لوئیز باید می‌گفت نه.

همان لحظه‌ای فهمید که پاسکال پاسکال کلاهش را روی پیشخوان «قلب پارچه‌ها» گذاشت، انگار که سندی از تقدیر را آنجا می‌نهد.

— برای آپارتمان آمده بودم، تکرار کرد.

جمله ساده به نظر می‌رسید. نبود. نزد پاسکال، هیچ چیز مدت زیادی ساده نمی‌ماند. یک اطلاعات ساده بدل می‌شد به نشانه، یک دستپاچگی به افسانه، و یک دِین اخلاقی به فصلی از رمان.

لوئیز دست به سینه شد.

— واقعاً دنبال خانه می‌گردید؟

— سال‌هاست.

— پس جست‌وجوگر خیلی بدی هستید.

— یا خیلی صبور.

— یا خیلی سخت‌گیر.

— ترجیح می‌دهم بگویم منتظر سقف مناسب بودم.

ماری-سولِی، کنار شال‌ها ایستاده، لبخندش را فرو خورد. کلر و پیرت که بیست دقیقه بود وانمود می‌کردند باید به کافه برگردند، حتی یک سانتی‌متر هم تکان نخوردند. حتی مانکن‌های ویترین انگار به سوی گفت‌وگو خم شده بودند.

لوئیز به در اشاره کرد.

— آن آگهی اشتباهی آنجاست. صاحب‌خانه باید آن را برمی‌داشت.

— آگهی‌ای که اشتباهی نصب شده باشد اغلب از یک دعوت صادقانه‌تر است.

— همیشه این‌طور حرف می‌زنید؟

— فقط وقتی چیزی برای دفاع از خودم ندارم.

— عجیب است. من می‌گفتم: وقتی می‌خواهید دورِ یک در بسته راهی پیدا کنید.

کمی سر خم کرد، تقریباً با تحسین.

— مهارت زیادی به من نسبت می‌دهید.

— نیت‌های زیادی به شما نسبت می‌دهم.

پاسکال لبخند زد.

لبخندش ملایم بود، تقریباً فروتنانه. اما لوئیز احساس کرد پشت آن لبخند کسی دارد یادداشت برمی‌دارد. نه با مداد؛ با هوشی دست‌نیافتنی‌تر. او فقط مغازه را نگاه نمی‌کرد. آدم‌ها را می‌سنجید. فاصله‌ها را. مکث‌ها را. نقطه‌ضعف‌ها را.

ژان اگر بود، آپارتمان را سرمایه‌گذاری می‌دید. پاسکال می‌خواست در آن همان‌طور جا بگیرد که بازیگری صحنه را به تسخیر درمی‌آورد.

— خیالتان راحت، گفت. من مستأجر بسیار کم‌سروصدایی هستم.

کلر سرفه کرد.

پیرت چشم‌هایش را به سقف دوخت.

پاسکال به سوی آن‌ها برگشت.

— چی؟

— کم‌سروصدا؟ تو؟ پیرت تکرار کرد.

— گفتم خیلی کم‌سروصدا، نه نامرئی.

— در یک رستوران محلی شنل می‌پوشی.

— دقیقاً. زیاده‌روی‌ام را در لباس‌هایم متمرکز می‌کنم تا جاهای دیگر پخش نشود.

— جواب نمی‌دهد، کلر گفت.

لوئیز نتوانست جلوی خنده‌اش را بگیرد. یک ثانیه. فقط همان یک ثانیه. اما پاسکال دید. آن خنده را به منزلهٔ تشویق دریافت کرد.

— می‌بینید، خانم لانگ، فوراً دفاع کرد. من بی‌آزارم. گاهی مضحک. اغلب فقیر. اما بی‌آزار.

لوئیز خشک شد.

پاسکال همان برگ محبوبش را بازی کرده بود: کوچک کردن خودش برای خلع سلاح دیگران.

— آدم‌هایی که خودشان را بی‌آزار معرفی می‌کنند، مرا محتاط می‌کنند.

— احتیاط عاقلانه‌ای است.

— دارید به ضرر خودتان حرف می‌زنید.

— برعکس. ترجیح می‌دهم پیش از آنکه مجبور شوید از خودتان در برابر من دفاع کنید، حق را به شما بدهم.

جمله درخشان بود. بیش از حد درخشان. بدگمانی لوئیز را تقریباً شریف جلوه می‌داد و هم‌زمان پاسکال را در صف مردان واقع‌بین و صادق قرار می‌داد. در یک حرکت می‌باخت و می‌بُرد. قدرتش همین بود.

ماری-سولِی آرام نزدیک شد.

— شنیده‌ام نویسنده‌اید؟

— در اصل.

