Ngày hôm sau, Louise Lang đến Maison Valombre dưới cái tên Louis Lange.

Cô ngủ không ngon, nhưng đêm tồi tệ ấy lại để lại trong cô một thứ tỉnh táo căng như dây đàn. Trước gương khách sạn, trước khi đi, cô đã sửa nút khăn ba lần, chỉnh lại mũ, làm dịu thêm đường nét của đôi môi, rồi cố tái hiện ánh nhìn thẳng mà cô thường thấy ở những người đàn ông chẳng bao giờ tự hỏi liệu mình có quyền bước vào một nơi nào đó hay không.

Cô không thật sự giống một người đàn ông.

Cô giống một giả thuyết hơn.

Một giả thuyết thanh lịch, mơ hồ, mong manh, nhưng thuyết phục đến bất ngờ.

Ngoài phố, không ai nhìn chằm chằm vào cô. Đó là điều bất ngờ đầu tiên. Ở Montréal, cô hẳn đã cảm thấy mình đang hóa trang. Ở Paris, cô chỉ có vẻ được trau chuốt hơn một chút. Có phong cách hơn một chút. Như thể xuất thân từ một môi trường nơi người ta cho phép mình được tạo tác nên chính mình.

Cô đi bộ đến Maison Valombre, vừa đi vừa nhẩm câu mở đầu.

— Xin chào. Tôi đến ứng tuyển vị trí trợ lý xưởng.

Khô quá.

— Xin chào. Tôi đến để tự giới thiệu cho vị trí trợ lý xưởng.

Lịch sự quá.

— Xin chào. Tôi nghe nói các vị đang tìm người cho xưởng.

Mơ hồ quá.

Đến lúc bước vào, cô quên sạch mọi phiên bản.

Ở quầy tiếp tân là một cô gái tóc đen, ánh mắt lanh lợi. Cô ngẩng lên.

— Xin chào, thưa ông.

Thưa ông.

Từ ấy xuyên qua Louise như một chiếc kim mảnh. Không đau. Chính xác.

— Xin chào, cô đáp bằng giọng thấp hơn một chút. Tôi đến vì mẩu thông báo. Vị trí trợ lý xưởng.

Cô lễ tân nhìn cô rồi ghi gì đó vào sổ.

— Ông có hẹn không?

— Không. Hôm qua tôi thấy tờ thông báo.

— Ông có kinh nghiệm không?

Louise chần chừ nửa giây.

— Tôi đã làm trong ngành may mặc. Rất nhiều. Cắt may, chất liệu, trưng bày, sửa đồ, điều phối.

Đó không phải là một lời nói dối. Chỉ là một sự thật được chải tóc theo cách khác.

— Tên ông?

— Louis Lange.

Lần này, cái tên được thốt ra tự nhiên hơn. Như thể nó đã tồn tại từ lâu, chứ không phải mới được nghĩ ra tối hôm trước.

Cô lễ tân gọi điện cho ai đó. Vài câu ngắn gọn. Rồi cô ấy mỉm cười.

— Ông Vidal sẽ tiếp ông.

Louise hơi cúi đầu.

— Cảm ơn.

Cô theo một trợ lý đi dọc hành lang hẹp, hai bên tường treo những bản phác thảo đóng khung. Những dáng người màu đen, váy trắng, những nét mặt nghiêng của người mẫu, ghi chú bằng bút chì. Cô muốn dừng lại trước từng bức, nhưng cô không đến đây với tư cách khách tham quan. Cô đến để thử một cuộc đột nhập dịu dàng.

Người ta dẫn cô vào một căn phòng ngập ánh sáng lạnh. Những cuộn vải ngủ dựa vào tường. Hai ma-nơ-canh may đo đứng giữa phòng như hai quý bà không đầu đang trò chuyện trong im lặng.

Một người đàn ông ngoài năm mươi quay lại. Gầy, tóc bạc, sơ mi không một nếp nhăn, ánh mắt thiếu kiên nhẫn.

— Louis Lange?

— Vâng, thưa ông.

— Armand Vidal. Trưởng xưởng. Tôi nghe nói ông đến vì vị trí này.

— Vâng.

— Ông biết may chứ?

— Vâng.

— Ông biết lắng nghe không?

— Tôi học nhanh.

— Câu trả lời tồi. Ở đây, những người học nhanh thường cũng làm điều ngu ngốc nhanh không kém.

