εξόφλησε τις πιστωτικές γραμμές. Τακτοποίησε τους προμηθευτές. Επισκεύασε την πρόσοψη. Αντικατέστησε τον φωτισμό. Δημιούργησε ένα κεφάλαιο για την πρώτη μικρή δική της συλλογή.
Ύστερα μάζεψε την Élodie, την Claire και τη Marie-Soleil στο πίσω δωμάτιο της μπουτίκ.
Πάνω στο τραπέζι, τρεις φάκελοι.
Η Élodie κοίταξε τον δικό της σαν να φοβόταν κακά νέα.
— Τι είναι;
— Ένα δώρο, είπε η Louise.
— Δεν μας αρέσει αυτή η λέξη όταν την ακούμε από την εργοδότριά μας, δήλωσε η Claire.
— Τότε ας το πούμε απόδειξη.
Η Marie-Soleil, που είχε ήδη καταλάβει, έμεινε σιωπηλή.
— Κρατήσατε τη μπουτίκ ανοιχτή όσο έλειπα, συνέχισε η Louise. Με στηρίξατε πριν ακόμη ξέρετε αν άξιζα τη στήριξή σας. Μου δώσατε χρόνο. Μου δώσατε αέρα. Γι’ αυτό σας δίνω κάτι που θα σας επιτρέψει να ανασάνετε κι εσείς λίγο.
Η Élodie άνοιξε τον φάκελό της και έφερε αμέσως το χέρι στο στόμα.
— Κυρία Lang…
— Louise.
— Δεν μπορώ να το δεχτώ αυτό.
— Μπορείς.
Η Claire άνοιξε τον δικό της και έβρισε χαμηλόφωνα.
— Είναι πάρα πολλά.
— Όχι.
— Ναι.
— Τότε κάνε πως είναι λιγότερα.
Η Marie-Soleil δεν κοίταξε αμέσως ούτε το ποσό.
Κοίταξε τη Louise.
— Πρόσεχε.
— Τι να προσέξω;
— Μην προσπαθήσεις να επισκευάσεις όλον τον κόσμο μόνο και μόνο επειδή μόλις κληρονόμησες έναν περίπλοκο άντρα.
Η Louise ένιωσε το χτύπημα.
— Δεν κάνω αυτό.
— Λίγο.
— Ίσως.
— Τότε κάν’ το σωστά.
Γέλασαν και οι τέσσερις, όμως η Louise ένιωσε μέσα σ’ εκείνο το γέλιο μια καινούργια συμμαχία.
Έδωσε επίσης μπόνους στις άλλες υπαλλήλους. Τακτοποίησε καθυστερημένους μισθούς. Δημιούργησε ένα ταμείο έκτακτης ανάγκης για όσες θα το χρειάζονταν. Δεν ήθελε να γίνει θεατρική ευεργέτιδα. Ήθελε απλώς κανείς γύρω της να μη τρέμει μπροστά σ’ έναν λογαριασμό όπως είχε τρέμει εκείνη.
Όσο για τον Pascal Pascal, παρέμενε άφαντος.
Τα πράγματά του βρίσκονταν ακόμη πάνω από τη μπουτίκ.
Τα βιβλία του, τα πουκάμισά του, το παλιό του παλτό, μερικά τετράδια.
Όμως ο ίδιος είχε εξαφανιστεί.
— Θα επιστρέψει όταν νιώσει πως άλλαξε η σκηνή, είπε η Marie-Soleil.
Η Louise δεν απάντησε.
Ήξερε πως η Marie είχε δίκιο.
________________________________________
Η είδηση έκανε γρήγορα τον γύρο του Μόντρεαλ.
Η Louise Lang, κληρονόμος του Jean Chauvet.
Κάποιοι έλεγαν ερωμένη. Άλλοι προστατευόμενη. Άλλοι τυχερή χειραγωγός. Μερικοί, πιο κακόβουλοι, μιλούσαν για μεταθανάτια ανταμοιβή. Η Louise έμαθε γρήγορα πως τα χρήματα προσελκύουν τις ερμηνείες όπως οι λάμπες τα έντομα.
Αποφάσισε να μην απαντήσει.
Είχε καλύτερα πράγματα να κάνει.
Επέστρεψε στο Παρίσι τρεις εβδομάδες αργότερα.
Στη Maison Valombre, η Solange Arvay την περίμενε στο γραφείο της.
— Πλούσια λοιπόν, απ’ ό,τι ακούω.
— Οι ειδήσεις περνούν γρήγορα τον Ατλαντικό.
— Τα χρήματα ταξιδεύουν πάντα πιο γρήγορα από το ταλέντο.
— Ενθαρρυντικό.
Η Solange της έδειξε μια καρέκλα.
— Τι θέλετε;
Η Louise χαμογέλασε.
— Δεν χάνετε χρόνο.
— Ποτέ με τη θέλησή μου.
Η Louise ακούμπησε έναν φάκελο πάνω στο γραφείο.