— چیزی چاپ کرده‌اید؟

لوئیز نزدیک بود لبخند بزند. ماری-سولِی دقیقاً همان زخمی را نشانه رفته بود که همان صبح در کافه رویش دست گذاشته بودند.

پاسکال دست روی قلبش گذاشت.

— شما هم؟

— من هم چه؟

— شما هم دوست دارید مردها را درست همان‌جایی بزنید که پیش‌نویس‌هایشان را نگه می‌دارند؟

— دوست دارم بدانم با چه کسی حرف می‌زنم.

— پس بله، نویسنده‌ام. نه، چاپ نشده‌ام. و بله، این تناقض مثل سگی لاغر دنبالم می‌کند.

— سگ لاغر هم گاهی گاز می‌گیرد، ماری-سولِی گفت.

پاسکال خیره نگاهش کرد. این بار لبخندش آهسته‌تر شکل گرفت.

— شما خطرناکید.

— نه. فقط متوجه می‌شوم.

لوئیز با قدردانی دوستش را نگاه کرد. ماری-سولِی این استعداد را داشت: می‌توانست چیزی عجیب بگوید و با این حال درست به مرکز بزند.

پاسکال دوباره رو به لوئیز کرد.

— اجازه بدهید فقط بازدید کنم. فقط بازدید. اگر مناسب نباشد، از آستانهٔ شما و از صبح‌تان ناپدید می‌شوم.

— قول می‌دهید؟

— قول می‌دهم از آستانه‌تان ناپدید شوم.

— از صبحم نه؟

— خانم لانگ، شما همین حالا هم با نبخشیدنم صبح مرا لک کرده‌اید.

— این شما بودید که روی لباس من قهوه ریختید.

— می‌بینید؟ همین حالا هم گذشتهٔ مشترک داریم.

لوئیز خواست جواب بدهد. زنگ کوچک به صدا درآمد. یک مشتری وارد شد. بعد یکی دیگر. افتتاح ادامه داشت، با وجود مصیبت‌هایی که از همین حالا می‌خواستند در آن ساکن شوند.

صاحب‌خانه، که تلفنی با او تماس گرفته بودند، پذیرفت لوئیز سریع آپارتمان را نشان دهد. خوشحال بود. بیش از حد خوشحال. از حرف‌هایش چنین برمی‌آمد که هر مستأجری بدون سگ، بدون درام‌ست و بدون ورشکستگی تازه، نعمتی است.

پاسکال سگ نداشت. دربارهٔ درام‌ست قسم خورد هرگز ندای ریتمیک درونش را احساس نکرده است. دربارهٔ ورشکستگی گفت فقرش آن‌قدر مداوم است که جایی برای سقوط ناگهانی نمی‌گذارد.

یک ساعت بعد، پشت سر لوئیز از پله‌ها بالا می‌رفت.

آپارتمان بالای مغازه از آنچه لوئیز تصور کرده بود بزرگ‌تر بود. نشیمنی باریک رو به خیابان، اتاق‌خوابی روشن، آشپزخانه‌ای کوچک و کمی قدیمی، کف‌پوش‌هایی که با وقار جیرجیر می‌کردند، و پنجره‌ای در عقب که از آن پشت‌بام‌ها، پلکان‌ها، چند سیم برق و تکه‌ای از آسمان دیده می‌شد.

پاسکال در سکوت همه‌جا را دید.

این سکوت بیش از جمله‌هایش لوئیز را نگران کرد.

دستش را روی لبهٔ پنجره کشید. وسط نشیمن ایستاد. به صدای کف زیر پایش گوش داد. بعد کمی خم شد، انگار این مکان از مدت‌ها پیش با او حرف می‌زد.

— خب؟ لوئیز پرسید.

— اینجا می‌توانم بنویسم.

— این برای اجاره‌کردن امتیازی به حساب نمی‌آید.

— نه. بدتر از آن است.

به پنجرهٔ رو به خیابان نزدیک شد. از آنجا تابلو طلایی «قلب پارچه‌ها» را می‌شد دید که در شیشه وارونه افتاده بود.

— می‌توانم مراقب تابلوی شما هم باشم.

— نیازی به مراقبت ندارد.

— هر چیزی که می‌درخشد کلاغ جذب می‌کند.

لوئیز آه کشید.

— آقای پاسکال، هیچ‌وقت نمی‌فهمم دارید از من تعریف می‌کنید، تهدیدم می‌کنید یا دارید جمله‌ای آماده می‌کنید.

— هر سه با هم سازگارند.

این بار کمتر نمایشی نگاهش کرد. تقریباً ساده.

— من به این آپارتمان نیاز دارم.

— چرا همین یکی؟

— چون بالای مغازهٔ شماست.

— این جواب خیلی بدی است.

— تنها جواب صادقانه است.

لوئیز یک قدم عقب رفت.

— شما من را نمی‌شناسید.