Louise khẽ hạ mắt.

— Vậy tôi có thể học chậm.

Armand Vidal nhìn cô kỹ hơn.

Một nụ cười thoáng hiện.

— Thế thì khá hơn. Ông có thể bắt đầu ngay không?

— Có.

— Trong bao lâu?

Louise cảm thấy cái bẫy.

Cô chỉ ở Paris vài ngày. Cửa hàng đang chờ cô. Nhân viên của cô. Những món nợ. Pascal ở tầng trên. Jean ở Montréal, lúc nào cũng sẵn sàng phán xét.

— Trước mắt là vài ngày, cô đáp. Lâu hơn nếu công việc đòi hỏi.

— Ông là người nước ngoài?

— Người Canada.

— Chẳng ai hoàn hảo cả.

Ông chỉ vào chiếc bàn phủ đầy những mảnh vải ghim lại, bìa cứng, cuộn chỉ, đoạn ruy-băng và một tay áo còn dang dở.

— Cho tôi xem tay ông.

Louise bước lại.

— Xin lỗi?

— Tay ông. Người lắm lời làm tôi chán. Bàn tay ít nói dối hơn.

Cô đặt hai tay lên bàn.

Armand Vidal quan sát chúng. Ông thấy những vết nhỏ, những ngón tay khéo léo và chuẩn xác, móng cắt ngắn, dấu hiệu của một người quen làm việc với chất liệu.

— Ông đã làm việc thật.

— Vâng.

— Không chỉ nói.

— Không.

— Tốt.

Ông đưa cho cô chiếc tay áo chưa hoàn chỉnh.

— Độ rủ sai. Vì sao?

Louise cầm lấy mảnh áo thật cẩn thận. Cô lập tức cảm thấy vấn đề không nằm ở vải mà ở lực căng phân bố không đều.

— Vòng nách bị kéo căng ở đây. Độ dốc quá gắt. Vải muốn rủ xuống, nhưng đường cắt lại kéo nó lên quá cao.

Vidal nhìn chằm chằm vào cô.

— Tiếp đi.

Trong một thoáng, cô quên mất Louis. Cô trở lại là Louise mà không nhận ra, nhưng là một Louise bình tĩnh hơn, ẩn sau dáng vẻ của Louis.

— Nếu nới rất ít ở đây rồi thu lại ở kia, tay áo sẽ giữ được đường nét mà không có cảm giác như đang bị trừng phạt.

Lần này Armand Vidal cười thật sự.

— Một cái tay áo bị trừng phạt. Ngớ ngẩn, nhưng đúng.

Ông cầm lại mảnh áo.

— Hôm nay ông bắt đầu.

Louise đứng sững.

— Hôm nay?

— Ông còn việc gì hay hơn để làm à?

— Không.

— Vậy cởi áo khoác ra.

Thế là Louis Lange được nhận vào làm.

________________________________________

Xưởng của Maison Valombre chẳng có gì giống một giấc mơ mờ sương.

Đó là một guồng máy con người căng như dây đàn, tài tình mà hao sức. Kéo lách cách. Máy khâu rì rì. Những giọng nói nhỏ trao đổi số đo, việc gấp, lời trách móc. Vải chuyền từ tay này sang tay khác với nhiều sự tôn trọng hơn một số con người. Mọi thứ vừa mong manh vừa tàn nhẫn.

Louise được giới thiệu rất nhanh.

— Louis Lange. Anh ấy sẽ giúp chúng ta vài ngày.

Vài cái đầu quay lại.

Có Camille, phó trưởng xưởng, một phụ nữ tròn trịa, nhanh nhẹn, cặp kính treo trên sợi dây xích đỏ. Có Noé, chàng trợ lý tóc tẩy mà Louise đã chú ý hôm trước. Có Baptiste, thanh mảnh và dễ căng thẳng, đeo những chiếc nhẫn mảnh ở gần như mọi ngón tay. Và Sara, ít nói, nhanh nhẹn, trông như có thể ghim xong một đường gấu váy trong khi nín thở suốt một phút.

— Người Canada à? Noé hỏi.

— Người Montréal, Louise đáp.

— À! Vậy là ông đã trải qua mùa đông mà vẫn chọn nghề thời trang. Anh hùng thật.

— Hoặc thiếu tỉnh táo.

— Ở đây cả hai đều hữu ích.