— Θέλω να επενδύσω στη Maison Valombre.
Η Solange δεν άγγιξε τον φάκελο.
— Γιατί;
— Επειδή αυτός ο οίκος μού έδωσε μια θέση όταν τη χρειαζόμουν.
— Κακός λόγος.
— Επειδή πιστεύω στη δουλειά σας.
— Καλύτερος, αλλά ανεπαρκής.
— Επειδή θέλω η Valombre να έχει τα μέσα να παίρνει ρίσκα χωρίς να γίνεται σκλάβα των προσεκτικών αγοραστών.
Η Solange έμεινε ακίνητη.
— Συνεχίστε.
— Δεν θέλω να αγοράσω τον οίκο σας. Δεν θέλω να τον ελέγχω. Δεν θέλω να μετατρέψω τις επιδείξεις σας σε παιχνίδι μιας δισεκατομμυριούχου. Θέλω να επενδύσω στο ατελιέ, στα υλικά, στους τεχνίτες, στους νέους δημιουργούς. Και θέλω έναν δεσμό ανάμεσα στη Valombre και την Καρδιά από υφάσματα. Όχι ένα αντίγραφο. Μια γέφυρα.
— Μια γέφυρα;
— Παρίσι και Μόντρεαλ. Υψηλή ραπτική και πραγματικές γυναίκες. Όνειρο και καθημερινή χρήση. Δεν ξέρω ακόμη ακριβώς πώς. Θέλω όμως να υπάρξει.
Η Solange άνοιξε επιτέλους τον φάκελο.
Διάβασε αργά.
— Προτείνετε πολλά χρήματα.
— Ο Jean είχε πολλά.
— Και αποφασίσατε να τα ξοδέψετε γρήγορα;
— Όχι. Να τα βάλω σε κίνηση.
Η Solange σήκωσε τα μάτια.
— Έχετε αλλάξει.
— Ναι.
— Εξαιτίας των χρημάτων;
Η Louise σκέφτηκε.
— Όχι. Τα χρήματα απλώς μου αφαίρεσαν ορισμένες δικαιολογίες.
Η Solange φάνηκε να εκτιμά την απάντηση.
— Θα μελετήσω αυτή την πρόταση.
— Φυσικά.
— Κι αν δεχτώ, σας προειδοποιώ: δεν θα σας αφήσω να συγχέετε την καλλιτεχνική χορηγία με τη συναισθηματική παρέμβαση.
— Το περιμένω.
— Δεν θα σχεδιάσετε ένα φόρεμα μόνο και μόνο επειδή χρηματοδοτείτε ένα ατελιέ.
— Θα σχεδιάσω ένα φόρεμα αν είναι καλό.
— Κι αν είναι κακό;
— Θα μου το πείτε.
— Με χαρά.
Η Louise χαμογέλασε.
— Γι’ αυτό επέστρεψα.
________________________________________
Η τελευταία αγορά ήταν η πιο απρόσμενη.
Ένα ράντσο.
Η λέξη την έκανε να γελάσει την πρώτη φορά που την πρόφερε ο William Lee.
— Ένα ράντσο;
— Μια αγροτική ιδιοκτησία με βοσκοτόπια, στάβλους και βοηθητικά κτίρια.
— Δηλαδή ένα ράντσο.
— Αν θέλετε.
— Δεν είχα ποτέ άλογο.
— Ακριβώς. Αυτό το ράντσο έχει ήδη.
Της εξήγησε την υπόθεση. Μια ιδιοκτησία προς πώληση, λίγες ώρες από το Μόντρεαλ. Παλιά μονάδα εκτροφής με κακή διαχείριση. Αρκετά ηλικιωμένα, τραυματισμένα ή θεωρούμενα μη παραγωγικά άλογα κινδύνευαν να πουληθούν στο σφαγείο αν δεν βρισκόταν γρήγορα κάποιος να αναλάβει ολόκληρη την ιδιοκτησία.
Η Louise άκουγε.
Στην αρχή με ενδιαφέρον.
Ύστερα με μια συγκίνηση που την εξέπληξε.
— Θα τα έστελναν για σφαγή;
— Μερικά, ναι.
— Επειδή δεν αποφέρουν πια κέρδος;
— Συχνά έτσι γίνεται.
Σκέφτηκε τα φορέματα που δεν φοριούνταν επειδή ήταν υπερβολικά τολμηρά. Τις γυναίκες που τις έλεγαν πολύ μεγάλες σε ηλικία για να είναι όμορφες. Τα ταλέντα που παραμερίζονταν επειδή δεν χωρούσαν στο σωστό πλαίσιο. Τον Jean, που είχε μετατρέψει τους ανθρώπους σε επενδύσεις. Τον ίδιο της τον εαυτό, που είχε παραλίγο να πουληθεί στη σύνεση.
— Αγοράστε το, είπε.
Ο William Lee ανοιγόκλεισε τα μάτια.