— نه. اما قبلاً با شما برخورد کرده‌ام.

— شما روی من قهوه ریختید.

— آن اولین همکاری‌مان بود.

— همکاری؟

— شما به من یک صحنه دادید. من به شما یک لکه. برابر نبود، قبول دارم.

لوئیز جدی ماند. دلش می‌خواست پایین برود، در را ببندد، دوباره به صاحب‌خانه زنگ بزند و توضیح دهد این مستأجر مناسب نیست. اما بخشی از او، کنجکاوتر از آنکه محتاط باشد، می‌خواست بداند این مرد واقعاً از چه ساخته شده است.

او به معنای معمول خوش‌قیافه نبود. شاید کمی کوتاه‌قد، بیش از حد «خودش» را به تن داشت، و بیش از حد از تأثیری که می‌گذاشت آگاه بود. اما حضور داشت. حضوری نگران‌کننده. انگار همیشه در آستانهٔ افتادن بود و با این حال درست همان‌جایی فرود می‌آمد که می‌خواست.

— اجاره‌تان را می‌پردازید؟

— بله.

— سر وقت؟

— تا جایی که ممکن باشد.

— جواب بدی است.

— پس بله.

— مشتری‌های من را فراری نمی‌دهید؟

— چرا باید چنین کنم؟

لوئیز مدت زیادی نگاهش کرد.

— نمی‌دانم. دقیقاً همین آزارم می‌دهد.

پاسکال دست راستش را مثل کسی که در دادگاه سوگند می‌خورد بالا برد.

— با نهایت جدیت سوگند می‌خورم که عمداً به «قلب پارچه‌ها» آسیب نزنم.

کلمهٔ «عمداً» در هوا معلق ماند.

لوئیز متوجه شد.

— شما واقعاً غیرممکنید.

— من در دسترسم.

لوئیز باید می‌گفت نه.

گفت:

— با صاحب‌خانه صحبت می‌کنم.

پاسکال کمی خم شد.

— پشیمان نمی‌شوید.

جمله‌ای که در دهان بعضی مردها اغلب یعنی: وقتی پشیمان شوید، دیگر دیر شده است.

________________________________________

هفته‌های نخست «قلب پارچه‌ها» در ظاهر زیبا گذشت.

ویترین نگاه‌ها را می‌کشید. مشتری‌ها وارد می‌شدند تا پارچه‌ها را لمس کنند، سؤال بپرسند، تعریف کنند و قول بدهند برگردند. لوئیز هر جملهٔ مهربان را مثل سکه‌ای کوچک می‌گرفت که در قلکی نامرئی انداخته می‌شود.

اما تعریف‌ها اجاره را نمی‌پرداختند.

فروش‌ها همچنان شکننده بودند.

زن‌های زیادی تردید می‌کردند. خیلی‌ها لباس‌ها را فوق‌العاده می‌دانستند، اما منتظر مناسبتی بودند. خیلی‌ها با دوستی برمی‌گشتند تا ژاکتی را به او نشان دهند و بعد هر دو می‌رفتند، سرشار از اشتیاقی که حتی یک ریال هم خرج برنمی‌داشت.

لوئیز لبخندش را حفظ می‌کرد. خریدهای اندک را با دقت بسته‌بندی می‌کرد. پاسخ می‌داد. اندازه‌های خواسته‌شده را یادداشت می‌کرد. هر سه روز ویترین را عوض می‌کرد. شب‌ها، تنها پشت صندوق بسته، حساب‌ها را بررسی می‌کرد.

عددها از مشتری‌ها ملاحظهٔ کمتری داشتند.

می‌گفتند: مواظب باش.

بعد: باز هم مواظب باش.

بعد: کافی نخواهد بود.

سه هفته پس از افتتاح، ژان یک سه‌شنبه بعدازظهر آمد. با عطر گرانش، تلفن در دست و آن اعتمادبه‌نفسی وارد شد که به هر اتاق حس بازرسی‌شدن می‌داد.

— قشنگ است، گفت.

لوئیز داشت بلوزها را مرتب می‌کرد.

— ممنون.

— خیلی قشنگ. شاید بیش از حد.

— بیش از حد قشنگ؟

— بیش از حد شخصی. مشتری باید بتواند خودش را اینجا تصور کند. اینجا حساسیت تو خیلی به چشم می‌آید.

— این مغازهٔ من است.

— دقیقاً. مغازه باید متعلق به کسانی باشد که خرید می‌کنند، نه فقط به کسی که رؤیا می‌بیند.

لوئیز آرام بلوز را روی رگال گذاشت.

— آمده‌ای تشویقم کنی یا اصلاحم؟

— اگر باهوش باشی، هر دو.

ژان فضا را با نگاه پیمود. برچسبی را لمس کرد.

— باید بعضی قیمت‌ها را پایین بیاوری.