Baptiste nhìn chiếc khăn của cô.

— Nút đẹp đấy. Hơi phòng thủ quá, nhưng đẹp.

Louise đưa tay lên cổ.

— Phòng thủ?

— Ừ. Như người đang giấu một vết sẹo mà mình không hề có.

Camille vỗ tay.

— Hết giờ thơ ca. Làm việc.

Louise làm việc.

Ban đầu, cô sợ lớp cải trang sẽ cản trở mình. Trái lại, nó bảo vệ cô. Louis nói ít hơn. Louis quan sát nhiều hơn. Louis không phải biện minh cho một cửa hàng đang lao đao, không phải trấn an các nhà cung cấp, không phải mỉm cười với Jean, cũng không phải kiềm chế Pascal. Louis có mặt ở đây để làm việc. Thật nhẹ nhõm khi được thu gọn vào một điều duy nhất: mình có ích.

Cô mang các cuộn vải, phân loại mẫu, sửa gấu áo, giúp mặc váy lên ma-nơ-canh và kiểm tra sự hài hòa giữa các sắc độ. Cô chẳng làm điều gì nổi bật, nhưng chăm chút mọi việc đến mức người ta nhanh chóng thôi xem cô như một khách lạ thoáng qua.

Buổi trưa, Noé đưa cho cô một ly cà phê.

— Trông ông giống người vẫn chưa quyết định có muốn sống sót qua chúng tôi hay không.

— Tôi tưởng mình kín đáo.

— Ở đây, sự kín đáo nổi bật lắm.

Baptiste ngồi lên mép bàn bất chấp ánh nhìn không tán thành của Camille.

— Ông có một cách chạm vào vải rất lạ.

— Lạ thế nào?

— Như thể ông hỏi ý kiến chúng.

Louise mỉm cười.

— Đôi khi chúng trả lời.

— À, hay đấy. Một nhà thần bí về vải vóc.

— Không. Chỉ là người đã quá nhiều lần thấy quần áo trả thù một đường cắt tồi.

Noé bật cười.

— Tôi thích cậu chàng này đấy.

Camille đi ngang sau lưng họ.

— Chúng ta không ở đây để thích cậu ta. Chúng ta ở đây để vắt kiệt cậu ta.

— Đó là cách xưởng này bày tỏ tình cảm, Baptiste lẩm bẩm.

Một hơi ấm bất ngờ lan trong Louise. Không phải kiểu biết ơn phô trương. Một điều khiêm nhường hơn. Cô được hòa vào nhịp làm việc. Vào nỗi mệt nhọc. Vào những câu đùa.

Ở Montréal, dạo gần đây cô cảm thấy mình là chủ nhân của một thất bại.

Ở đây, dưới cái tên vay mượn này, cô lại trở thành một bàn tay giữa những bàn tay.

________________________________________

Cuối buổi chiều, Solange Arvay bước vào xưởng.

Louise lập tức cứng người.

Solange vẫn mang vẻ chính xác của ngày hôm trước: kính sẫm màu, bộ vest xám, ánh mắt như cắt trước cả lưỡi kéo.

— Ông Vidal, bà nói, tôi muốn xem phương án cho lượt trình diễn thứ mười hai.

— Chưa xong.

— Tôi không hỏi nó đã xong chưa. Tôi yêu cầu được xem.

Cả xưởng như co lại.

Người ta đặt lên ma-nơ-canh một chiếc váy đang làm dở. Đẹp, đúng vậy, nhưng nặng nề. Phần trên có sức mạnh, chân váy có chuyển động, vậy mà tổng thể như đang do dự giữa hai người phụ nữ không thể dung hòa.

Solange đi vòng quanh.

— Không.

Chỉ một từ.

Ai cũng hiểu.

Armand Vidal hít vào chậm rãi.

— Bản vẽ ban đầu đòi hỏi độ phồng này.

— Bản vẽ ban đầu đã nói dối.

Im lặng.

Louise không muốn nói. Louis lại càng không.

Nhưng cô nhìn thấy vấn đề. Quá rõ. Chiếc váy muốn thoát khỏi chính tầm quan trọng mà người ta áp lên nó.

Solange nhận ra ánh nhìn ấy.

— Cậu, người mới. Cậu thấy gì?

Louise cảm thấy mọi ánh mắt đều quay về phía mình.