— Θέλετε να το επισκεφθείτε πρώτα;
— Ναι. Αλλά αγοράστε το.
— Θα ήταν φρόνιμο να…
— Κύριε Lee, έδειξα σύνεση σε υπερβολικά πολλά πράγματα. Όχι μ’ αυτό.
Λίγες μέρες αργότερα επισκέφθηκε την ιδιοκτησία.
Έκανε κρύο. Ο ουρανός ήταν απέραντος. Η γη, ακόμη σκληρή, είχε πάνω της ίχνη από οπλές και κούραση. Οι στάβλοι χρειάζονταν επισκευές. Οι φράχτες επίσης. Το κεντρικό σπίτι ήταν μεγάλο, απλό, λίγο θλιμμένο.
Ύστερα είδε τα άλογα.
Μερικά ήταν υπέροχα παρά την ηλικία τους. Άλλα αδύνατα, νευρικά, δύσπιστα. Ένα μεγάλο καστανό άλογο κούτσαινε ελαφρά. Μια γκρίζα φοράδα κρατούσε χαμηλά το κεφάλι. Ένα γέρικο μαύρο άλογο την κοίταξε για πολλή ώρα μ’ ένα τόσο βαθύ βλέμμα, που η Louise ένιωσε τον λαιμό της να σφίγγεται.
Ο ιδιοκτήτης μιλούσε για αξία, απόδοση, κόστος συντήρησης.
Η Louise σχεδόν δεν άκουγε πια.
Πλησίασε απαλά τη γκρίζα φοράδα. Το ζώο δεν κουνήθηκε. Η Louise άπλωσε το χέρι, χωρίς να την αγγίξει στην αρχή. Περίμενε.
Η φοράδα άφησε τελικά τη ζεστή ανάσα της πάνω στα δάχτυλά της.
Αυτή η ζεστή ανάσα αποφάσισε τα πάντα.
— Θα μείνουν εδώ, είπε η Louise.
Ο William Lee, πίσω της, το σημείωσε.
— Όλα;
— Όλα.
— Ακόμη κι εκείνα που δεν μπορούν πια να ιππευτούν;
Η Louise γύρισε προς το μέρος του.
— Κυρίως αυτά.
Το ράντσο μετατράπηκε γρήγορα σε καταφύγιο.
Προσέλαβε μια κτηνίατρο, δύο ιπποκόμους και μια γυναίκα ειδικευμένη στην αποκατάσταση κακοποιημένων αλόγων. Επισκεύασε τους φράχτες, μεγάλωσε ορισμένους περιφραγμένους χώρους, βελτίωσε τα καταλύματα. Αρνήθηκε να γίνει ο τόπος κοσμική ατραξιόν. Δεν θα ήταν η αγροτική ιδιοτροπία μιας κληρονόμου. Θα ήταν τόπος ανάπαυσης.
Το ονόμασε Les Prés de la Seconde Chance («Τα Λιβάδια της Δεύτερης Ευκαιρίας»).
Η Marie-Soleil βρήκε το όνομα υπερβολικά επεξηγηματικό.
— Ακούγεται σαν φυλλάδιο.
Η Louise απάντησε:
— Τόσο το καλύτερο. Τα άλογα δεν διαβάζουν μεταφορές.
________________________________________
Ένα βράδυ, όρθια κοντά στον φράχτη, η Louise κοίταξε το γέρικο μαύρο άλογο να περπατά αργά στο λιβάδι.
Δεν χρησίμευε πια σε τίποτε, σύμφωνα με τα παλιά κριτήρια.
Ήταν λοιπόν επιτέλους ελεύθερο απλώς να υπάρχει.
Σκέφτηκε τον Jean.
Στο τι θα έλεγε.
Πιθανότατα:
— Δεν είναι κερδοφόρο.
Ύστερα, ίσως, μετά από μια σιωπή:
— Αλλά είναι δικό σου.
Η Louise χαμογέλασε.
Είχε προσφέρει χρήματα σ’ εκείνες που τη στήριξαν. Είχε σώσει τη μπουτίκ της. Είχε απλώσει το χέρι στη Valombre. Είχε αγοράσει ένα καταφύγιο για άλογα που προορίζονταν για ένα ανάξιο τέλος.
Για πρώτη φορά εδώ και πολύ καιρό, η περιουσία της δεν της φάνηκε μόνο τεράστια.
Της φάνηκε πως είχε κατεύθυνση.
Μακριά, ένα άλογο χλιμίντρισε. Ένα άλλο του απάντησε.
Ο άνεμος πέρασε πάνω από τα λιβάδια.
Η Louise έβαλε το χέρι στην τσέπη της και βρήκε εκεί το κομμάτι υφάσματος από το φανταστικό φόρεμα.
Το έσφιξε απαλά.
Ο Jean Chauvet της είχε αφήσει μια αυτοκρατορία.
Εκείνη άρχιζε να τη μετατρέπει σε έναν κόσμο.
ΤΕΛΟΣ