— نمی‌توانم.

— نمی‌توانی نفروشی.

— تازه شروع کرده‌ام.

— داری خرج می‌کنی.

— سرمایه‌گذاری می‌کنم.

— کلمه‌ها ستون‌های اعداد را عوض نمی‌کنند.

جواب نداد. حق با او بود و همین او را آزاردهنده‌تر می‌کرد.

— می‌توانم کسی را به تو معرفی کنم، ادامه داد. مشاور بازاریابی. خیلی کارآمد.

— پولش را ندارم.

— من می‌توانم پولش را جلو بیندازم.

— نه.

— لوئیز.

— نه، ژان.

چهره‌اش کمی درهم رفت. نه زیاد. ژان بیش از آن تمرین‌کرده بود که ناراحتی‌اش را فوراً نشان دهد.

— ترجیح می‌دهی از روی غرور شکست بخوری؟

— ترجیح می‌دهم بیشتر از این به تو بدهکار نباشم.

لبخند زد.

— همین حالا هم خیلی به من بدهکاری.

جمله مثل جریان هوای سرد وارد مغازه شد.

همان لحظه صدای قدم‌هایی از پلکان داخلی آمد. پاسکال پایین می‌آمد.

نزدیک در پشتی ظاهر شد، فنجان چای در دست، با جلیقهٔ بلند سیاهی که او را شبیه کشیشی از کسوت درآمده می‌کرد که حرفه‌ای در اپرا را هم از دست داده باشد.

— چه جملهٔ دل‌انگیزی، گفت.

ژان برگشت.

— ببخشید؟

— «همین حالا هم خیلی به من بدهکاری.» تحسین‌برانگیز است. عشق لطیف یک طلبکار را می‌شود در آن شنید.

لوئیز چشم‌هایش را بست.

— پاسکال...

— ساکت می‌شوم.

— شما...؟ ژان پرسید.

— مستأجر طبقهٔ بالا.

— آه. شاعر.

— آه. آقای پیش‌پرداخت‌ها.

ژان چشم‌هایش را تنگ کرد.

— قبلاً همدیگر را دیده‌ایم.

— از پشت شیشه. دست شما در پایین کمر خانم لانگ خیلی گویا بود.

لوئیز فوراً دخالت کرد.

— پاسکال، کافی است.

سرش را پایین انداخت.

— ببخشید. گاهی صراحت را با تزئینات بی‌فایده اشتباه می‌گیرم.

ژان هم لبخند زد، اما در لبخندش هیچ سبکی‌ای نبود.

— لوئیز، حالا بهتر می‌فهمم چرا نصیحت‌های مرا نمی‌پذیری. از مردی نصیحت می‌گیری که وسط ساعت کاری با لباس خانه پایین می‌آید.

— لباس خانه نیست، پاسکال گفت. جلیقه‌ای تراژیک است.

— هرچه هست، تجاری نیست.

— در این زمینه شما متخصصید.

دو مرد به هم نگاه کردند.

لوئیز حس کرد چیزی خطرناک میانشان جا می‌گیرد. ژان متکبر بود، اما مستقیم. پاسکال از زمین‌زدن غرور دیگران لذت می‌برد تا غرور خودش را بهتر پنهان کند.

— ژان، بعداً حرف می‌زنیم، گفت.

— حتماً.

تلفنش را برداشت، به سوی لوئیز خم شد و بوسه‌ای بر گونه‌اش گذاشت که شبیه امضا بود.

— فکر کن. غرور گران تمام می‌شود.

بیرون رفت.

پاسکال سه ثانیه صبر کرد.

— پسر دل‌نشینی است. آدم دلش می‌خواهد کراواتی به او بفروشد تا با وقار خودش را خفه کند.

لوئیز به سویش برگشت.

— قرار نبود کار کنید؟

— داشتم به سکوت تجاری گوش می‌دادم.

— از میان کف به حرف‌ها گوش می‌دادید.

— کف نازک است. من بی‌گناهم.

— شما به ندرت بی‌گناهید.

انگار تحت تأثیر قرار گرفت.

— دارید پیشرفت می‌کنید.

— به سوی چه؟

— به سوی روشن‌بینی.

لوئیز با عصبانیت نگاهش کرد.

— پاسکال، مغازه‌ام آن‌طور که امید داشتم پیش نمی‌رود. به آرامش نیاز دارم. به جدیت. به مشتری. نه دوئل‌های کلامی وسط رگال‌ها.

— می‌توانم کمک کنم.

— نه.

— هنوز پیشنهاد مرا نشنیده‌اید.

— همین است که اجازه می‌دهد سریع‌تر جواب بدهم.

— می‌توانم متن کوتاهی برای ویترین بنویسم. چیزی ساده. شیک. «لباس‌ها زن‌ها را پنهان نمی‌کنند؛ شیوه‌ای برای راه رفتن به آن‌ها نشان می‌دهند.»