— Có lẽ chẳng thấy gì hữu ích.

— Mở đầu tệ. Làm lại.

Cô nuốt khan.

— Tôi thấy một chiếc váy cố gây ấn tượng trước khi kịp thở.

Noé cúi đầu để giấu nụ cười.

Solange không cười.

— Rồi sao?

Louise thận trọng bước đến gần ma-nơ-canh.

— Chân váy đẹp, nhưng độ phồng xuất hiện quá sớm. Nó nên bắt đầu thấp hơn, không phải ở đây. Chỗ này nó phồng lên như một tư thế tự vệ. Nếu giữ đường này ôm cơ thể hơn đến điểm này, rồi mới mở ra, chiếc váy sẽ có vẻ tự chọn độ rộng của mình thay vì bị nó áp đặt.

Armand Vidal nhìn cô.

— Làm cho tôi xem.

Louise cầm vài chiếc ghim. Cô hỏi xin phép bằng một cử chỉ. Vidal gật đầu.

Những ngón tay cô làm việc nhanh nhưng không hấp tấp. Cô nhấc một nếp, giải phóng một điểm căng, dời nhẹ nơi bắt đầu của độ phồng. Chiếc váy thay đổi. Không hoàn toàn. Chỉ vừa đủ.

Một tiếng xì xào lan khắp xưởng.

Baptiste khẽ thốt:

— À, đây rồi.

Solange bước lại.

Bà quan sát rất lâu.

— Khá hơn.

Trong miệng bà, câu ấy gần như một lời tỏ tình.

— Cậu có học qua trường lớp không? bà hỏi.

— Không phải ở đây.

— Tôi không hỏi chuyện đó.

Louise do dự.

— Tôi chủ yếu học bằng cách làm.

— Còn vẽ?

Câu hỏi đánh trúng cô.

— Có.

— Cậu có vẽ?

Armand Vidal xen vào:

— Dù sao thì cậu ấy cũng có con mắt nhà nghề.

Solange chìa tay.

— Cho tôi xem.

— Tôi không có…

Louise ngừng lại. Cô có cuốn sổ phác thảo của mình. Tất nhiên. Dù đang cải trang, dù mang tên giả, dù ở trong một xưởng Paris, cô vẫn đem theo vài bản vẽ cuộn trong một bìa đựng.

— Tôi có vài phác thảo.

— Đi lấy đi.

Cô làm theo.

Tay cô hơi run khi lấy những tờ giấy ra. Chiếc váy L’Échappée. Chiếc áo khoác vai rủ. Một chiếc váy đen tay xẻ. Một dáng hình màu ngà. Hai biến thể lấy cảm hứng từ cửa hàng, vẽ trong một tối nản lòng.

Cô đặt chúng lên bàn.

Sự im lặng đổi khác.

Noé cúi xuống.

— Ồ.

Baptiste cũng bước lại.

— Cậu vẽ những thứ này à?

— Vâng.

Camille cầm một tờ lên, không nhẹ tay nhưng đầy tôn trọng.

— Cổ áo này thông minh đấy.

Armand Vidal xem một tờ khác.

— Đường cắt đôi khi còn ngây ngô, nhưng đường nét thì thật.

Solange đứng trước L’Échappée.

— Tôi biết bản vẽ này.

Louise cảm thấy máu trong người như rút đi.

— Thưa bà?

— Hôm qua cô đã cho tôi xem.

Một sự im lặng đột ngột rơi xuống.

Louise không nhúc nhích.

Cuối cùng Solange ngẩng lên nhìn cô. Bà nhìn chiếc khăn, cái mũ, gương mặt đã biến đổi, tư thế gò giữ.

Rồi, chậm rãi gần như tàn nhẫn:

— Bà Lang?

Noé há miệng.

Baptiste chớp mắt.

Camille chống hai tay lên hông.

Louise có thể chối. Nhưng lời nói dối đã phục vụ lòng can đảm của cô. Nó không được phép phục vụ sự hèn nhát.

Cô tháo mũ.

Mái tóc buộc thấp không thật sự xổ xuống, nhưng cử chỉ ấy đã đủ.

— Vâng.

Không ai nói gì trong vài giây.

Rồi Noé thì thầm:

— Tuyệt đẹp.

Camille vỗ vào tay cậu.

— Im đi.

Solange dường như chẳng hề sửng sốt, cũng không lấy đó làm chuyện buồn cười. Bà chỉ tỏ ra quan tâm.

