« Chúng ta có phải là con cái của Thượng Đế hay không? Dù thế nào đi nữa, nhiều loài trong thế giới động vật, trong đó có chúng ta, thích học qua trò chơi. Ngay cả khi đã trưởng thành! Vì vậy tôi nói rằng “Trò chơi Thiêng liêng” tồn tại! »

Không ai la hét. Không ai khóc. Không ai nổi giận. Tại sao? Đơn giản vì tôi chẳng bịa ra điều gì. Quả thật, dù nghe nghịch lý đến đâu, « Trò chơi Thiêng liêng » đã tồn tại từ khi con người là con người; và nó biểu hiện dưới ba hình thức chính:

A) « Loại lớn ». Một trò chơi thiêng liêng quy mô lớn, gồm việc thành lập một tôn giáo, một giáo phái, một phong trào hay một nhóm tôn giáo, rồi khai thác nó. Tất cả khởi đi từ vạch xuất phát... của chân lý tuyệt đối của họ.

B) « Loại nhỏ ». Một trò chơi thiêng liêng đáng kể xuất hiện khi có sự chia tách hay ly giáo trong một tôn giáo, giáo phái, phong trào, giáo hội hoặc bất kỳ dòng tu nào nổi dậy chống lại một thẩm quyền để chiếm hữu chân lý tuyệt đối mới.

C) « Loại bên lề ». Một trò chơi thiêng liêng giàu tưởng tượng, một trò chơi sử thi phảng phất tính vô chính phủ. Nó giống những loại trước, trừ tham vọng thống trị. Bởi đơn giản hơn nhiều, nó chỉ là một sự khẳng định bản thân, không có ý đồ khuất phục ai, bằng cách nêu ra những quan điểm hay cảm nhận mới về Thượng Đế, về điều có thể cấu thành Ngài... hoặc thay thế Ngài.

Mọi phiên bản ấy đều là kết quả của những giấc mơ, suy tư, những cảm hứng đơn thuần hoặc, nếu may mắn, những sự soi sáng có sức thuyết phục. Nhưng trong trường hợp loại bên lề, niềm tin khiêm nhường và cá nhân vào « hữu thể tuyệt đối » ấy — bất kể mỗi người hình dung « hình ảnh » của Ngài ra sao — không thể phô bày trong các khuôn khổ sau: các tôn giáo lớn và những nhánh mở rộng của chúng, các giáo phái, dòng tu, phong trào hay các loại hiệp hội tôn giáo khác. Bởi những tổ chức ấy, mà sự chân thành nổi rõ nhất nơi các tín đồ ở cơ sở, phần lớn rao giảng theo nguyên tắc của điều đã nói, điều đã viết về hữu thể tuyệt đối. Chúng an ủi và tạo cấu trúc cho tinh thần, nhưng cũng có thể kìm hãm và gây xáo trộn cho con người.

Hơn nữa, một trong những nguyên nhân tạo nên sự hiện diện — sự tồn tại — của trò chơi sử thi thiêng liêng là việc không tôn giáo nào thể hiện một ý chí hy sinh (?) : một ý định thật sự muốn cộng tác để thiết lập trên quy mô toàn cầu một tổ chức tôn giáo bao trùm lên mọi giáo hội và mọi loại giáo phái. (Đừng hoảng!...) Nếu được áp dụng, giả thuyết ấy sẽ dẫn đến một biến động xã hội toàn cầu lớn và thật sự. Cũng đừng quên rằng ý tưởng này là kết quả của trò chơi thiêng liêng bên lề. (Bây giờ..., hãy hoảng đi!)

Vì vậy, trò chơi thiêng liêng sử thi tồn tại để chúng ta tự trao cho mình quyền tưởng tượng, về « hữu thể tuyệt đối » ấy hoặc sự không tồn tại của Ngài, nhiều hơn những gì người ta từ chối, che giấu hay phủ nhận đối với chúng ta. Trò chơi thiêng liêng sử thi không gieo thêm hỗn loạn bằng cách tạo ra những hiến pháp tôn giáo mới (*) ; nó đơn giản đem lại niềm vui yêu « hữu thể tuyệt đối » ấy hoặc « sự vắng mặt của Ngài » theo một cách ai cũng có thể tiếp cận. Và không giới hạn, bởi ta không thể khoanh định điều không có ranh giới đã biết.

Không nơi nào, trong các tầng cao của tri thức, trong những bối cảnh hiểu biết cao cấp và chuyên môn hóa ấy, người ta nhắc đến một lệnh cấm mơ mộng, phải không?... Và như thế là rất tốt! (**)

Vậy thì, vì tôi cũng như bạn — tôi dám tin như thế — là con của bạn-biết-ai-rồi-đấy..., bạn sẽ hiểu rằng tôi thích chơi trò chơi thiêng liêng sử thi: « loại bên lề ».

Bạn muốn trở thành một nhà tiên tri giả không? Chỉ cần đưa ra những lời tiên đoán khó tin hoặc khó hiểu. Nếu bạn nói: « Tôi sẽ không bao giờ chết! », chắc chắn bạn sẽ là một nhà tiên tri giả. Và nếu người mà bạn cố thuyết phục bảo rằng bạn chẳng phải nhà tiên tri giả, chỉ hơi điên thôi, bạn có thể trả lời: « Nếu tôi không phải một người như thế, thì là vì tôi là đồ giả. Mà là một nhà tiên tri giả “giả” thì, theo một nghĩa nào đó, vẫn là nhà tiên tri giả! » Để kết luận, người đối thoại với bạn có lẽ đúng.

* Cảnh báo: tốt hơn hết là tất cả những kẻ ngu ngốc bị cám dỗ bởi trò chơi thiêng liêng loại lớn hoặc loại nhỏ, chán ngấy sự đơn giản trong những suy tư của mình ở trò chơi thiêng liêng bên lề, phải hiểu thật rõ điều sau: Ý thức là một « linh hồn » hai lưỡi trôi cùng chúng ta cho đến chết. — Ví dụ: Jim Jones.

** Thượng Đế không chỉ thuộc về các vị giáo chủ. Ngài cũng thuộc về nhân dân.