لوئیز برخلاف میلش ساکت ماند.

جمله زیبا بود.

بیش از حد زیبا.

— دیدید؟ پاسکال گفت. می‌توانم مفید باشم.

— همین نگرانم می‌کند.

________________________________________

شب‌ها، وقتی مغازه خالی می‌شد، لوئیز طراحی می‌کرد.

صندوق را می‌بست، بخشی از چراغ‌ها را خاموش می‌کرد، در را قفل می‌کرد و بعد پشت پیشخوان با مدادها، کاغذها، نمونه‌های پارچه و چایی می‌نشست که تقریباً همیشه یادش می‌رفت بنوشد.

طراحی‌کردن آرامش می‌داد.

عددها به او می‌گفتند باید بفروشد. پارچه‌ها یادش می‌آوردند چرا شروع کرده است.

خط‌های بلند، کمرها، آستین‌ها، یقه‌ها و چین‌ها را می‌کشید. بعضی لباس‌ها مثل پاسخ به دنیا می‌آمدند. بعضی مثل امتناع. وقتی ژان نگرانش می‌کرد، کت‌ودامن‌هایی با برش صاف، دقیق و تقریباً بی‌رحم طراحی می‌کرد. وقتی پاسکال آزارش می‌داد، لباس‌هایی روان‌تر و خطرناک‌تر می‌کشید، انگار می‌خواست لباس‌هایی بسازد که از مردانی که درباره‌شان نظر می‌دهند فرار کنند.

یک شب ماری-سولِی او را همین‌طور، خم‌شده روی برگه، پیدا کرد.

— هنوز اینجایی؟

— به‌زودی می‌بندم.

— یک هفته است همین را می‌گویی.

لوئیز سر بلند نکرد.

— نگاه کن.

طرح را به سوی دوستش چرخاند.

لباس عجیب بود. برش آن در نگاه نخست ساده به نظر می‌رسید، اما حرکت موربی، تقریباً پنهان، از میانش می‌گذشت. پارچه انگار با نور تغییر می‌کرد. از روبه‌رو متین، از نیم‌رخ آشوب‌برانگیز.

ماری-سولِی آرام نشست.

— این یکی را باید بسازی.

— وقتش را ندارم.

— دقیقاً به همین دلیل. بسازش.

— ماری، صورتحساب دارم، جعبه دارم، موجودی دارم، مشتری‌هایی دارم که تحسین می‌کنند و نمی‌خرند، و ژان هم طوری با من حرف می‌زند انگار شعبه‌ای بد اداره‌شده از منیتِ او هستم.

— و پاسکال؟

لوئیز آه کشید.

— پاسکال با همه حرف می‌زند.

— شغلش همین است.

— شغلش نویسندگی است.

— نه. شغلش وارد شدن است.

لوئیز بالاخره سر بلند کرد.

— وارد شدن؟

— وارد گفت‌وگوها. سکوت‌ها. زخم‌ها. مغازه‌ها. آپارتمان‌های بالای مغازه‌ها. فکر زن‌هایی که باید خواب باشند.

— داری اغراق می‌کنی.

— شاید. اما او طوری نگاهت می‌کند انگار از همین حالا شروع کرده تو را در جمله‌ای به کار ببرد.

لوئیز نگاهش را به طرح پایین انداخت.

— می‌دانم.

— خوشت می‌آید؟

— نه.

سکوتی افتاد.

— کمی، اعتراف کرد.

ماری-سولِی بی‌قضاوت سر تکان داد.

— پس مواظب باش. ژان می‌خواهد مالک تو باشد. سنگین است، اما پیداست. پاسکال می‌خواهد تو را روایت کند. سبک‌تر است. بدتر است.

لوئیز مدت زیادی جواب نداد.

بالا، قدم‌هایی از آپارتمان گذشت. پاسکال راه می‌رفت. یا هنگام راه‌رفتن می‌نوشت. یا داشت ورود نمایشیِ بعدی‌اش را آماده می‌کرد. از وقتی آنجا ساکن شده بود، مغازه دیگر هیچ‌وقت کاملاً ساکت نبود.

— اسم این لباس را می‌گذارم «گریز»، لوئیز گفت.

— اسم خوبی است.

— این عنوانِ یک اثر ادبی نیست؛ اسمِ یک مدل لباس است.

— نزد تو این دو در هم می‌آمیزند.

لوئیز کم‌رنگ لبخند زد.

بعد زنگ کوچک صدا داد.

از جا پرید.

— من که قفل کرده بودم.

پاسکال از پشت مغازه، از راه پلکان داخلی وارد شد. برگه‌ای در دست داشت.

— متن ویترین را نوشتم.

— من از شما نخواسته بودم.