— Giải thích đi.

Louise hít thở.

— Hôm qua tôi đến để giới thiệu bản vẽ. Tôi quá căng thẳng. Quá mang dáng dấp một bà chủ. Quá giống người đến xin. Tôi thấy thông báo tuyển trợ lý. Tôi cũng thấy những chàng trai trẻ trong xưởng của bà, sự tự do của họ, cách họ ở đúng chỗ của mình mà không cần xin lỗi ai. Tôi nghĩ rằng dưới một hình thức khác, có lẽ tôi sẽ dám bước vào tốt hơn.

— Cô đã nói dối.

— Vâng.

— Tại sao tôi phải giữ một người nói dối ngay từ ngày đầu?

Louise hạ mắt xuống những bản phác thảo.

— Vì Louis Lange không tồn tại, nhưng anh ấy đã có được lòng can đảm mà Louise Lang không còn nữa.

Sự im lặng sâu thêm.

Baptiste thì thầm:

— Gần như đẹp quá mức.

Camille lườm cậu.

Armand Vidal thì vẫn đang xem các bản vẽ.

— Theo tôi thì chuyện đó cũng chẳng quan trọng lắm. Đàn ông, đàn bà, thiên thần, kẻ lừa đảo hay người Canada: người này đã sửa mẫu cho lượt trình diễn thứ mười hai trong năm phút.

Solange ném cho ông một ánh nhìn sắc lạnh.

— Cảm ơn triết lý của ông, Armand.

— Đây là hậu cần.

Solange cầm lại L’Échappée.

— Bà Lang, các bản vẽ của bà tốt hơn khi bà không cố bán chúng. Tại sao?

Louise bật một tiếng cười buồn.

— Vì tôi không biết bán chính mình.

— Nhìn ra được.

— Cảm ơn.

— Đó không phải lời khen.

— Tôi biết.

Solange đặt bản vẽ xuống bàn.

— Được. Bà ở lại xưởng hết tuần. Với tư cách một nữ trợ lý. Hay nam trợ lý, nếu điều đó giúp bà làm việc. Tôi không quan tâm bộ dạng, miễn là ý tưởng đứng vững.

Louise ngẩng lên.

— Bà giữ tôi lại sao?

— Tôi quan sát bà.

— Thế đã là nhiều rồi.

— Đừng tỏ ra biết ơn. Tôi đã bảo rồi, lòng biết ơn khiến người ta mệt mỏi.

Noé khẽ vỗ tay bằng đầu ngón tay.

— Chào mừng, Louis-Louise.

Baptiste thêm:

— Gọi là Lou được không? Tiện, thanh lịch và đủ mơ hồ.

Louise bất giác mỉm cười.

— Lou hợp với tôi.

Camille cầm lại các bản phác thảo.

— Còn bây giờ, Lou, cô sẽ giải thích cho chúng tôi cái tay áo xẻ này. Vì nếu làm được, nó có thể cứu mẫu cho lượt trình diễn thứ mười bảy.

________________________________________

Những ngày sau đó thuộc vào số những ngày kỳ lạ nhất và hạnh phúc nhất đời Louise.

Cô làm việc dưới hai cái tên nhưng với cùng một nguồn năng lượng. Buổi sáng, cô đến trong dáng vẻ Louis: quần dài, sơ mi, khăn quàng, dáng điệu tiết chế. Trong xưởng, người ta gọi cô là Lou. Dường như chẳng ai muốn giải hết câu đố. Trái lại, sự nhập nhằng ấy trở thành một điều thuận tiện, gần như một nét thanh lịch được mọi người cùng chấp nhận.

Noé nói:

— Lou nhìn váy như nhìn những con vật bị thương.

Baptiste đáp:

— Ừ, nhưng anh ấy chữa cho chúng.

Camille sửa:

— Cô ấy thuần hóa chúng.

Armand Vidal kết luận:

— Lou làm việc. Các người cũng làm thế đi.

Rất nhanh, Louise đề xuất những điều chỉnh rồi cả những biến thể. Một chiếc váy quá nghiêm khắc được mở bất ngờ ở lưng. Một chiếc áo khoác kém duyên tìm được đường nét mềm hơn nhờ dời một đường may. Một chiếc váy dạ hội bị cho là lạnh lẽo có thêm một mảng vải bên trong chỉ hiện ra khi chuyển động, như một bí mật có màu.

