«Είμαστε παιδιά του Θεού ή δεν είμαστε; Σε κάθε περίπτωση, πολλά είδη του ζωικού βασιλείου — κι εμείς ανάμεσά τους — αγαπούν να μαθαίνουν μέσα από το παιχνίδι. Ακόμη και στην ενήλικη ζωή! Γι’ αυτό λέω ότι το “Ιερό Παιχνίδι” υπάρχει!»

Κανείς δεν φωνάζει. Κανείς δεν κλαίει. Κανείς δεν εξοργίζεται. Γιατί; Απλώς επειδή δεν επινοώ τίποτε. Πράγματι, όσο παράδοξο κι αν φαίνεται, το «Ιερό Παιχνίδι» υπάρχει από τότε που ο άνθρωπος είναι άνθρωπος· και παρατηρείται σε τρεις κύριες μορφές:

A) «Το μείζον». Ένα μεγαλειώδες ιερό παιχνίδι που συνίσταται στην ίδρυση μιας θρησκείας, μιας αίρεσης, ενός κινήματος ή μιας θρησκευτικής ομάδας, καθώς και στην εκμετάλλευσή τους. Όλα αυτά, με αφετηρία... τη δική τους απόλυτη αλήθεια.

B) «Το έλασσον». Ένα επιβλητικό ιερό παιχνίδι που εμφανίζεται κατά τη διάσπαση ή το σχίσμα μέσα σε μια θρησκεία, μια αίρεση, ένα κίνημα, μια εκκλησία ή οποιοδήποτε τάγμα εξεγείρεται εναντίον μιας αρχής, διεκδικώντας τη νέα απόλυτη αλήθεια.

C) «Το περιθωριακό». Ένα ιδιόρρυθμο ιερό παιχνίδι, ένα επικό παιχνίδι με αναρχικές αποχρώσεις. Μοιάζει με τα προηγούμενα, χωρίς όμως την αξίωση κυριαρχίας. Γιατί, πολύ πιο απλό, δεν είναι παρά μια επιβεβαίωση του εαυτού, χωρίς σχέδιο υποταγής των άλλων, μέσω της διατύπωσης νέων απόψεων ή εντυπώσεων για τον Θεό, για ό,τι θα μπορούσε να τον συγκροτεί... ή να τον αντικαθιστά.

Όλες αυτές οι εκδοχές είναι αποτέλεσμα ονείρων, στοχασμών, απλών εμπνεύσεων ή, με λίγη τύχη, πειστικών ενοράσεων. Όμως, στην περίπτωση του περιθωριακού, αυτή η ταπεινή και προσωπική πίστη σε αυτό το «απόλυτο ον» — όποια κι αν είναι η «εικόνα» του για τον καθένα — δεν μπορεί να εκφραστεί μέσα στα ακόλουθα πλαίσια: τις μεγάλες θρησκείες και τις προεκτάσεις τους, τις αιρέσεις, τα τάγματα, τα κινήματα ή άλλα είδη θρησκευτικών ενώσεων. Γιατί αυτά τα σύνολα, ειλικρινή κυρίως στη βάση τους, στηρίζουν κατά μεγάλο μέρος τη διδασκαλία τους σε όσα έχουν ήδη ειπωθεί και γραφτεί για το απόλυτο ον. Παρηγορούν και δομούν το πνεύμα, μπορούν όμως επίσης να περιορίσουν και να αναστατώσουν ανθρώπους.

Επιπλέον, αυτό που εξηγεί, μεταξύ άλλων, την παρουσία — την ύπαρξη — του επικού ιερού παιχνιδιού είναι το γεγονός ότι καμία θρησκεία δεν επιδεικνύει διάθεση θυσίας (?): μια πραγματική πρόθεση συνεργασίας για την παγκόσμια εγκαθίδρυση μιας θρησκευτικής οργάνωσης υπερκείμενης σε όλες τις εκκλησίες και τις αιρέσεις κάθε είδους. (Μην πανικοβάλλεστε!...) Αν εφαρμοζόταν, αυτή η υπόθεση θα οδηγούσε σε μια μεγάλη και πραγματική παγκόσμια κοινωνική ανατροπή. Μην ξεχνάτε επίσης ότι αυτή η ιδέα είναι αποτέλεσμα του περιθωριακού ιερού παιχνιδιού. (Τώρα..., πανικοβληθείτε!)

Επομένως, το επικό ιερό παιχνίδι υπάρχει για να δίνουμε στον εαυτό μας το δικαίωμα να φανταζόμαστε, σχετικά με αυτό το «απόλυτο ον» ή την ανυπαρξία του, περισσότερα από όσα μας αρνούνται, μας κρύβουν ή μας αποσιωπούν. Το επικό ιερό παιχνίδι δεν σπέρνει πρόσθετη αταξία δημιουργώντας νέα θρησκευτικά καταστατικά (*)· προσφέρει απλώς την απόλαυση να αγαπά κανείς αυτό το «απόλυτο ον» ή «την απουσία του» με τρόπο προσιτό στον καθένα. Και μάλιστα χωρίς όρια, γιατί δεν μπορεί κανείς να οριοθετήσει ό,τι δεν έχει γνωστά όρια.

Πουθενά, στις σφαίρες της υψηλής γνώσης, σε αυτά τα πλαίσια ανώτερης και εξειδικευμένης γνώσης, δεν αναφέρεται πως απαγορεύεται να ονειρευόμαστε, έτσι δεν είναι;... Και πολύ καλά! (**)

Αφού λοιπόν είμαι, όπως κι εσείς — τολμώ να το πιστεύω —, παιδί του... ξέρετε ποιου, θα καταλάβετε ότι διασκεδάζω με το επικό ιερό παιχνίδι: «το περιθωριακό».

Θέλετε να γίνετε ψευδοπροφήτης; Αρκεί να κάνετε απίθανες ή ακατανόητες προβλέψεις. Αν πείτε: «Δεν θα πεθάνω ποτέ!», θα είστε αναμφισβήτητα ψευδοπροφήτης. Κι αν ο άνθρωπος που προσπαθείτε να πείσετε σάς πει ότι δεν είστε, ότι είστε απλώς λιγάκι τρελός, θα μπορούσατε να απαντήσετε: «Αν δεν είμαι ψευδοπροφήτης, τότε είμαι ψεύτικος. Και το να είμαι ένας “ψεύτικος” ψευδοπροφήτης σημαίνει, κατά κάποιον τρόπο, ότι είμαι ένας!» Τελικά, ο συνομιλητής σας ίσως να έχει δίκιο.

* Προειδοποίηση: είναι προτιμότερο όλοι οι ανόητοι που δελεάζονται από το μείζον ή το έλασσον ιερό παιχνίδι, κουρασμένοι από την απλότητα των στοχασμών τους στο περιθωριακό ιερό παιχνίδι, να καταλάβουν καλά το εξής: Η συνείδηση είναι μια δίκοπη «ψυχή» που πλέει μαζί μας μέχρι τον θάνατο. — Παράδειγμα: Jim Jones.

** Ο Θεός δεν ανήκει μόνο στους γκουρού. Ανήκει και στον λαό.