— می‌دانم. آزادی بیشتری به من داد.

ماری-سولِی بلند شد.

— شب‌به‌خیر، آقای مستأجر.

— شب‌به‌خیر، خانم شهود خطرناک.

برگه را جلوی لوئیز گذاشت.

لوئیز نمی‌خواست بخواند.

خواند.

«قلب پارچه‌ها

برای زنانی که فقط دنبال یک لباس نیستند، بلکه دنبال لحظه‌ای‌اند که قامتشان به شجاعتشان می‌رسد.»

لوئیز از خودش بدش آمد که جمله را دوست داشت.

— بیش از حد ادبی است.

— «فقط» را بردارید.

— چرا؟

— چون همین الان متوجه‌اش شدم.

— دارید اغراق خودتان را ویرایش می‌کنید؟

— به ندرت. قدرش را بدانید.

ماری-سولِی هم خواند.

— خوب است.

— ممنون.

— زیادی خوب است.

پاسکال لبخند زد.

— این دیگر شبیه یک تعریف صادقانه است.

— نه. شبیه هشدار است.

وانمود کرد نمی‌فهمد. این هم یکی دیگر از مهارت‌هایش بود.

لوئیز برگه را تا کرد.

— فکرش را می‌کنم.

— استفاده‌اش می‌کنید.

— این‌قدر مطمئن نباشید.

— فقط به جمله‌هایی مطمئنم که شما را ساکت می‌کنند.

نیشش زده بود. آرام. دقیق.

ماری-سولِی دید. لوئیز هم.

اما پاسکال همان لحظه یک قدم عقب رفته بود، انگار فقط گلی روی میز گذاشته است.

— شب‌به‌خیر، خانم‌ها. برمی‌گردم به ویرانه‌هایم.

از پله‌ها بالا رفت.

ماری-سولِی صبر کرد تا صدای قدم‌ها محو شود.

— می‌بینی؟

— بله.

— تحریکت می‌کند، بعد عقب می‌رود پیش از آنکه بشود متهمش کرد.

— می‌بینم.

— و باز هم متنش را استفاده می‌کنی.

لوئیز به برگه نگاه کرد.

— شاید.

________________________________________

متن روز بعد در ویترین گذاشته شد.

اثر فوری داشت.

زن‌ها می‌ایستادند تا بخوانندش. بعضی لبخند می‌زدند. بعضی از سر کنجکاوی وارد می‌شدند. دو مشتری شال خریدند. سومی لباسی را پرو کرد و نخرید، اما فردای آن روز با خواهرش برگشت.

لوئیز باید خوشحال می‌بود.

بود.

باید بیشتر هم احتیاط می‌کرد.

پاسکال خیلی زود قدرت آستانه را فهمید.

هر صبح به کافهٔ آقای پراهالیس پایین می‌رفت و بعد آرام از جلوی «قلب پارچه‌ها» برمی‌گشت. به ویترین سلام می‌کرد. گاهی کارت کوچکی را که متنش روی آن بود مرتب می‌کرد، انگار نگهبانش است. وانمود می‌کرد کمک می‌کند.

اما به شیوهٔ خودش کمک می‌کرد.

یعنی اول توجه را به خودش جلب می‌کرد و اگر حالش اقتضا می‌کرد بعد آن را به مغازه برمی‌گرداند.

— خانم، به رهگذری شیک می‌گفت، جسارتم را ببخشید. کت شما سزاوار گفت‌وگویی با آن لباس آبی است.

— ببخشید؟

— نترسید، چیزی نمی‌فروشم. فقط شاهد یک هماهنگی ممکنم.

عجول‌ترها دورش می‌زدند.

کنجکاوترها می‌ایستادند.

رمانتیک‌ترها لبخند می‌زدند.

بلد بود تشخیصشان دهد.

خیلی زود، با بی‌قیدیِ یک مشتری‌جلب‌کنِ متافیزیکی جلوی مغازه سر صحبت را با زن‌ها باز می‌کرد. از آستین، رنگ یا پارچه‌ای تعریف می‌کرد، اما تقریباً همیشه حرف به خودش می‌رسید. به رمانش. فقرش. لباس لک‌شده. تقدیر. گاهی لوئیز، با آن‌قدر ظرافت که محترمانه به نظر برسد و آن‌قدر اصرار که مزاحم شود.

بعضی مشتری‌ها با خنده وارد می‌شدند.

بعضی دیگر کلافه می‌رفتند.

زنی بسیار شیک که ابتدا به پالتوی عاجی‌رنگ علاقه نشان داده بود، پس از آنکه پاسکال به او گفت، روی پاشنه چرخید:

— راه رفتنتان راه رفتن قهرمانی است که هنوز از تراژدی گردنش خبر ندارد.

زن سرد نگاهش کرد.