Solange hầu như không bao giờ khen.

Bà nói:

— Xem lại.

Hoặc:

— Có thể.

Hoặc:

— Giữ lại ý này.

Ở Valombre, « giữ lại ý này » gần như tương đương một nụ hôn lên trán.

Một buổi chiều, quanh chiếc bàn phủ đầy vải, Louise dám đi xa hơn.

— Trong buổi trình diễn sắp tới, bà có nhiều mẫu thiết kế mang đường nét mạnh mẽ. Kết cấu rất rõ ràng. Rất tự tin. Nhưng có lẽ còn thiếu một chiếc váy thoạt nhìn như đang do dự.

Solange đặt lên cô ánh nhìn sắc như lưỡi dao.

— Một chiếc váy biết do dự?

— Vâng. Không yếu. Không lưỡng lự. Một chiếc váy giữ lại điều gì đó. Tạo cảm giác rằng một người phụ nữ có thể đổi ý ngay giữa lúc bước vào.

Baptiste đặt tay lên ngực.

— Tôi muốn chết trong câu ấy.

Camille thở dài.

— Tất cả các người rồi sẽ giết tôi.

Solange không rời mắt khỏi Louise.

— Vẽ nó đi.

Louise cầm bút chì.

Cô đứng vẽ rất nhanh. Một dáng dài, nhạt màu, gần như đơn giản. Rồi một đường lệch ở hông. Một khóa giấu kín mà lại không thật sự là khóa. Một tay áo có thể tháo rời một phần. Chiếc váy có hai trạng thái: một kín đáo, một mở ra, như thể trang phục dần hé lộ ý nghĩ thứ hai của mình trong lúc người mặc bước đi.

Noé nhìn qua vai cô.

— Một chiếc váy biết hối hận.

— Không, Louise nói. Một chiếc váy quyết định muộn màng.

Solange cầm bản phác thảo.

— Lượt trình diễn thứ hai mươi mốt.

Armand Vidal nhướng mày.

— Nhanh vậy sao?

— Vâng.

— Phải làm lại thứ tự.

— Vậy thì làm lại.

Không ai phản đối.

Louise đứng bất động, bàn tay vẫn lơ lửng trên mặt bàn.

Một trong những bản vẽ của cô vừa bước vào một buổi trình diễn Valombre.

Chưa chính thức. Chẳng vẻ vang. Cũng chưa dưới tên cô. Nhưng nó đã ở đó.

Hình thức, cô nghĩ, đã thay đổi tất cả.

Louise Lang, bà chủ đầy lo lắng, đã van xin người ta nhìn công việc của mình.

Louis Lange, người trợ lý có diện mạo khó đoán, đã cho thấy mình có thể làm được gì.

Sự khác biệt ấy thật bất công.

Nhưng nó có thật.

________________________________________

Tối nào cô cũng gọi về Montréal.

Vì chênh lệch múi giờ, cô thường gọi vào cuối ngày ở Paris, khi cửa hàng ở Montréal đang nhộn nhịp. Cuộc gọi đầu tiên khiến cô yên lòng. Élodie đã bán được hai chiếc khăn và một áo khoác. Claire đã giữ chân một khách hàng bằng cách bảo rằng không nên đánh giá chiếc váy dưới ánh đèn neon trong phòng thử đồ. Marie-Soleil đã sắp lại tủ kính trưng bày « theo một rung cảm niềm nở hơn », và dường như cách ấy có hiệu quả.

— Còn Pascal? Louise hỏi.

Một khoảng im lặng.

— Ông ấy nghe lời, Élodie đáp.

— Nghĩa là sao?

— Nghe lời theo cách của ông ấy.

Louise bóp sống mũi.

— Ông ấy làm gì rồi?

Claire cầm lấy điện thoại.

— Không có gì nghiêm trọng. Ông ấy chỉ làm một bài haiku tặng một khách đang thử áo khoác.

— Claire.

— Cô ấy mua áo rồi.

— À.

— Nhưng cô ấy cũng hỏi nhà thơ có đi kèm không.

— Chẳng buồn cười.

— Hơi buồn cười.

Rồi Marie-Soleil nhận máy.

— Đừng lo. Tớ đang trông chừng ông ấy.

— Chính điều đó cũng làm tớ lo.

— Cửa hàng vẫn đứng vững. Tập trung vào Paris đi.

Louise thở dễ hơn.

— Có lẽ tớ có một cơ hội ở đây.

— Tớ biết mà.

— Cậu không thể biết.

— Tớ cảm nhận được mà.

— Tất nhiên.

— Và Jean đã gọi hai lần.

Louise cứng người.

— Anh ấy muốn gì?

— Muốn biết chính xác cậu đang ở đâu. Tớ trả lời: đang trở nên khó kiểm soát hơn.

— Marie!

— Cậu thích tớ nói dối hơn à?

— Có.

— Lần sau tớ sẽ nói dối có chất thơ.

Louise cúp máy, lòng gần như nhẹ nhõm.

Hôm sau, cô gọi lại. Mọi chuyện vẫn tạm ổn. Doanh số không xuất sắc, nhưng cửa hàng vẫn thở. Một khách đặt sửa đồ. Một người khác hỏi chiếc váy đỏ có màu đen không. Pascal giúp khiêng thùng mà không tuyên bố gì trước công chúng. Đó là tiến bộ.

Cuộc gọi thứ ba thay đổi tất cả.

Louise vừa rời Maison Valombre. Paris đang mưa; một cơn mưa nhẹ khiến những phiến đá như trở nên thông tuệ hơn. Cô nép dưới mái hiên một tòa nhà rồi bấm số cửa hàng.

Élodie bắt máy.

— Trái tim bằng vải, xin chào.

— Tôi đây.

Một khoảng im lặng.

Quá lâu.

— Élodie?

— Bà Lang…

Giọng cô gái run.

— Có chuyện gì?

— Em không biết phải nói với bà thế nào.

Tiếng phố dường như lùi xa.

— Cửa hàng à?

— Không. Không phải cửa hàng.

— Vậy là gì?

Élodie thở khó nhọc.

— Là ông Chauvet.

Louise cảm thấy dạ dày thắt lại.

— Jean?

— Vâng.

— Anh ấy đã làm gì?

Câu hỏi bật ra hoàn toàn tự nhiên. Với Jean, tai họa thường mang hình dạng của một hành động.

Nhưng lần này Élodie không trả lời ngay.

— Ông ấy chết rồi, bà Lang.

Louise không hiểu.

— Gì?

— Ông ấy chết rồi. Đột ngột. Sáng nay.

Mưa Paris vẫn rơi.

Louise nhìn người đi đường, ô, taxi, những vệt vàng phản chiếu trong vũng nước. Tất cả vẫn chuyển động với một sự thờ ơ gần như tục tĩu.

— Ông ấy mất thế nào?

— Chưa ai biết chính xác. Marie-Soleil nói có thể là tim. Ông ấy ở trong văn phòng. Có người phát hiện ra. Em rất tiếc.

Louise tựa vào tường.

Jean.

Jean Chauvet, với những câu nói như thể ông là chủ nhân của thế giới, những lời khuyên giống đe dọa, những nụ hôn như chữ ký, tiền bạc, điều kiện, cách ông muốn giúp cô bằng việc trói cô lại.

Chết.

Từ ấy không hợp với ông. Jean quá bận để chết. Quá tin rằng vẫn còn hồ sơ phải xử lý. Quá chắc rằng những việc quan trọng phải chờ ông bước vào phòng.

— Bà Lang? Bà còn đó không?

— Có.

Giọng cô như vọng đến từ nơi khác.

— Bà… bà có về không?

Louise nhắm mắt.

Trở về.

Trái tim bằng vải. Nhân viên. Nợ nần. Pascal. Cái chết của Jean. Maison Valombre. Những bản vẽ. Louis. Lou. Tất cả quay cuồng trong cô.

— Tôi không biết.

Rồi cô nghe một giọng khác ở đầu dây. Marie-Soleil cầm máy.

— Louise?

— Ừ.

— Thở đi.

— Tớ đang thở.

— Không. Cậu đang trả lời. Không giống nhau.

Louise hít vào chậm rãi.

— Chuyện gì xảy ra?

— Người ta tìm thấy Jean đã chết trong văn phòng. Nghe nói có thể ông ấy gặp một sự cố tim mạch. Mọi chuyện quá đột ngột. William Lee đã gọi. Ông ấy muốn liên lạc với cậu.

— William Lee…

— Ừ.

— Tại sao?