— و شما، آقا، اعتمادبه‌نفس مردی را دارید که هنوز از مضحک‌بودن دهانش خبر ندارد.

زن رفت.

لوئیز همه‌چیز را از پشت صندوق دیده بود.

فوراً بیرون آمد.

— پاسکال!

با تعجبی ساختگی برگشت.

— بله؟

— همین الان یک مشتری را فراری دادید.

— شاید. اما چه جواب درخشانی! چه خلق‌وخوی فوق‌العاده‌ای داشت.

— من خلق‌وخو نمی‌فروشم. لباس می‌فروشم.

— دقیقاً. او چیزی نمی‌خرید. زیادی مسلح بود.

— شما از کجا می‌دانید.

— من بلدم قامت‌ها را بخوانم.

— بیشتر چیزهایی را می‌خوانید که به نفع خودتان است.

این بار فوراً لبخند نزد.

— ترجیح می‌دهید دست بردارم؟

— بله.

— بسیار خوب.

کلاهش را برداشت، تعظیم کرد و مثل بازیگری آزرده که صحنه‌ای بد را ترک می‌کند، از خیابان گذشت و به کافه رفت.

لوئیز خشمگین به داخل برگشت.

داخل مغازه، الودی، کارمند جوانی که تازه پاره‌وقت استخدامش کرده بود، با لبخندی رؤیایی چوب‌لباسی‌ها را مرتب می‌کرد.

— به چه می‌خندی؟

— هیچ.

— الودی.

— آقای پاسکال بامزه است.

لوئیز حس کرد مشکل تازه‌ای سر برمی‌آورد.

— با تو حرف زده؟

— کمی.

— کی؟

— دیروز. و امروز صبح. می‌گوید دست‌های یک پیانیست را دارم و باید سبز تیره بپوشم تا روحم بیشتر به چشم بیاید.

ماری-سولِی، که برای کمک عصر آمده بود، آرام سر بلند کرد.

— روحت؟

الودی سرخ شد.

— قشنگ بود.

لوئیز چشم‌هایش را بست.

پاسکال به مشتری‌ها قناعت نکرده بود.

داشت تمام جوّ مغازه را خواستگاری می‌کرد.

چند روز بعد، نوبت کلر بود که خندان وارد شد، تکه‌کاغذی در دست.

— شاعر شما این را روی دستمال برایم گذاشته.

لوئیز دستمال را گرفت.

«کلر، شما قهوه‌ها را همان‌طور حمل می‌کنید که بعضی‌ها خبرهای جنگ را.»

— حالا برای تو هم می‌نویسد؟

— اوه، برای هر چیزی که حرکت کند می‌نویسد. نگران نباش. اما از من پرسید آیا فکر می‌کنم پیرت یک بازیگر تراژدیِ ناکام است.

— و او چه گفت؟

— گفت بیشتر از آنکه ناکام باشد، وقتی او وارد کافه می‌شود از کار کردن بازمی‌ماند.

لوئیز نخندید.

مشکل این بود که پاسکال جذاب بود.

نه برای همه. نه برای همیشه. نه به شکلی روشن. اما آشوب می‌انداخت. چاپلوسی می‌کرد. گاهی دلنشین و گاهی آزاردهنده، به زن‌ها این حس را می‌داد که ناگهان مثل شخصیت‌هایی مهم دیده می‌شوند. توجه را همان‌طور پخش می‌کرد که دیگران کارت ویزیت پخش می‌کنند.

و هر بار، لوئیز اندکی کنترل دکور خودش را از دست می‌داد.

یک مشتری می‌پرسید:

— شوهر شماست؟

یکی دیگر:

— آن آقای پَر به سر اینجا کار می‌کند؟

سومی:

— وقتی جلوی در نباشد برمی‌گردم.

این جملهٔ آخر مدت زیادی در ذهن لوئیز ماند.

چون عددها همچنان حرف می‌زدند.

فروش بعضی روزها بالا می‌رفت و دوباره افت می‌کرد. مشتری‌ها بیشتر وارد می‌شدند، اما خیلی‌ها چیزی نمی‌خریدند. بعضی فقط برای دیدن آن شخصیت می‌آمدند. بعضی‌ها از او دوری می‌کردند. مغازه داشت شناخته می‌شد، بله، اما به شکلی که لوئیز انتخاب نکرده بود.

«قلب پارچه‌ها» در خطر آن بود که به صحنهٔ نمایش پاسکال پاسکال تبدیل شود.

و او، صاحب صحنه.

یک شب، ژان بی‌خبر وارد شد.

لوئیز را پشت پیشخوان، میان طرح‌ها، پیدا کرد. با سماجت طراحی می‌کرد. لباس «گریز» حالا سه نسخه داشت. کوتاه. بلند. سیاه با برگردانی روشن. دیگر فقط برای خلق‌کردن طراحی نمی‌کرد. طراحی می‌کرد تا فریاد نزند.