— Tớ nghĩ có giấy tờ gì đó. Có thể liên quan tới cửa hàng. Tớ chưa hiểu hết. Ông ấy nhất quyết muốn nói với cậu.

Một nỗi lo mới dâng lên trong Louise.

Ngay cả khi chết, Jean vẫn tìm được cách để lại giấy tờ.

— Còn Pascal?

— Ông ấy im lặng.

— Pascal?

— Ừ. Hiếm lắm.

— Ông ấy biết rồi?

— Cả khu phố bắt đầu biết rồi.

Louise đưa tay che miệng.

Cô không còn yêu Jean như người ta yêu một người đàn ông. Có lẽ cô chưa bao giờ yêu ông theo cách ấy. Nhưng ông đã chiếm một chỗ khổng lồ trong đời cô. Ông đã nâng đỡ cô, làm cô tổn thương, gây ấn tượng với cô, khiến cô nhỏ lại, thúc đẩy cô. Ông tin ở cô với điều kiện cô vẫn nằm trong chiếc khung mà ông có thể hiểu.

Và giờ ông không còn nữa.

Cô muốn khóc.

Nhưng chẳng có gì.

Chỉ có một sự mệt mỏi khổng lồ.

— Louise, Marie-Soleil nói, đừng quyết định gì ngay lúc này.

— Tớ đang ở Paris.

— Chính vì thế.

— Tớ đang làm việc ở Valombre.

— Vậy hôm nay cứ làm việc đi. Khóc sau, nếu nước mắt đến.

— Lời khuyên kinh khủng thật.

— Không. Thực tế thôi. Người chết không còn lịch trình. Người sống thì có.

Louise bật ra một tiếng cười nghẹn vỡ.

— Cậu thật không thể chịu nổi.

— Tớ biết. Hãy gọi William Lee khi cậu đủ sức. Đừng gọi trước.

— Được.

Cô cúp máy.

Cô đứng bất động dưới mái hiên rất lâu, vẫn ăn mặc như Louis, trong túi xách là những bản phác thảo của Louise.

Jean đã chết.

Và Paris quanh cô vẫn tiếp tục bán váy.

________________________________________

Khi cô trở lại xưởng, Solange Arvay lập tức nhận ra vẻ mặt của cô.

— Có chuyện gì?

Louise do dự.

— Có người vừa chết ở Montréal.

Solange không hỏi những câu mà nhiều người hẳn sẽ hỏi. Có thân không? Có đột ngột không? Bà chỉ nói:

— Cô có thể về.

Louise nhìn những tấm vải trên bàn. Bản phác thảo cho lượt trình diễn thứ hai mươi mốt. Những chiếc ghim. Ma-nơ-canh.

— Không.

— Không?

— Tôi muốn làm việc.

Solange quan sát cô rất lâu.

— Được. Nhưng đừng chạm vào kéo nếu tay cô run.

— Tay tôi không run.

Đó là nói dối.

Baptiste nhẹ nhàng bước lại.

— Tôi có thể khâu lược.

Noé thêm:

— Còn tôi có thể giả vờ không lo. Tôi rất giỏi.

Camille đặt một tách trà cạnh Louise.

— Uống đi. Rồi làm việc.

Louise nhìn những con người cô mới quen được vài ngày. Những đồng nghiệp mới. Những người đồng lõa nơi xưởng, gắn bó với cô từ một lời nói dối và một điều cần thiết. Không ai đòi cô kể về nỗi đau. Không ai cố an ủi cô bằng những lời lẽ lớn lao. Họ chỉ lặng lẽ nhường chỗ cho cô.

Điều đó khiến cô xúc động hơn cả lời chia buồn.

Cô cầm lấy tách trà.

Rồi trở lại bên ma-nơ-canh.

Chiếc váy quyết định muộn màng đang chờ.

Louise lướt ngón tay trên vải, như chạm trán một sinh vật sống.

— Ta tiếp tục từ đây, cô nói. Đường nét phải vững, nhưng không được gò bó người mặc.

Armand Vidal ở phía sau khẽ nói:

— Chính xác.

Cô làm việc đến tối.

Jean Chauvet đã chết vào buổi sáng.

Và trong một xưởng ở Paris, một chiếc váy mà có lẽ ông sẽ cho là không thể bán đang bắt đầu tìm được hình hài.

HẾT CHƯƠNG V

Tiếp »