ژان برگه‌ای برداشت.

— این جدید است؟

— بله.

— این چیزی نیست که راحت‌تر فروش برود.

— می‌دانم.

— پس چرا وقتت را تلف می‌کنی؟

لوئیز آرام برگه را از دستش گرفت.

— چون تنها چیزی است که نمی‌گذارد عقلم را از دست بدهم.

ژان طرح‌ها را نگاه کرد، بعد مغازهٔ تقریباً خالی را.

— لوئیز، باید جدی حرف بزنیم.

— گوش می‌دهم.

— اگر اوضاع همین‌طور بماند، شش ماه هم دوام نمی‌آوری.

جواب نداد.

— می‌توانم کمکت کنم، ادامه داد.

— با چه شرطی؟

— چرا همیشه از شرط حرف می‌زنی؟

— چون نزد تو حتی محبت هم شرط دارد.

غمگین لبخند زد، اما چشم‌هایش سرد ماند.

— می‌توانم سهم بزرگ‌تری بگیرم. ساختار را از نو بچینم. جایگاه مغازه را تغییر بدهم. هرس کنم.

— هرس؟

— سبک بیش از حد شخصی. مدل‌های ناممکن. متن‌های ویترین. شاعر.

لوئیز سر بلند کرد.

— پاسکال ربطی به این موضوع ندارد.

ژان ریز خندید.

— برعکس. بیش از حد ربط دارد. این مرد به تصویر تو لطمه می‌زند.

— تصویر من فقط وقتی برایت مهم است که بتواند به تصویر خودت خدمت کند.

— و او؟ فکر می‌کنی در خدمت چیست؟ هنر؟ شعر؟ او دارد از تو استفاده می‌کند، لوئیز. از مغازه‌ات، نورت، نامت. تو را به شخصیت فرعیِ اسطوره‌پردازیِ کوچک خودش تبدیل می‌کند.

لوئیز جواب نداد.

این بار ژان درست زده بود.

و این تقریباً به همان اندازه آزارش می‌داد که اگر پاسکال دروغ گفته بود.

— باید دو روز ببندی، ژان ادامه داد. در همهٔ این‌ها تجدیدنظر کنی. می‌توانم کسی را بیاورم.

— نه.

— باز هم لج می‌کنی؟

— بله.

— پس اگر «قلب پارچه‌ها» تبدیل شد به هوسی گران‌قیمت، بعداً نیایی گریه کنی.

از مغازه بیرون رفت.

لوئیز تنها ماند.

بالا، پاسکال راه می‌رفت.

در خیابان، ماشین‌ها می‌گذشتند.

روی پیشخوان، طرح‌ها انگار منتظر بودند او میان احتیاط و لجبازی یکی را انتخاب کند.

مدادی برداشت.

پایین برگهٔ تازه نوشت:

لباس برای زنی که حاضر نیست ببندد.

بعد طراحی کرد.

مدتی طولانی.

خیلی طولانی.

وقتی بالاخره سر بلند کرد، ویترین سیاه شده بود. در انعکاس، چهرهٔ خودش را دید؛ خسته، اما هنوز استوار. پشت سرش، در پلکان داخلی، سایه‌ای پایین می‌آمد.

پاسکال.

در سایه ماند.

— دیر وقت کار می‌کنید.

— شما هم دیر وقت جاسوسی می‌کنید.

— می‌نویسم.

— دربارهٔ من؟

سکوت.

— نه فقط.

لوئیز آرام برگشت.

— از مغازهٔ من بروید، پاسکال.

بلافاصله تکان نخورد.

— می‌توانم نجاتتان بدهم.

جمله با صدایی آهسته، تقریباً مهربان، فرود آمد.

لوئیز از خشم لرزید.

— دقیقاً به همین دلیل خطرناکید.

— چون می‌خواهم کمکتان کنم؟

— چون اسم «نجات دادن» را روی چیزی می‌گذارید که فقط به شما امکان می‌دهد بیشتر به درون نفوذ کنید.

پاسکال بی‌حرکت ماند. برای نخستین بار، فوراً جمله‌ای پیدا نکرد که خودش را در آن زیبا کند.

بعد لبخند زد.

لبخندی غمگین. حساب‌شده.

— شب‌به‌خیر، لوئیز.

بالا رفت.

لوئیز با طرح‌ها، بدهی‌ها، لباس‌ها و آن یقین عجیب تنها ماند: ژان می‌توانست از روی حسابگری مغازه‌اش را به تعطیلی بکشاند، اما پاسکال می‌توانست آن را به مرگ بکشاند، در حالی که وانمود می‌کرد به آن روح می‌بخشد.

پایان فصل سوم

ادامه »